Kısa Cevap: Değer Kaybı, Araç Kusursuz Onarılsa Bile Kalan Piyasa Değeri Düşüşüdür
Kaza kaydı TRAMER'e işlendiği için araç mükemmel onarılsa dahi ikinci el değeri kalıcı olarak düşer; bu düşüşün karşılığı araç değer kaybı tazminatıdır ve kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından istenir. Örnek: kazadan önce 480.000 TL'ye satılabilen araç sonrasında ancak 420.000 TL'ye alıcı buluyorsa, aradaki 60.000 TL talep edilebilir. 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliği başvuru şartlarını ve hesaplama yaklaşımını değiştirdi. Yol: sigortaya yazılı başvuru, 15 gün yanıt süresi, ardından Sigorta Tahkim Komisyonu. Kamuya açık 37 kararda değer kaybı, aracın kaza öncesi piyasa değerinin medyan %8'i çıktı; ayrıntılar karar verisi bölümünde.
Değer kaybı 5 adımda nasıl alınır?
- Kaza tespit tutanağı, ruhsat, eksper/hasar raporu, onarım faturası ve e-Devlet'ten TRAMER hasar kaydını toplayın.
- Karşı tarafın trafik sigortacısına KEP veya iadeli taahhütlü posta ile yazılı başvuru yapın; başvuru tarihini belgeleyin.
- Şirketin cevabı için 15 gün bekleyin (KTK m. 97). Ödeme gelmezse veya teklif yetersizse sonraki adıma geçin.
- Sigorta Tahkim Komisyonu'na online başvurun ya da dava açın; tahkimde karar genellikle 2-4 ayda çıkar.
- Hakem kararına, parasal sınır içindeyse tebliğden itibaren 10 gün içinde itiraz edebilirsiniz.
Resmî kaynaklar: Sigorta Tahkim Komisyonu · Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (TRAMER) · SEDDK
Araç Değer Kaybı Nedir?
Trafik kazası geçiren bir araç, yetkili serviste mükemmel biçimde onarılsa dahi TRAMER sistemine kaza kaydı işlenir. Bu kayıt, aracın ikinci el piyasasındaki değerini kalıcı olarak düşürür. İşte bu düşüş miktarına hukuken araç değer kaybı tazminatı denir.
Basit bir örnekle açıklamak gerekirse: 500.000 TL değerindeki aracınız kazadan önce ikinci elde 480.000 TL'ye satılabilirken, kaza sonrası onarım yapılsa da ancak 420.000 TL'ye alıcı bulabiliyorsa aradaki 60.000 TL fark, hukuki olarak değer kaybı tazminatınızdır.
Anayasa Mahkemesi, Karayolları Trafik Kanunu m.90'daki "genel şartlara tabidir" göndermesini önce 17.07.2020 (E. 2019/40, K. 2020/40), aynı düzenleme yeniden getirilince bir kez daha 29.12.2022 (E. 2021/82, K. 2022/167) tarihli kararıyla iptal etti. Genel şartların ekindeki km ve yaş katsayılı formüller böylece kanuni dayanağını yitirdi; değer kaybı serbest piyasa gerçek değerine göre hesaplanmak zorunda. Karar özetini inceleyin.
🆕 1 Temmuz 2026: Değer Kaybında Yeni Dönem
Trafik Sigortası Genel Şartları'nda yapılan ve 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren değişiklik, bu rehberdeki başvuru sürecini kökten etkiledi:
- Ayrı başvuru şartı kalktı: Araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybını da talep etmiş sayılıyor. Ayrı dilekçe, servis faturası ve servis raporu yeni dosyalarda zorunlu değil.
- Merkezi eksper ataması (EKSİST): Eksper taraflarca seçilmiyor; merkezi sistemden tarafsız atanıyor. 1 Nisan 2026'da Bursa ve Ordu pilotuyla başlayan uygulama, 1 Temmuz 2026'da Türkiye geneline yayıldı. Eksper, onarım bedeliyle birlikte değer kaybını da aynı raporda hesaplıyor.
- İtiraz mekanizması: Rapora 3 iş günü içinde itirazla ikinci eksper, ardından hakem eksper atanabiliyor; tatmin olmazsanız tahkim ve dava yolu açık.
Tahmini tutarınızı görmek için Araç Değer Kaybı Hesaplama Robotumuzu kullanabilirsiniz. Aşağıdaki bölümler, eski dönemde açılmış dosyalar ve uyuşmazlık hâlinde izlenecek yollar için geçerliliğini koruyor.
2026'da Geçerli Şartlar
Değer kaybı tazminatı talep edebilmek için aşağıdaki koşulların sağlanmış olması gerekir:
- Kusur oranı: Kazada %100 kusurlu olmamak gerekir. Kısmi kusurda (örneğin %25 kusurlu olsanız bile) kalan %75 oranında değer kaybı alabilirsiniz.
- Sigorta kapsamı: Değer kaybı, kazaya sebep olan aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) kapsamında ödenir; kendi kaskonuzdan değil. Bu ayrımın ayrıntısı için: Kasko değer kaybını öder mi?
- Araç türü: Özel veya ticari fark etmeksizin tüm motorlu araçlar talep edebilir; genel şartlardaki sınırlayıcı formüllerin dayanağı kalmamıştır.
- Zamanaşımı: Kural olarak 2 yıl; ancak bu süre kaza gününden değil, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğiniz tarihten işlemeye başlar ve her hâlde kaza gününden itibaren 10 yılla sınırlıdır (KTK m.109). Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı devreye girer. Ayrıntı için aşağıdaki zamanaşımı bölümüne bakın.
Değer Kaybında Km ve Yaş Sınırı Var mı?
Sigorta şirketlerinin en sık kullandığı ret cümlesi şudur: "Aracınızın kilometresi yüksek / aracınız eski, değer kaybı ödenmez." Bu, poliçe genel şartlarına eklenen ve bugün dayanağı kalmamış sınırlamalara yaslanan bir savunmadır. Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 (E. 2019/40, K. 2020/40) ve 29.12.2022 (E. 2021/82, K. 2022/167) tarihli iptal kararlarından sonra tazminat, aracın serbest piyasadaki gerçek değeri üzerinden hesaplanmak zorundadır. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin E. 2024/2676, K. 2026/1825 sayılı 09.06.2026 tarihli kesinleşmiş kararında da "genel şartlar ile ekindeki formüllere göre yapılan tazminat hesabının yasal dayanağı kalmamıştır" denilmektedir (kararların özeti).
Pratikte bunun anlamı şudur:
- Kilometre sınırı yok. 300.000 km'deki bir aracın da ikinci el değeri kaza kaydıyla düşer; düşüş varsa tazminat da vardır. Kilometre, tazminatı ortadan kaldıran değil, tutarını etkileyen bir unsurdur.
- Yaş sınırı yok. 2010 model bir araçta da, sıfır kilometre bir araçta da ölçüt aynıdır: kaza öncesi rayiç ile onarım sonrası rayiç arasındaki fark.
- Önceki hasar kaydı tek başına ret sebebi değildir. Aracın TRAMER'inde eski bir kayıt bulunması, yeni kazanın yarattığı ek değer düşüşünü ortadan kaldırmaz. Yalnızca aynı parçanın daha önce değişmiş olması, o parça bakımından tartışma yaratır.
- Ticari araç ayrımı yok. Taksi, minibüs, kamyonet de değer kaybı alır. Ancak dikkat: aracın çalışamadığı günlerin kazanç kaybı ayrı bir kalemdir ve zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır — bkz. ticari araç kazanç kaybı.
Kimler Değer Kaybı Alamaz?
Tabloyu tersinden okumak, gereksiz başvuru ve masraftan korur:
| Durum | Değer kaybı alınır mı? | Gerekçe |
|---|---|---|
| Kazada %100 kusurlusunuz | Hayır | Zararınızı kendi kusurunuz doğurmuştur; karşı tarafın poliçesine başvurulamaz. |
| Kısmi kusurlusunuz (örn. %50) | Evet | Karşı tarafın kusuru oranında (örn. %50) tazminat ödenir. |
| Tek taraflı kaza (kendi hatanız) | Hayır | Karşı taraf yoktur. Kaskonuz onarımı karşılar, değer kaybını kural olarak karşılamaz. |
| Araç pert (tam hasar) olmuş | Hayır | Araç onarılmadığı için "onarım sonrası değer düşüşü" doğmaz; talep pert bedeli üzerinden kurulur. |
| Sadece cam, far, lastik, boya çizik değişmiş | Genellikle hayır | Bu kalemler TRAMER'de kayda değer bir değer düşüşü yaratmaz. |
| Zamanaşımı dolmuş | Hayır | Karşı taraf zamanaşımı def'i ileri sürerse talep reddedilir. |
| Kusursuzsunuz, araç onarıldı | Evet — tam tutar | Klasik ve en güçlü senaryodur. |
Adım Adım Başvuru Süreci
Kaza tespit tutanağı, araç ruhsatı, hasar eksper raporu, TRAMER hasar kaydı çıktısı, araç piyasa değer tespiti (sahibinden.com ekran görüntüleri) — eksiksiz liste ve her belgenin nereden alınacağı için gerekli evraklar rehberimize bakın
Karşı tarafın trafik sigortacısına iadeli taahhütlü posta veya KEP ile yazılı başvurunuzu yapın. Başvuru tarihini mutlaka belgeleyin. Şirketin 15 gün içinde yanıt vermesi beklenir; bu süre dolduğunda Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır.
15 gün geçmesine rağmen yanıt yoksa veya teklif yetersizse Sigorta Tahkim Komisyonu'na online başvuru yapabilirsiniz.
Tahkim'e başvurunuz kabul edildikten sonra dosyanız uzman bir sigorta hakemince incelenir. ortalama 2-4 ayda karar çıkar. Karara itiraz hakkınız da mevcuttur.
Değer Kaybı İçin Nereye Başvurulur?
Sıralama zorunludur: doğrudan tahkime veya mahkemeye gidilemez, önce sigorta şirketine yazılı başvuru şarttır.
| Sıra | Merci | Ne yaparsınız | Süre |
|---|---|---|---|
| 1 | Karşı tarafın trafik sigortacısı | Yazılı başvuru (KEP veya iadeli taahhütlü). Ekinde belgeler. | Yanıt için 15 gün |
| 2 | Sigorta Tahkim Komisyonu (STK) | 15 gün dolduğunda ya da teklif yetersizse online başvuru. Tahkim rehberi · ücret hesaplama | Karar ortalama 2-4 ay |
| 3 | İtiraz Hakem Heyeti | Hakem kararı aleyhinizeyse, parasal sınırı aşan dosyalarda itiraz. | Tebliğden itibaren 10 gün |
| 4 | Asliye Ticaret / Asliye Hukuk Mahkemesi | Tahkim yerine tercih edilebilir; kazanç kaybı gibi teminat dışı kalemler zaten buraya aittir. | Ortalama 1-1,5 yıl |
Hayır. e-Devlet'ten başvuru yapılamaz; e-Devlet yalnızca delil toplamak için kullanılır: TRAMER hasar kaydınızı, poliçe bilgilerinizi ve kaza tespit tutanağınızı buradan ücretsiz çekebilirsiniz. Başvurunun kendisi sigorta şirketine, uyuşmazlık hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu'nun kendi portalına yapılır. Dosyanızın hangi aşamada olduğunu ise online dosya takip sayfamızdan izleyebilirsiniz.
Hesaplama Yöntemi: Eski Formül vs. 2026 Gerçeği
Sigorta şirketleri yıllarca kendi hazırladıkları MARJ tablolarını kullanarak değer kaybını düşük hesapladı. Bu tablolar, km ve araç yaşına göre sabit indirim katsayıları içeriyordu.
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları ve ardından gelen Yargıtay içtihadından sonra gerçek hesaplama yöntemi şudur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ölçütü E. 2016/14600, K. 2019/6626 sayılı 23.05.2019 tarihli kararında "aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark" olarak koymuştur:
Örnek:
Kazadan önce ikinci el değer: 500.000 TL
Onarım sonrası ikinci el değer: 430.000 TL
Talep edilebilir değer kaybı: 70.000 TL
Gerçek piyasa değeri tespiti için bağımsız eksper raporu veya ikinci el araç satış platformlarındaki emsal ilanları delil olarak kullanılmaktadır.
Ne Kadar Değer Kaybı Alınır? 3 Örnek Hesap
Tutarı belirleyen üç şey vardır: aracın rayiç değeri, hasarın niteliği (değişen parça mı, işçilik mi) ve kusur oranı. Aşağıdaki örnekler yaklaşık büyüklüğü göstermek içindir; bağlayıcı değildir.
| Senaryo | Rayiç değer | Hasar | Kusur | Yaklaşık değer kaybı |
|---|---|---|---|---|
| Orta sınıf sedan, arkadan çarpma, bagaj + arka panel değişimi | 850.000 TL | Ağır | Karşı taraf %100 | 70.000 – 110.000 TL |
| Kompakt hatchback, yan kapı ve çamurluk boya + kapı değişimi | 600.000 TL | Orta | Karşı taraf %75 | 25.000 – 40.000 TL |
| Motosiklet, şasi düzeltme + gövde parçaları | 180.000 TL | Orta-ağır | Karşı taraf %100 | 15.000 – 30.000 TL (bkz. motosiklette değer kaybı) |
Kendi aracınız için tahmini rakamı görmek isterseniz değer kaybı hesaplama robotumuzu kullanabilirsiniz. Robot bir ön fikir verir; kesin tutar, dosyadaki eksper raporu ve emsal ilan analiziyle belirlenir.
Değişen parça mı, boyalı parça mı? Bu ayrım tutarı en çok etkileyen unsurdur. Değişen parça TRAMER'e ve araç sorgulama ekranlarına ayrıca yazılır ve ikinci el alıcısını en çok caydıran kalemdir. Sigortanın sık başvurduğu eşdeğer (yan sanayi) parça kesintisi da ayrı bir itiraz konusudur.
Tahkim ve Mahkeme Kararlarında Değer Kaybı Ne Kadar Çıkıyor? (87 Karar, Eylül 2026)
Aşağıdaki tablolar, kamuya açık 87 karardan bizim derlediğimiz verilerdir: Sigorta Tahkim Komisyonu'nun Hakem Karar Dergisi'nde yayımlanan 57 hakem kararı, Yargıtay'ın onadığı 2 itiraz hakem heyeti kararı ve 2023–2026 tarihli 28 bölge adliye mahkemesi ve Yargıtay kararı. Her rakam karar metninden tek tek okundu. Bu veriler ofisimizin dosyalarından değil, herkesin erişebileceği kararlardan derlenmiştir.
1. Değer kaybı, aracın kaza öncesi piyasa değerinin yüzde kaçı?
| Kaynak | Karar sayısı | Medyan | Ortadaki yarı (Ç1–Ç3) | En düşük – en yüksek |
|---|---|---|---|---|
| Sigorta Tahkim Komisyonu kararları | 9 | %4,4 | %3,4 – %4,8 | %0,6 – %15,3 |
| Bölge adliye ve Yargıtay kararları (2023–2026) | 28 | %8,7 | %5,1 – %10,7 | %0,3 – %24,5 |
| Toplam | 37 | %8,1 | %4,2 – %10,0 | %0,3 – %24,5 |
Medyan: kararların yarısı bu değerin altında, yarısı üstünde. "Ortadaki yarı": kararların ortadaki %50'sinin düştüğü aralık.
2. Değer kaybı, onarım bedelinin yüzde kaçı?
| Kaynak | Karar sayısı | Medyan | Ortadaki yarı (Ç1–Ç3) |
|---|---|---|---|
| Sigorta Tahkim Komisyonu kararları | 20 | %49 | %27 – %65 |
| Bölge adliye ve Yargıtay kararları | 18 | %64 | %45 – %86 |
| Toplam | 38 | %56 | %33 – %77 |
38 kararın 5'inde değer kaybı onarım bedelinden yüksek çıktı. Yani "tamir 20 bin TL tuttu, değer kaybı en fazla birkaç bin olur" düşüncesi her zaman doğru değil.
3. Tahkimde bilirkişinin bulduğu değer kaybı (%100 kusur esasıyla, nominal TL)
| Karar yılı | Karar sayısı | Medyan | Ortadaki yarı (Ç1–Ç3) | En yüksek |
|---|---|---|---|---|
| 2014–2019 | 13 | 3.000 TL | 2.100 – 5.000 TL | 7.294 TL |
| 2020–2022 | 10 | 4.500 TL | 3.125 – 10.761 TL | 20.000 TL |
| 2023–2026 | 27 | 17.500 TL | 10.000 – 41.375 TL | 257.000 TL |
4. Sigorta Tahkim Komisyonunda değer kaybı başvurularının sonucu
| Sonuç | 2014–2026 (54 karar) | 2023–2026 (30 karar) |
|---|---|---|
| Tam kabul | 29 (%54) | 16 (%53) |
| Kısmen kabul | 10 (%19) | 3 (%10) |
| Konusuz (sigortacı yargılama sırasında ödedi) | 5 (%9) | 5 (%17) |
| Esastan ret | 7 (%13) | 4 (%13) |
| Usulden ret | 3 (%6) | 2 (%7) |
Esastan ret kararlarının gerekçeleri: aynı bölgede önceki hasar nedeniyle değer kaybı bulunmaması (2), poliçe limitinin dolması (2), kesin hüküm (1), sigortacının zaten fazla ödemiş olması (1), bilirkişi ücretinin yatırılmaması (1).
5. Sigortacının kendiliğinden ödediği tutar, bilirkişinin bulduğu tutarın yüzde kaçı?
| Kapsam | Karar sayısı | Medyan | Ortadaki yarı (Ç1–Ç3) | Not |
|---|---|---|---|---|
| Ödemenin başvurudan önce yapıldığı açıkça yazılı | 9 | %60 | %44 – %68 | Hiçbiri bilirkişi tutarına ulaşmadı |
| Tümü (ödeme zamanı belirsiz olanlar dahil) | 26 | %58 | %39 – %77 | 12'sinde yarısından az, 3'ünde fazlası ödenmiş |
Karşılaştırma aynı kusur esasıyla yapıldı (örneğin karşı taraf %50 kusurluysa bilirkişi tutarının yarısıyla).
- Değer kaybı çoğunlukla aracın piyasa değerinin tek haneli bir yüzdesi: incelenen tahkim kararlarında medyan %4–5, mahkeme kararlarında %8–9.
- Tutar çoğu zaman onarım bedelinin yarısı civarında; ama parça değişmeyen, yalnız onarım ve boya yapılan bir hasarda bile onarım bedelini aşabiliyor.
- Sigortacının kendiliğinden ödediği tutar, bilirkişinin sonradan bulduğu tutarın medyan olarak yaklaşık %60'ı. Ödeme almış olmanız bakiye kalmadığı anlamına gelmez; Değer Kaybı Ödemem Yeterli mi? aracıyla kontrol edebilirsiniz.
- Aynı bölgede önceki hasar veya çok sayıda hasar kaydı değer kaybını sıfıra kadar düşürebiliyor; kusur oranı ve poliçe limiti de tutarı sınırlıyor.
Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir; bu rakamlar bir tahmin ya da sonuç vaadi değildir.
Örnek kararlar
- STK İtiraz Hakem Heyeti, 20.12.2024, 2024/İHK-100315: Piyasa değeri 900.000 TL, değer kaybı 42.750 TL (%4,75); sigortacının itirazları reddedildi.
- STK Hakem Heyeti, 25.09.2023, K-2023/314073: 2012 model, 194.004 km araç; değeri 550.000 TL'den 525.000 TL'ye düştü, değer kaybı 25.000 TL (%4,55). Sigortacı başvurudan önce 14.160,79 TL (%57) ödemişti; bakiye hükmedildi.
- STK Hakem Heyeti, 25.10.2025, K-2025/532676: 2010 model, 7 hasar kaydı olan araç; bilirkişi değerin 350.000 TL'den 348.000 TL'ye düştüğünü, değer kaybının yalnız 2.000 TL (%0,57) olduğunu tespit etti.
- STK İtiraz Hakem Heyeti, 17.03.2026, 2026/İHK-22659: Parça değişimi yok, yalnız onarım ve boya; onarım bedeli 31.200 TL, değer kaybı 40.000 TL (onarım bedelinin %128'i).
- Yargıtay 4. HD, E. 2023/2959, K. 2025/8819, 29.05.2025: İtiraz hakem heyeti kararı onandı; önceden hasar kaydı olmayan araçta rayiç 1.500.000 TL, değer kaybı 230.000 TL (%15,3).
Yöntem notu: veri nasıl derlendi, sınırları neler?
- Tahkim kararları: Hakem Karar Dergisi'nin 1–66. sayılarındaki 1.036 karardan 101'inde "değer kaybı" geçiyor. Değer kaybı talebini karara bağlayan 57 karar tek tek okundu; sonucu belirsiz 3 karar sonuç tablosuna alınmadı. Yargıtay 4. HD'nin onadığı 2 itiraz hakem heyeti kararı eklendi.
- Mahkeme kararları: 2023–2026 tarihli 89 bölge adliye ve Yargıtay kararının tam metni okundu; piyasa değeri ve değer kaybı açıkça yazan ve değer kaybı tespiti kaldırılmamış 28 karar alındı. Pert, ayıplı mal, raporun bozulması, tutarsız rakam gibi nedenlerle 61 karar elendi.
- Tanımlar: "Piyasa değeri", bilirkişinin belirlediği kaza tarihindeki hasarsız ikinci el değerdir. Değer kaybı olarak bilirkişinin %100 kusur esasıyla bulduğu tutar alındı; bu tutar yazılı değilse ve karşı taraf tam kusurluysa hükmedilen tutar kullanıldı.
- Sınırlar: Dergi seçilmiş kararları yayımladığı için örneklem temsili değildir. Tahkimde piyasa değeri oranı için karar sayısı (9) küçüktür. Tutarlar nominaldir, enflasyondan arındırılmamıştır. Onarım bedelleri KDV ve iskonto bakımından farklı esaslarda olabilir. Araç yaşı, kilometre ve hasar türü kararların çoğunda yazmadığı için bu kırılımlara göre tablo verilemedi.
- Usul notu: Tahkimdeki yüksek "tam kabul" oranı, başvuruların sembolik tutarla açılıp bilirkişi raporundan sonra artırılmasından kaynaklanır. 7589 sayılı Kanunla HMK m. 107 yürürlükten kalktığından bu yöntem artık kısmi dava (HMK m. 109) çerçevesinde uygulanıyor.
Sık Yapılan 5 Hata
İbra belgesi imzalanırsa hakkınızı tamamen kaybedebilirsiniz.
Onarım tamamlanmış olması değer kaybı hakkını ortadan kaldırmaz.
Değer kaybı zorunlu olarak karşı tarafın ZMSS poliçesinden alınır.
Tahkim için ön koşul olarak sigorta şirketine yazılı başvuru şarttır.
Süre kaza gününden değil, zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz günden işler; karşı taraf zamanaşımı def'i ileri sürerse talep reddedilir.
Sigortanın 8 Sık Ret Gerekçesi ve Hukuki Cevabı
Reddin gerekçesi çoğu zaman hukuki değil, ticaridir. En sık karşılaşılanlar ve karşı argümanları:
| Sigortanın dediği | Hukuki cevap |
|---|---|
| "Aracın kilometresi yüksek, değer kaybı çıkmaz." | Kilometre tazminatı ortadan kaldırmaz, yalnızca tutarını etkiler. Ölçüt serbest piyasa rayicidir. |
| "Araç 2015 model, yaş sınırını aşmış." | Genel şartlarla getirilen yaş/katsayı sınırlamaları, AYM'nin 2020 ve 2022 tarihli iptal kararlarından sonra dayanaksız kalmıştır. |
| "TRAMER'de zaten eski hasar var." | Yeni kazanın yarattığı ek düşüş talep edilir. Aynı parça daha önce değişmişse yalnızca o parça tartışılır, dosya bütünüyle reddedilemez. |
| "Değer kaybı için ayrıca başvurmadınız." | 1 Temmuz 2026 sonrası araç hasarı için başvuran hak sahibi değer kaybını da talep etmiş sayılır. |
| "Eksperimiz 0 TL hesapladı." | Rapora süresinde itiraz edin; ikinci eksper ve hakem eksper mekanizması işletilebilir, sonrasında tahkim yolu açıktır. Bkz. eksper raporunu beklemeden tahkim. |
| "İbraname imzaladınız, hakkınız kalmadı." | İbranamenin kapsamı dar yorumlanır; "fazlaya dair haklar saklıdır" şerhi varsa ya da ibraname yalnızca onarım bedeline ilişkinse değer kaybı ayrıca istenebilir. |
| "Kaskonuzdan alın." | Değer kaybı kural olarak kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından ödenir. Bkz. kasko değer kaybı öder mi. |
| "Kusur oranı belli değil." | Kusur tespiti tazminatı geciktirme sebebi değildir; tartışmalıysa kusur oranına itiraz yoluna gidilir, tahkimde kusur da incelenir. |
Değer Kaybında Zamanaşımı: 2 Yıl mı, 10 Yıl mı?
En çok yanlış bilinen konu budur. Karayolları Trafik Kanunu m.109'a göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.
- Başlangıç kaza günü değildir. Karşı aracın sigortacısını sonradan öğrendiyseniz iki yıl o tarihten işler. Bu, kaçırıldığı sanılan pek çok dosyayı kurtaran ayrımdır.
- Kaza suç oluşturuyorsa süre uzar. Yaralanmalı ya da ölümlü kazalarda, ceza kanunundaki daha uzun zamanaşımı maddi tazminat talepleri için de geçerlidir (KTK m.109/2).
- Zamanaşımı kesilebilir. Sürücüye ya da işletene karşı kesilen zamanaşımı, sigortacıya karşı da kesilmiş sayılır (KTK m.109/3). Sigortaya yapılan yazılı başvuru ve şirketin kısmi ödemesi de sonuç doğurur.
- Zamanaşımı re'sen dikkate alınmaz. Karşı taraf ileri sürmezse talep incelenir. Bu nedenle "süre geçti" diye vazgeçmeden önce dosyanın değerlendirilmesinde yarar vardır.
Süre hesabınızı hızlıca kontrol etmek için zamanaşımı hesaplama robotumuzu kullanabilir, ayrıntı için trafik kazasında zamanaşımı yazımızı okuyabilirsiniz.
Özel Kaza Türlerinde Değer Kaybı
Kaza tipi, değer kaybının kime ve hangi poliçeden yöneltileceğini değiştirir:
| Kaza türü | Değer kaybı kime yöneltilir? | Ayrıntı |
|---|---|---|
| Hayvana çarpma (sokak köpeği, sahipli hayvan, yaban hayvanı) | Sahipli hayvanda hayvan sahibine (TBK m.67); sokak hayvanında belediyeye; karayolunda kusurlu bakım varsa idareye. | Karşıda araç olmadığı için trafik sigortası devreye girmez. Hayvana çarpma · sokak hayvanı |
| Park hâlindeki araca çarpma | Çarpan aracın trafik sigortasına. Park hâlindeki araç kusursuzdur. | Sürücü kaçmışsa plaka + kamera kaydı belirleyicidir. Park hâlinde çarpma |
| Zincirleme kaza | Her çarpma ayrı değerlendirilir; birden çok sigortacıya müteselsil başvuru mümkündür. | Ortadaki araç hem önden hem arkadan zarar görebilir. Zincirleme kazada kusur |
| Kırmızı ışık / alkollü sürücü | Yine karşı tarafın trafik sigortasına. Sigorta öder, sonra sürücüye rücu eder. | Sürücünün kusuru sizin tazminatınızı etkilemez. Kırmızı ışıkta rücu |
| Yoldaki çukur / bakımsız yol | Yol bakım ve işletmesinden sorumlu idareye. | Trafik sigortası yoktur; idari başvuru ve dava yolu izlenir. Yoldaki çukur |
| Kiralık araçla kaza | Kusurlu tarafın sigortasına; kiralayan şirketle aranızdaki sözleşme ayrı bir katmandır. | Araç kiralama yönetmeliği ve değer kaybı |
Aracınız onarımdayken kullanamadığınız günler için istenen araç mahrumiyet bedeli ise değer kaybından tamamen ayrı bir kalemdir ve zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır; kusurlu sürücü ve işletene karşı ileri sürülür. Farkı mahrumiyet bedeli ile ikame araç farkı yazımızda anlattık.
Pratik Belge Kontrol Listesi
- ✔ Kaza tespit tutanağı (ya da trafik polisi raporu)
- ✔ Nüfus cüzdanı ve araç ruhsatı fotokopisi
- ✔ Yetkili servis hasar/onarım faturası
- ✔ Ekspertiz hasar raporu
- ✔ TRAMER hasar kaydı (e-Devlet üzerinden ücretsiz alınabilir)
- ✔ Emsal araç satış ilanları (sahibinden.com vb.)
- ✔ Sigorta şirketine yapılan yazılı başvurunun alındı teyidi
Avukatla Takip ve Vekâletname
Değer kaybı başvurusunu kendiniz de yapabilirsiniz. Avukatla takipte fark, çoğunlukla başvurunun kendisinde değil, düşük eksper raporuna süresinde ve gerekçeli itiraz edilmesinde, kusur oranının tartışılmasında ve tahkim aşamasının doğru yürütülmesinde ortaya çıkar.
- Vekâletname için özel bir yetki metni gerekir; hazır örnek ve noterde nelerin yazdırılacağı için değer kaybı vekâletname örneği sayfamıza bakın.
- Başvuruda hangi belgelerin isteneceği ve nereden alınacağı için gerekli evraklar listesi.
- Hasar kaydınızın doğru işlenip işlenmediğini önce kontrol edin: TRAMER kaydı sorgulama ve düzeltme.
Değer Kaybı Konu Haritası
Bu rehber değer kaybının genel çerçevesini anlatır. Aşağıdaki yazılar tek bir sorunu ayrıntılı ele alır:
Başvuru ve belgeler
Hesaplama ve ödeme
Özel durumlar
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Aracınızın kaza öncesinde TRAMER kaydı ya da boyalı bir parçası varsa ve sigorta şirketi "önceden hasarlı" gerekçesiyle ret verdiyse, önceki hasarın hesabı nasıl etkilediğini ve aynı bölgeden ikinci hasarda ne beklenmesi gerektiğini önceden hasarlı ya da boyalı araçta değer kaybı yazımızda anlattık.
Değer kaybı başvurusu yaptıktan sonra şirket tamir paranızı bekletmeye başladıysa, bunun hukuka uygun olmadığını ve ne yapılabileceğini değer kaybı istedim, sigorta tamir parasını durdurdu yazımızda ele aldık.
Değer kaybı raporunuzun hangi hâllerde baştan geçersiz sayıldığını Haftanın Sigorta Kararları #4 derlememizde yedi kararla anlattık.
Sigorta hukuku alanında çalışan avukat; araç değer kaybı, pert, araç mahrumiyeti, bedensel zarar ve Sigorta Tahkim Komisyonu uyuşmazlıklarında müvekkillerini temsil eder. Bu yazıdaki karar künyeleri kamuya açık içtihat kaynaklarından alınmış ve karar metinleriyle karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Hakkında →