Anayasa Mahkemesi | E. 2019/40, K. 2020/40 (17.07.2020) ve E. 2021/82, K. 2022/167 (29.12.2022)
Sigorta şirketleri değer kaybını yıllarca Trafik Sigortası Genel Şartları'nın ekindeki katsayı formülleriyle hesapladı; kilometre ve araç yaşı bu formüllerde tazminatı aşağı çeken sabit çarpanlardı. Bu uygulamanın yasal dayanağı iki ayrı Anayasa Mahkemesi kararıyla ortadan kalkmıştır.
1. adım — AYM, 17.07.2020, E. 2019/40, K. 2020/40: Karayolları Trafik Kanunu m.90'da yer alan ve zorunlu mali sorumluluk sigortası tazminatlarını "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara" tabi kılan gönderme iptal edildi. Böylece genel şartlar, kanun hükmü gücüyle tazminat hesabını daraltma yetkisini yitirdi.
2. adım — AYM, 29.12.2022, E. 2021/82, K. 2022/167: Kanun koyucunun 7327 sayılı Kanunla m.90'a yeniden eklediği aynı yöndeki cümle ve fıkra da iptal edildi. Bu iptaller, Karayolları Trafik Kanunu m.90'ın yürürlükteki resmî metninde "İptal cümle" ve "İptal fıkra" şerhleriyle bugün de görülebilmektedir.
Uygulamadaki karşılığı. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, ölçütü E. 2016/14600, K. 2019/6626 sayılı 23.05.2019 tarihli kararında şöyle koymuştur:
"Dairemizce değer kaybının belirlenmesi hususunda aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriteri esas alınmaktadır."
Bölge adliye mahkemeleri de aynı çizgidedir. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin E. 2024/2676, K. 2026/1825 sayılı 09.06.2026 tarihli (kesinleşmiş) kararında şu tespit yer alır:
"Zira Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra genel şartlar ile ekindeki formüllere göre yapılan tazminat hesabının yasal dayanağı kalmamıştır. Bu durumda Yargıtay yerleşik içtihatları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir."
Aynı karar, değer kaybının nasıl araştırılacağını da göstermektedir: yetkili bayi, galeriler ve ikinci el araç satış siteleri üzerinden yapılan piyasa araştırmasıyla; aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, donanımı, hasar aldığı bölgeler ve geçmiş hasar kayıtları birlikte değerlendirilerek. Kilometre ve yaş, tazminatı ortadan kaldıran değil, tutarını etkileyen unsurlardır.
Eksik ödenen değer kaybı tutarlarını bu çerçeveye dayanarak Sigorta Tahkim Komisyonu üzerinden tamamlatıyoruz. Sürecin tamamı için araç değer kaybı rehberimize bakabilirsiniz.
Sizin de benzer bir hukuki uyuşmazlığınız varsa hemen bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bize Ulaşın