Eşdeğer Parça Nedir? Yan Sanayi Parça ile Aynı Şey midir?
Eşdeğer parça, orijinal parçayla eşdeğer kalitede olduğu ilgili mevzuattaki esaslara göre belgelendirilmiş parçadır. 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren yeni Trafik Sigortası Genel Şartları ile birlikte eşdeğer parça esaslarını belirleme yetkisi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 11/6 uyarınca Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na geçti.
Uygulamadaki ilk kafa karışıklığı burada başlar: piyasada "yan sanayi" olarak satılan her parça eşdeğer parça değildir. Belgelendirilmemiş bir yan sanayi parçanın onarımda kullanılması ya da fiyatının sigorta ödemesine esas alınması, kesintinin kendisinden bağımsız, ayrı bir itiraz sebebidir.
Uygulamada En Sık Karşılaşılan Üç Kesinti Senaryosu
Servis orijinal parça kullandı, fatura orijinal parça bedelini gösteriyor; sigorta şirketi ise ekspertiz raporunda parça bedellerini eşdeğer/yan sanayi fiyatına çekerek aradaki farkı ödemedi. Bu fark bakiye hasar olarak talep edilebilir — ayrıntılar için eksik ödeme rehberimize bakın.
Sigorta şirketinin anlaştığı serviste, hasar gören orijinal parçanın yerine hak sahibinin onayı alınmadan eşdeğer veya çıkma parça kullanıldı. Yeni Genel Şartlara göre bu ancak onayla ya da orijinal parça temininin imkânsızlığıyla mümkündür — ve bunu ispat etmesi gereken sigortacıdır.
Eski parça yerine yeni orijinal parça takıldığı için araçta "kıymet artışı" olduğu ileri sürülerek tazminattan indirim yapıldı. Yeni Genel Şartlar bu tartışmayı kapattı: onarım sonucu kıymet artışı olsa dahi bu fark tazminattan indirilemez.
1 Temmuz 2026 Kuralı: Orijinal Parça Esastır
Yeni Trafik Sigortası Genel Şartları'nın onarıma ilişkin B.2 maddesi, yıllardır süren tartışmayı sigortalı lehine netleştirdi. Kural üç cümleyle özetlenebilir:
Yeni Genel Şartların tamamının analizi için 1 Temmuz 2026 Genel Şartlar Değişikliği rehberimize bakabilirsiniz.
Yeni Genel Şartlar 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi. Daha eski tarihli kazalarda önceki dönem kuralları uygulanır; ancak aşağıda görüleceği üzere Yargıtay ve Sigorta Tahkim Komisyonu, eski dönemde de orijinal parçayla yapılan onarımda yan sanayi fiyatı üzerinden kesintiyi korumamıştır. Yani kazanız hangi dönemde olursa olsun, eşdeğer parça kesintisine karşı elinizde güçlü dayanaklar vardır.
Yargıtay ve Sigorta Tahkim Komisyonu Ne Diyor?
Yargıtay'ın yerleşik içtihadında; aracın onarımında kullanılan parçanın orijinal olması hâlinde yan sanayi fiyatına göre iskonto yapılması bozma sebebi sayılmış, ayrıca hasar hesabına esas bilirkişi raporlarının denetime elverişli ve gerekçeli olması aranmıştır. Eksper raporunda parça kaleminin hangi fiyat esasına göre yazıldığı bu yüzden mutlaka denetlenmelidir.
Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti, sigorta şirketinin yetkili servis faturası üzerinden haksız iskonto yaparak eksik ödeme yapmasını hukuka aykırı bulmuş ve faturanın tamamının ödenmesine karar vermiştir. Kararın analizini emsal kararlar arşivimizde okuyabilirsiniz.
Kesintiye Karşı Adım Adım İtiraz Yolu
Trafik sigortasına dayalı maddi hasar taleplerinde zamanaşımı kural olarak kaza tarihinden itibaren 2 yıldır. Ayrıntılı süre tablosu için zamanaşımı rehberimize bakın.
Kasko Tarafında Durum
Kasko, trafik sigortasından farklı olarak bir sözleşme ilişkisidir: onarım standardını öncelikle poliçeniz ve Kasko Genel Şartları belirler. Birçok kasko poliçesinde orijinal parça, yetkili servis veya onarım standardına ilişkin özel klozlar bulunur. Poliçenizde orijinal parça teminatı varken eşdeğer fiyatından ödeme yapılması sözleşmeye aykırıdır; ayrıca poliçede açıkça yazılmayan bir kesinti dayanağı, Sigortacılık Kanunu m. 11/4 uyarınca sigortalı aleyhine sonuç doğurmaz. Kaskoda da itiraz yolu aynıdır: yazılı başvuru, ardından tahkim veya dava.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yasal uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Anılan kural ve kararlar somut olayların özelliklerine göre uygulanır; her dosya kendi şartlarına göre değerlendirilir ve hiçbir açıklama sonuç taahhüdü olarak yorumlanamaz. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmenizi tavsiye ederiz.