⚖️ Türkiye Geneli Sigorta Tahkim DanışmanlığıÇalışma Saatleri: Pzt-Cum 09:00 - 18:00
Blog'a Dön
REHBER Araç Değer Kaybı · Satış Sonrası 16 Eylül 2026 12 dk okuma

Aracımı Sattım, Değer Kaybı Alabilir miyim? Başvuru Satıcının mı, Alıcının mı Hakkı?

Kazadan sonra aracınızı sattınız ve "değer kaybı hakkım gitti mi?" diye soruyorsunuz; ya da kazalı olduğunu sonradan öğrendiğiniz bir araç aldınız. Değer kaybı zararı kaza günü, o günkü malikin malvarlığında doğar: satış talebi düşürmez, alacak satıcıda kalır; kazadan sonra alan kişi kural olarak isteyemez ve alacağın sigortacıya karşı devri kanunen yasaktır. Üç senaryo, örnek zaman çizelgesi, belge listesi ve sigortacının itirazlarına cevaplar; Yargıtay 17. HD ve Ankara BAM kararlarıyla.

M
Av. Melih Küçükcankurtaran
Ankara Barosu · Sigorta Hukuku

Bu yazı Araç Değer Kaybı Rehberinin bir parçasıdır. Başvuru şartları, hesaplama ve tahsil süreci için ana rehbere bakın.

Kısa Cevap: Değer Kaybı Alacağı Kaza Günü Doğar, Aracı Satsanız da Sizde Kalır; Kazadan Sonra Alan Kişi Kural Olarak İsteyemez

Kaza yaptınız, karşı taraf kusurluydu, aracı onarttınız ve bir süre sonra sattınız; şimdi "değer kaybı hakkım gitti mi?" diye soruyorsunuz. Ya da tam tersi: ikinci el bir araç aldınız, TRAMER'de eski bir kaza gördünüz ve "bu kazanın değer kaybını ben isteyebilir miyim?" diyorsunuz. İki sorunun cevabı aynı ilkeden çıkar. Değer kaybı, kazanın olduğu anda, o anda aracın maliki olan kişinin malvarlığında doğan bir zarardır (TBK m. 49, KTK m. 85 ve 91). Aracın daha sonra satılması bu zararı ortadan kaldırmaz; alacak satıcıda kalır. Yargıtay, aracını dava sırasında satan davacının davasını "artık malik değil" diyerek reddeden mahkemeyi bozmuş; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ise aracın onarılmadan, hasarlı hâliyle satılmasının bile değer kaybı talebine engel olmadığını kabul etmiştir. Kazadan sonra aracı satın alan kişi ise kural olarak değer kaybı isteyemez: zarar onun malvarlığında doğmamıştır ve aracı zaten kazalı fiyatından almıştır. Üç uyarı: satış bedelinin düşük çıkması değer kaybını ispatlamaz, zarar yine kaza öncesi ve onarım sonrası rayiç farkıyla bilirkişi tarafından hesaplanır; alacağın alıcıya devri sigorta şirketine karşı kanunen yasaktır, yalnızca kusurlu sürücü ve işletene karşı mümkündür; pert olan ya da ağır hasar kaydı alan araçta değer kaybı zaten hesaplanmaz.

Bu yazı neyi anlatır? Değer kaybının şartlarını, hesabını ve başvuru yolunu araç değer kaybı rehberimizde, evrak listesini gerekli evraklar yazımızda anlattık. Burada yalnızca satış ile değer kaybı ilişkisine odaklanıyoruz: zarar kimde doğar, satıştan sonra başvuru nasıl yapılır, alıcının hakkı var mı, alacak devredilebilir mi, sigortacının itirazlarına ne cevap verilir ve kazalı olduğu gizlenen aracı alan kişi ne yapar.

Değer Kaybı Zararı Kimin Malvarlığında Doğar?

Değer kaybı, kazaya karışan aracın onarılsa bile ikinci el piyasasında "kazalı" damgası taşıması nedeniyle uğradığı fiyat düşüşüdür. Yargıtay ve bölge adliye mahkemeleri bunu haksız fiilden doğan doğrudan ve gerçek zarar sayar; kusurlu sürücü ve işleten KTK m. 85, zorunlu trafik sigortacısı KTK m. 91 uyarınca sorumludur. Haksız fiil sorumluluğunda zarar, fiilin işlendiği anda doğar ve zarar görenin malvarlığında bir eksilme olarak ortaya çıkar. "Aracın değeri düştü" demek, o anda aracın sahibi olan kişinin malvarlığı küçüldü demektir. Bu nedenle tazminatı isteme hakkı da (usul dilinde aktif husumet) kaza tarihindeki malike aittir.

Bu ilkenin iki sonucu vardır. Birincisi, sonradan ne olduğu önemli değildir: aracı satmanız, hurdaya ayırmanız ya da hibe etmeniz doğmuş zararı geri almaz. Zarar, satış anında bedele yansımıştır; Yargıtay'ın ifadesiyle araç üçüncü kişiye satılırken kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı dikkate alınarak satış bedeli belirlendiğinden, davacının satış sırasında değer kaybından doğan zararı mevcuttur. İkincisi, kaza tarihinde malik olmayan kişi bu zararı isteyemez. Aracı kullanan ama ruhsatta adı olmayan sürücü de, kazadan sonra aracı satın alan kişi de aynı gerekçeyle dışarıda kalır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 10.04.2017, E. 2016/9804, K. 2017/3855
Park hâlindeki aracına çarpılan davacı 05.12.2013 tarihli kaza için dava açmış, aracını 20.05.2014'te üçüncü kişiye satmış, ilk davada yetkisizlik kararı verilince 2015'te yeniden dava açmıştı. Yerel mahkeme "davacı dava tarihinde malik değil, maliki olmadığı aracın değer kaybını isteyemez" diyerek davayı taraf ehliyeti yokluğundan usulden reddetti. Yargıtay hükmü bozdu: tazminat davasında davacı olma ehliyeti kural olarak malvarlığı doğrudan zarar gören kişiye aittir; araç satılırken kazadan doğan değer kaybı dikkate alınarak bedel belirlendiğinden davacının zararı mevcuttur; işin esasına girilip uzman bilirkişiden, satış bedeli de bir veri olarak dikkate alınmak suretiyle, gerçek değer kaybı hesaplattırılmalıdır.
Ankara BAM 26. Hukuk Dairesi, 17.02.2022, E. 2019/2710, K. 2022/375
Madalyonun öteki yüzü: aracı kullanan ancak ruhsat sahibi olmayan sürücü, araç hasarı, değer kaybı ve araç mahrumiyeti için dava açmıştı. İlk derece mahkemesi bu davacının taleplerini aktif husumet yokluğundan reddetti; Ankara BAM, "davacı sürücünün araç maliki olmaması nedeniyle bu davacı yönünden araç hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin davanın reddinde isabetsizlik bulunmadığını" belirterek kararı onadı ve reddedilen kısım için aleyhe vekâlet ücretini de yerinde buldu. Ders: doğru tarih, doğru kişi. Ölçüt başvuru ya da dava tarihi değil, kaza tarihidir.

Sigorta Tahkim Komisyonu hakemleri de her dosyada ilk olarak "başvuranın kaza tarihi itibariyle araç maliki sıfatını taşıyıp taşımadığına" bakar ve taşıyorsa aktif husumetin varlığını tespit ederek esasa girer (Sigorta Tahkim Komisyonu, 20.06.2017, K-2017/27183). Bu tespitte kullanılan belge, başvuru günkü ruhsat değil, kaza günkü tescil kaydıdır.

Üç Senaryo: Kim İsteyebilir, Kim İsteyemez?

SenaryoDeğer kaybını kim ister?Dikkat edilecek nokta
(a) Kaza → onarım → sigortacıya başvuru ya da tahkim → süreç devam ederken satışSatıcı (kaza günkü malik). Dosya kaldığı yerden devam eder; satış talebi düşürmez.Satışı gizlemeyin. Bilirkişi araç üzerinde inceleme yapamayacağından hasar fotoğrafları, eksper raporu ve servis kayıtlarının dosyada olduğundan emin olun.
(b) Kaza → onarım → satış → satıştan sonra sigortacıya başvuruYine satıcı. Kaza tarihinde malik olduğunu tescil kaydı ve noter satış sözleşmesiyle gösterir.Sigortacı "araç sizin değil" diyecektir; cevabı kaza tarihli tescil kaydıdır. Zamanaşımı kaza tarihinden itibaren iki yıl işler; satış tarihi süreyi durdurmaz da uzatmaz da.
(c) Kazadan sonra aracı satın alan alıcıKural olarak kimseden isteyemez; zarar satıcının malvarlığında doğmuştur, alıcı aracı kazalı fiyatından almıştır.Satıcıdan yazılı devir alınmışsa yalnızca kusurlu sürücü ve işletene karşı ileri sürülebilir; sigortacıya karşı devir yasaktır. Kaza gizlendiyse satıcıya karşı ayıp hükümleri işler.
(d) Kaza → araç onarılmadan, hasarlı hâliyle satışSatıcı. Onarım ve fatura değer kaybının şartı değildir.Hasar, onarımı ekonomik olmaktan çıkaracak boyuttaysa (pert) değer kaybı yerine tam hasar hesabı yapılır; satış bedeli sovtaj olarak düşülür.
Ankara BAM 26. Hukuk Dairesi, 29.04.2026, E. 2025/980, K. 2026/772
2014 model aracın onarım bedeli 85.747 TL kaskodan karşılanmış, değer kaybı için trafik sigortacısına başvurulmuştu. Bilirkişi aracın kaza öncesi rayicini 855.625 TL, onarım sonrası rayicini 804.167 TL belirledi ve 51.458 TL değer kaybı hesapladı. Sigortacı "değer kaybı oluşmadı, Genel Şartlar formülü uygulanmalı, satış ilanı ya da ekspertiz raporu gibi objektif belge sunulmadı" itirazlarıyla istinafa gitti. Daire, "aracın onarılmadan hasarlı olarak satılması değer kaybı zararı talep edilmesine engel oluşturmaz; sigorta şirketi gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın, onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın değer kaybı zararının talep edilmesi mümkündür" diyerek istinafı esastan reddetti.
Ankara BAM 26. Hukuk Dairesi, 11.11.2022, E. 2020/1173, K. 2022/2149
Davacı, 39.000 TL değerindeki aracı için sigortacıdan 19.500 TL almış, aracı onarmadan 12.000 TL'ye hasarlı olarak satmış, ardından bakiye hasar ve değer kaybı davası açmıştı. Daire, bilirkişinin önce aracın onarımının ekonomik olup olmadığını belirlemesi gerektiğini; onarım ekonomik değilse (pert) zararın kaza tarihindeki hasarsız rayiç değerden sovtaj bedelinin düşülmesiyle bulunacağını ve "davacı aracı 26.12.2018 tarihinde 12.000 TL'ye sattığını belirttiğinden satış sözleşmesi de istenerek" sovtajın tespit edileceğini, pert hâlinde değer kaybının oluşmayacağını; onarım ekonomikse aracın kaza öncesi ve onarım sonrası rayiç değerleri arasındaki farkın değer kaybı olarak hesaplanacağını belirterek kararı kaldırdı. Satışın kendisi dava hakkını tartışma konusu bile yapılmadı; satış sözleşmesi yalnızca sovtajı belirleyen bir belge olarak istendi.

Alacak Alıcıya Devredilebilir mi? TBK 183 ve Sigortacılık Kanunu Ek m. 6

Satış görüşmelerinde sık duyulan cümle şudur: "Değer kaybını sen al, ben uğraşmam." Hukuken bu, alacağın devridir (TBK m. 183). Devrin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır (TBK m. 184); noter satış sözleşmesindeki bedel satırı bunu karşılamaz, ayrı bir cümle ya da ayrı bir belge gerekir. Sözlü "sen al" hiçbir şey devretmez.

Asıl engel başka yerdedir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'na 2020'de eklenen Ek m. 6/2 uyarınca sigorta şirketinden ya da Güvence Hesabından talep edilecek tazminat alacağı "sadece hak sahibine veya avukatına ödenir ve hiç kimseye devredilemez". Bu nedenle alıcı, satıcıdan yazılı devir alsa bile sigorta şirketine ve Sigorta Tahkim Komisyonu'na kendi adına başvuramaz; devir yalnızca kusurlu sürücü ve işletene karşı, yani haksız fiil sorumlularına karşı sonuç doğurur ve onlara karşı dava asliye hukuk mahkemesinde açılır.

Ankara BAM 26. Hukuk Dairesi, 03.03.2026, E. 2025/502, K. 2026/385
Davacı şirket, kamyonun çarpması sonucu aracındaki 209.647 TL hasar ve 23.940 TL değer kaybı için ihtiyari mali sorumluluk sigortacısına karşı dava kazanmış, karardan sonra 18.10.2022'de bu tazminat alacağını Ankara 56. Noterliğinde düzenlenen alacağın devri sözleşmesiyle üçüncü kişiye devretmişti. Devralan kişi "değer kaybı az hesaplandı" diyerek istinafa başvurdu. Daire, alacağın devriyle dava ve takip hakkının kural olarak devralana geçtiğini hatırlattıktan sonra, Sigortacılık Kanunu Ek m. 6'nın 28.07.2020'den itibaren sigortacıdan talep edilecek tazminat alacağının devrini yasakladığını, devrin bu tarihten sonra yapıldığını ve devralanın taraf sıfatı bulunmadığını belirterek istinaf dilekçesini reddetti. Aynı kararda değer kaybının Genel Şartlar formülüyle değil, kaza öncesi ve onarım sonrası rayiç farkıyla hesaplanması gerektiği de vurgulandı.

Pratik sonuç: satıcı için en temiz yol, satıştan önce ya da sonra başvuruyu kendi adına yapmak, tahkim sonucunu almak ve isterse parayı alıcıyla aralarındaki anlaşmaya göre paylaşmaktır. Alıcı için ise değer kaybını fiyat pazarlığında bedele yansıtmak; "hakkı devralmak" sigortacıya karşı işe yaramaz.

Düşük Satış Bedeli Değer Kaybını İspatlar mı? Hesap Nasıl Yapılır?

Hayır. Değer kaybı, aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el rayiç değeri ile onarım sonrası ikinci el rayiç değeri arasındaki farktır; bilirkişi bunu aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, hasarın ağırlığı ve hasar gören bölgeler, değişen ve boyanan parçalar, önceki kazaları ve piyasa emsalleri üzerinden hesaplar. Aracı kaç liraya sattığınız bu hesabın girdisi değildir; acele satış, pazarlık, mevsim ya da döviz kuru fiyatı düşürmüş olabilir. Bu iki yönlü çalışır: satış bedeli düşükse zararınız büyümez, yüksekse küçülmez. Sigortacının "aracı piyasa değerine sattınız, zarar yok" itirazı da aynı nedenle geçersizdir. Yargıtay'ın 2017 kararındaki "satış bedeli de dikkate alınmak suretiyle" ifadesi, satış sözleşmesinin dosyaya bir emsal veri olarak girmesini öngörür; hesabı satış fiyatına indirgemez.

Ankara BAM 26. Hukuk Dairesi, 16.04.2026, E. 2024/1246, K. 2026/662
Davacı, 2015 model aracını hasarsız olarak 458.000 TL'ye almış; satmak istediğinde TRAMER'de sigortacının hatalı işlediği 35.015 TL'lik yabancı bir kaza kaydı çıkmış, kayıt iki ay uğraşa rağmen düzeltilmeyince araç 665.000 TL'lik ilan fiyatı yerine 400.000 TL'ye satılmıştı. İlk derece mahkemesi, satış tarihindeki hasarsız rayiç (572.540 TL) ile noter satış bedeli arasındaki 172.540 TL farkı tazminat olarak hükmetti. Daire kararı kaldırdı: sigortacı gerçek zarardan sorumludur; zarar, "aracın noter satış bedeli ile bağlı kalınmaksızın" satış tarihinde hasar kayıtlı hâliyle rayiç değeri ayrıca belirlenerek iki rayiç arasındaki fark üzerinden hesaplanmalıdır. Satış fiyatı, ne kadar düşük olursa olsun, zararın ölçüsü değildir.

Aynı yaklaşım bakiye değer kaybı davalarında da görülür: değer kaybını "kazanın aracın satış bedeline etkisi" olarak niteleyen Sakarya BAM bile hesabı satış fiyatına değil, kaza öncesi ve onarım sonrası rayiç farkına dayandırmış ve sigortacının ödediği 25.000 TL'nin mahsubuyla 45.000 TL'ye hükmeden kararı onamıştır (Sakarya BAM 3. HD, 18.06.2026, E. 2025/1730, K. 2026/1330). Kendi aracınız için yaklaşık bir tahmini değer kaybı hesaplama aracımızla yapabilirsiniz; kesin rakam bilirkişi raporuyla belirlenir.

Örnek Zaman Çizelgesi ve Belge Listesi

TarihOlayO gün toplanacak belge
01.03.2026Kaza; karşı sürücü tam kusurluKaza tespit tutanağı, olay yeri ve hasar fotoğrafları, TRAMER kusur sorgusu
05–25.03.2026Onarım (kasko ya da karşı sigorta hasar dosyası)Eksper raporu, servis faturası, değişen ve boyanan parça listesi
15.05.2026Noterde satışNoter satış sözleşmesi, satış öncesi ekspertiz raporu (varsa), ilan görselleri, eski ruhsatın fotoğrafı
01.06.2026Sigortacıya KTK m. 97 yazılı başvurusuKaza tarihli tescil kaydı (e-Devlet "Araç Tescil Bilgileri" geçmişi ya da noter tescil kaydı) + yukarıdakiler
16.06.202615 günlük cevap süresi dolduRet yazısı, eksik ödeme dekontu ya da cevapsızlık; temerrüt bu tarihten işler
01.07.2026Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusuTüm belgeler, başvuru ücreti dekontu, vekâletname; bilirkişi dosya üzerinden hesaplar
Eylül–Kasım 2026Hakem kararı (2-4 ay)35.000 TL üzeri kararlarda itiraz hakkı; kabulde faiz, başvuru ücreti ve vekâlet ücreti sigortacıdan

Satılan araçta belge listesinin kalbi kaza tarihinde malik olduğunuzu gösteren kayıttır: ruhsat noterde alıcıya geçtiği için elinizde kalmaz, ancak e-Devlet üzerinden araç tescil geçmişi alınabilir, noterden tescil kaydı istenebilir ve satış sözleşmesi hem mülkiyetinizi hem devir tarihini kanıtlar. İkinci sırada hasarı kanıtlayan belgeler gelir: araç artık sizde olmadığından hakemin bilirkişisi aracı göremez; sigortacının eksper raporu, hasar fotoğrafları ve servis faturası hesabın tek dayanağıdır. Eksper raporu elinizde yoksa sigortacıdan yazılı isteyin; vermezse tahkim başvurusunda hasar dosyasının celbini talep edin. Başvurunun nasıl yazılacağını değer kaybı başvuru dilekçesi örneğimizde, tam evrak listesini gerekli evraklar yazımızda bulabilirsiniz.

Sigortacının Tipik İtirazları ve Cevapları

Sigortacının itirazıCevap
"Araç artık sizin değil, hak sahibi değilsiniz."Ölçüt kaza tarihidir. Zarar o gün malvarlığınızda doğdu; Yargıtay 17. HD 2016/9804–2017/3855 aracını satan davacının davasını reddeden kararı bozdu. Kaza tarihli tescil kaydını ekleyin.
"Aracı piyasa değerine sattınız, zararınız yok."Değer kaybı objektif hesaplanır; satış fiyatı ölçü değildir (Ankara BAM 26. HD 2024/1246–2026/662). Satış bedeli, kazalı olduğu bilinerek belirlenmiştir; zarar bedele yansımıştır.
"Zarar alıcıya geçti."Yazılı devir yoksa geçmez; sigortacıya karşı devir zaten kanunen yasaktır (Sigortacılık Kanunu Ek m. 6). Sigortacının alıcıya ikinci kez ödeme riski yoktur.
"Onarım faturası yok / araç onarılmadan satıldı."Onarım ve fatura şart değildir; Ankara BAM 26. HD 2025/980–2026/772 hasarlı satışın değer kaybına engel olmadığını kabul etti.
"Araç pert, değer kaybı olmaz."Pert hâlinde değer kaybı gerçekten hesaplanmaz; ancak pert tespiti eksperin değil bilirkişinin işidir. Onarım ekonomikse değer kaybı vardır (Ankara BAM 26. HD 2020/1173–2022/2149). Pert ise zarar rayiç–sovtaj farkı olarak istenir.
"Ağır hasar kaydı / çekme belgeli araçta değer kaybı olmaz."Ağır hasar kaydı, aracın tam hasar olarak tasfiye edildiğini gösterir; bu araçlarda da tazminat kalemi değer kaybı değil, rayiç değerden sovtajın düşülmesiyle bulunan tam hasar bedelidir. Eksik ödendiyse bakiye tam hasar istenir.
"Evrak eksik, ruhsat sunulmadı."Ruhsat alıcıya geçtiğinden sunulamaz; e-Devlet tescil geçmişi ve noter satış sözleşmesi aynı işlevi görür. KTK m. 97 başvurusu için sigortacının belge listesi dışında ek belge dayatması geçersizdir.

Tahkimde ve Mahkemede İspat, Süreler, Zamanaşımı

Başvuru sırası. Zorunlu trafik sigortacısına KTK m. 97 uyarınca yazılı başvuru yapılmadan tahkime ya da dava yoluna gidilemez; 15 gün içinde cevap gelmez ya da ret veya eksik ödeme yapılırsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulur. Hakem, dosya üzerinden bilirkişi raporu alarak karar verir; süreç genellikle 2-4 ay sürer. 2026 itibarıyla 35.000 TL üzeri kararlara itiraz, 383.000 TL üzeri kararlara temyiz yolu açıktır. Ayrıntı için tahkim rehberimize bakın. Kendi kaskonuz değer kaybını kural olarak ödemez; bunun istisnalarını kasko değer kaybı yazımızda anlattık.

Mahkeme tercih edilirse. Sigortacıya karşı dava asliye ticaret mahkemesinde, kusurlu sürücü ve işletene karşı dava asliye hukuk mahkemesinde açılır; miktar bilirkişiyle belirleneceğinden dava HMK m. 109 uyarınca kısmi dava olarak açılıp rapordan sonra talep artırılır. 2026 usul değişikliğini kısmi dava ve talep artırımı yazımızda anlattık. Araç satılmış olsa da dava hakkı sizde olduğundan, mahkemenin yapabileceği tek şey satış sözleşmesini dosyaya istemektir.

Zamanaşımı. KTK m. 109 uyarınca zamanaşımı zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıldır; kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa (yaralamalı kaza) ceza zamanaşımı uygulanır. Süre kaza tarihinden işler; satış tarihi süreyi ne durdurur ne yeniler. Aracı iki yıl önce satmış olmanız değil, kazanın iki yıl önce olmuş olması önemlidir.

İspat. Satılan araçta ispat üç ayak üzerine kurulur: kaza tarihli tescil kaydı (kim malikti), hasar dosyası ve eksper raporu (ne hasar gördü), rayiç değer emsalleri (ne kadar değer kaybetti). Satış ilanı, satış öncesi ekspertiz raporu ve noter satış sözleşmesi üçüncü ayağa yardımcı veridir; bilirkişi raporunda bunların dikkate alınmasını isteyin, ancak hesabın satış fiyatına indirgenmesine itiraz edin.

Dikkat: Satış öncesi ekspertiz raporunu saklayın. Alıcının yaptırdığı ekspertiz raporu boyalı ve değişen parçaları tek tek yazar; bu belge kaza tarihindeki hasarın kapsamını satış tarihinde teyit eden en güçlü delildir. Aracı sattıktan sonra bu raporu bulmak zordur; noter işleminden önce bir kopyasını alın.

Kazalı Olduğu Gizlenen Aracı Aldıysanız: Ayıplı Mal ve TRAMER

Alıcı, kazanın değer kaybını sigortacıdan isteyemez; ancak kaza kendisinden gizlenmişse muhatabı satıcıdır. Satıcı gerçek kişi ya da tacir olsun, araç "hasarsız, orijinal" denilerek satılmış ve kazalı çıkmışsa satılan ayıplıdır (TBK m. 219). Alıcı tüketici, satıcı galerici ya da tacirse 6502 sayılı TKHK m. 8 ve devamı uygulanır. Seçimlik haklar sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değişimdir (TBK m. 227, TKHK m. 11); uygulamada en çok kullanılanı, kazasız ve kazalı rayiç değerler arasındaki fark oranında bedel indirimidir ve bu hesap ekonomik olarak değer kaybıyla aynı sonuca ulaşır. Alıcı satın aldığı aracı makul sürede gözden geçirip ayıbı derhâl bildirmelidir (TBK m. 223); gizli ayıp sonradan ortaya çıkarsa öğrenir öğrenmez ihbar gerekir. Zamanaşımı teslimden itibaren iki yıldır (TBK m. 231, TKHK m. 12); satıcı ayıbı ağır kusurla ya da hileyle gizlemişse bu süreden yararlanamaz.

Ankara BAM 22. Hukuk Dairesi, 29.12.2025, E. 2023/1748, K. 2025/1719
Galerici davacı, davalıdan 245.000 TL'ye aldığı aracı satarken alıcının yaptırdığı ekspertizde boyalı ve düzeltilmiş parçalar çıkınca satıcıya karşı değer kaybı ve manevi tazminat davası açmıştı. Mahkeme ve Daire davayı reddetti: noter satış sözleşmesinde "aracın ekspertiz raporunun bulunmadığı, alıcının aracı hâlihazır durumu ile görüp beğenerek satın aldığı" yazılıydı; bu kaydın aksi aynı güçte belgeyle ispatlanamamış, satıcının hile yaptığı ya da ayrıca garanti verdiği kanıtlanamamış, araç da rayicinden 25.000 TL ucuza alınmıştı. Daire, Yargıtay'ın "hâlihazır durumu ile görüp beğenerek" şerhi karşısında ikinci el araçta ayıp iddiasının dinlenemeyeceğine ilişkin kararlarına atıf yaptı. Ders: satın almadan önce ekspertiz ve TRAMER sorgusu yaptırın; noter sözleşmesine hasarsızlık taahhüdünü yazdırın, aksi hâlde şerh aleyhinize işler.

TRAMER sorgusunun nasıl yapılacağını, kaydın anlamını ve hatalı kaydın düzeltilmesini TRAMER hasar kaydı sorgulama yazımızda; galericiden alınan kazalı araçta tüketicinin haklarını ve dava yolunu galericiden alınan ayıplı araç rehberimizde anlattık. Aracın kazalı değil "change" çıkması, yani şasi ya da motor numarasının başka araca ait olması bambaşka bir rejimdir; el koyma ve satıcıya rücu için change araç yazımıza bakın.

Kaza tarihli tescil kaydınızı, hasar dosyasını ve noter satış sözleşmesini iletişim formu ya da WhatsApp üzerinden gönderirseniz, satılan araç için değer kaybı başvurusunun dosyanızda nasıl kurgulanacağını 24 saat içinde değerlendiriyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Aracımı sattım, değer kaybı için hâlâ başvurabilir miyim?

Evet. Değer kaybı zararı kaza anında, o anda aracın maliki olan kişinin malvarlığında doğar; aracın sonradan satılması doğmuş zararı ortadan kaldırmaz. Yargıtay, aracını dava sırasında satan davacının davasını "artık malik değil" gerekçesiyle usulden reddeden mahkeme kararını bozmuş, satış bedelinin kazalı olduğu bilinerek belirlendiğini ve zararın satıcıda kaldığını kabul etmiştir. Sigortacıya yazılı başvuruda kaza tarihli tescil kaydını ve noter satış sözleşmesini ekleyin; ret ya da 15 gün sessizlik üzerine Sigorta Tahkim Komisyonu'na gidin. Zamanaşımı kaza tarihinden itibaren iki yıldır.

Aracı kazadan sonra satın aldım; değer kaybını ben isteyebilir miyim?

Kural olarak hayır. Zarar sizin malvarlığınızda doğmamıştır; aracı zaten kazalı hâliyle ve o fiyattan satın aldınız. Sigorta Tahkim Komisyonu hakemleri ilk olarak başvuranın kaza tarihinde malik olup olmadığına bakar ve malik olmayanın başvurusunu husumet yokluğundan reddeder. Satıcı size değer kaybı alacağını yazılı olarak devretmiş olsa bile bu devir sigorta şirketine ve Güvence Hesabına karşı geçersizdir (Sigortacılık Kanunu Ek m. 6); yalnızca kusurlu sürücü ve işletene karşı ileri sürülebilir. Kazanın sizden gizlendiği durumda ise satıcıya karşı ayıplı mal hükümleri devreye girer.

Satarken alıcıya "değer kaybı hakkı sende" dedim; bu geçerli mi?

Sözlü söz hiçbir şey devretmez; alacağın devri yazılı şekle bağlıdır (TBK m. 183-184). Yazılı devir yapılsa bile Sigortacılık Kanunu Ek m. 6 uyarınca sigorta şirketinden talep edilecek tazminat alacağı hiç kimseye devredilemez; Ankara BAM, tazminat alacağını noterde devralan kişinin taraf sıfatı bulunmadığına karar vermiştir. Uygulanabilir tek yol, satıcının başvuruyu kendi adına yapması ve tahsil ettiği tutarı isterse alıcıyla aralarındaki anlaşmaya göre paylaşmasıdır.

Aracı düşük fiyata sattım; aradaki fark değer kaybı mıdır?

Hayır. Değer kaybı, aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el rayiç değeri ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki farktır ve bilirkişi tarafından marka, model, yaş, kilometre, hasarın ağırlığı, değişen ve boyanan parçalar ve önceki kazalar üzerinden hesaplanır. Sizin sattığınız fiyat bu hesabın girdisi değildir; acele satış ya da pazarlık zararınızı büyütmez, yüksek satış da küçültmez. Ankara BAM, zararın "noter satış bedeliyle bağlı kalınmaksızın" rayiç farkıyla belirlenmesi gerektiğini söyleyerek satış bedeline dayanan kabul kararını kaldırmıştır. Satış sözleşmesi dosyaya emsal veri olarak girer, hesabın yerine geçmez.

Aracı onarmadan, hasarlı hâliyle sattım; yine de değer kaybı alabilir miyim?

Evet, onarım ve fatura şart değildir. Ankara BAM 26. Hukuk Dairesi, aracın onarılmadan hasarlı olarak satılmasının değer kaybı talebine engel olmadığını, sigortacının gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu ve onarım yapılsın yapılmasın, fatura olsun olmasın değer kaybının istenebileceğini kabul etmiştir. Tek sınır perttir: hasar aracın onarımını ekonomik olmaktan çıkaracak boyuttaysa zarar, kaza tarihindeki rayiç değerden sovtaj (hasarlı satış) bedeli düşülerek tam hasar olarak hesaplanır ve ayrıca değer kaybı istenemez; mahkeme bu durumda satış sözleşmesini sovtajı belirlemek için ister.

Ruhsat artık bende değil; satılan araç için hangi belgeler gerekir?

Kaza tarihinde malik olduğunuzu gösteren her belge işe yarar: e-Devlet "Araç Tescil Bilgileri" ekranındaki tescil geçmişi ya da noterden alınacak tescil kaydı, eski ruhsatın fotokopisi veya fotoğrafı, noter satış sözleşmesi (hem mülkiyetinizi hem devir tarihini kanıtlar), kaza tespit tutanağı, TRAMER kusur ve hasar sorgusu, sigortacının eksper raporu ve hasar dosyası, onarım faturası ile değişen parça listesi, varsa satış öncesi ekspertiz raporu ve ilan görselleri. Araç artık elinizde olmadığından bilirkişi dosya üzerinden hesap yapar; hasar fotoğrafları ve eksper raporu bu yüzden en kritik belgelerdir.

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayın belgeleri sonucu değiştirir. Mevzuat: 6098 sayılı TBK m. 49, 183, 184, 219, 223, 227, 231; 2918 sayılı KTK m. 85, 91, 97, 109; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 ve Ek m. 6; 6100 sayılı HMK m. 109, 114; 6502 sayılı TKHK m. 8, 11, 12. Yazıdaki kararlar UYAP içtihat kaynaklarından ve Sigorta Tahkim Komisyonu karar dergilerinden tam metin olarak doğrulanmıştır; bağlantılar Adalet Bakanlığı içtihat portalına gider.

Sattığınız aracın kazadan önce de bir hasar kaydı varsa değer kaybı hesabı değişir; ayrıntı için önceden hasarlı ya da boyalı araçta değer kaybı yazımızı okuyun.

MK
Av. Melih Küçükcankurtaran · Ankara Barosu (Sicil No: 32834)
Sigorta hukuku alanında çalışan avukat; araç değer kaybı, pert, araç mahrumiyeti, bedensel zarar ve Sigorta Tahkim Komisyonu uyuşmazlıklarında müvekkillerini temsil eder. Bu yazıdaki karar künyeleri kamuya açık içtihat kaynaklarından alınmış ve karar metinleriyle karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Hakkında →

Sattığınız Araç İçin Değer Kaybı Başvurusu

Kaza tarihli tescil kaydı, hasar dosyası ve satış sözleşmesiyle başvurunun nasıl kurgulanacağını birlikte değerlendirelim. İlk görüşme ücretsizdir.

WhatsApp ile İletişimİletişim Formu
WhatsApp ile Ulaşın