Bu yazı Araç Değer Kaybı Rehberinin bir parçasıdır. Başvuru şartları, hesaplama ve tahsil süreci için ana rehbere bakın.
Kısa Cevap: Süre Hakemin Yazısında Yazar; Somut İtiraz Ek Rapor Getirir
Sigorta Tahkim Komisyonu'ndaki dosyanızda bilirkişi raporu geldi ve tutar beklediğinizin çok altında, belki de sıfır. Tahkimde bilirkişi raporuna itiraz süresini hakem belirler ve raporu gönderdiği yazıda bildirir; bu süre mahkemelerdeki iki haftalık süreden çoğu zaman kısadır ve kesindir. Süresinde yapılan, raporun hangi hasarlı parçayı atladığını, rayici hangi tarihe göre ve neye dayanarak belirlediğini tek tek gösteren somut bir itiraz, hakemi ek rapor almaya ya da yeni bir bilirkişi görevlendirmeye zorlar. Yargıtay, itirazlar karşılanmadan ve ek rapor alınmadan verilen hakem kararlarını bozmaktadır. "Rapor düşük, kabul etmiyoruz" demek ise itiraz sayılmaz.
Rapor Geldi: İlk 24 Saatte Yapılacak Üç Şey
Tahkimde bilirkişi raporu duruşmada okunmaz; hakem raporu taraflara e-postayla gönderir ve beyan için süre verir. Bu e-posta çoğu dosyada yargılamanın en önemli yazışmasıdır.
- Süreyi ve son günü yazın. Hakemin yazısındaki gün sayısına ve "kesin süre" ibaresine bakın; son gün hafta sonuna geliyorsa riske girmeyin, önceki iş gününü esas alın.
- Raporu dosyadaki belgelerle yan yana okuyun. Kesin eksper raporu, onarım faturası, hasar fotoğrafları ve hasar kaydı (TRAMER) dökümü açıkken, bilirkişinin saydığı parçaları ve kabul ettiği rayici tek tek karşılaştırın. Hataların çoğu bu karşılaştırmada ortaya çıkar.
- Kararınızı verin: itiraz mı, artırım mı? Rapor düşükse itiraz dilekçesi, rapor talebinizin üzerindeyse talep artırımı hazırlanır. İkisi de aynı süreye tabidir; rapor kısmen lehinize, kısmen aleyhinize ise ikisi birlikte yapılabilir.
İtiraz Süresi: Mahkemede İki Hafta, Tahkimde Hakemin Verdiği Süre
Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 281'e göre taraflar, bilirkişi raporunun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde raporda eksik gördükleri hususların tamamlatılmasını, belirsizliklerin açıklattırılmasını ya da yeni bilirkişi atanmasını isteyebilir. Sigortacılık Kanunu m. 30 uyarınca tahkim yargılamasında bu hükümler niteliğe uygun düştüğü ölçüde uygulanır; ancak hakem, görevlendirildiği tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorunda olduğundan, uygulamada rapora karşı beyan süresi çoğu zaman günlerle ifade edilir.
| Konu | Mahkeme | Sigorta tahkimi |
|---|---|---|
| Raporun bildirimi | Tebligat / UYAP | Hakemin e-postası ve Komisyon sistemi |
| İtiraz süresi | İki hafta (HMK m. 281) | Hakemin yazısında belirttiği süre; çoğu zaman kesin |
| İtirazın sunulacağı yer | Mahkeme dosyası | Hakeme e-posta + Komisyon sistemine yükleme |
| Sonuç | Ek rapor / yeni bilirkişi (HMK m. 281/2-3) | Ek rapor, yeni bilirkişi ya da heyet görevlendirmesi |
| Karar süresi baskısı | Yok | Dört ay; tarafların yazılı muvafakatiyle uzatılabilir |
Değer Kaybı Raporlarında 7 Tipik Hata
Aşağıdaki liste, değer kaybı dosyalarında bilirkişi raporlarında en sık karşılaşılan ve itirazda sonuç veren hata türlerini toplar. Her biri için raporda neye bakılacağını ve itirazda ne isteneceğini yazdık.
| # | Hata | Raporda nasıl görünür? | İtirazda ne istenir? |
|---|---|---|---|
| 1 | Hasarlı parçaların eksik sayılması | Yalnızca ana parça (örneğin çamurluk) sayılır; sökülüp takılan, boyanan, onarılan komşu parçalar atlanır | Kesin eksper raporu ve fotoğraflarla parça parça karşılaştırma; atlanan her parça için ek değerlendirme |
| 2 | Rayicin yanlış tarihe göre alınması | Kaza tarihi yerine rapor tarihindeki ya da başka bir tarihteki piyasa değeri üzerinden hesap | Kaza tarihindeki hasarsız ikinci el değeri ile onarılmış hâldeki değerin aynı tarih esas alınarak belirlenmesi |
| 3 | Rayicin kaynağının gösterilmemesi | "Piyasa araştırmasına göre" denir; emsal ilan, kasko değer listesi ya da başka bir dayanak yoktur | Emsal araçların (model, donanım, km) ve kaynakların rapora eklenmesi; kendi emsal ilanlarınızın sunulması |
| 4 | Yöntem hatası | Genel Şartlar ekindeki formül ya da sabit yüzde; piyasa farkı hiç araştırılmaz | Yargıtay'ın benimsediği yöntem: kaza öncesi hasarsız ikinci el değer ile onarım sonrası ikinci el değer arasındaki fark |
| 5 | Raporun kendi içinde çelişmesi | Hasar, rayicin büyük bölümüne ulaştığı hâlde hem "onarım ekonomik" denir hem yüksek değer kaybı yazılır; ya da tersine ağır hasara sembolik değer kaybı | Çelişkinin giderilmesi; pert/onarım ayrımının gerekçelendirilmesi |
| 6 | Yanlış mahsup | Şirketin iade edilen ya da başka kaleme (onarım bedeli) ilişkin ödemesi değer kaybından düşülür | Ödeme dekontlarının kalem kalem ayrıştırılması; iade dekontunun sunulması |
| 7 | Dosya ve araç bilgisi hataları | Yanlış plaka, yanlış model yılı ya da kilometre, sürücülerin karıştırılması, başka dosyadan kalma ifadeler | Maddi hatanın düzeltilmesi ve hesabın doğru veriyle yeniden yapılması |
Aracın önceki hasar kayıtları ayrı bir tartışma başlığıdır: önceki hasar değer kaybını kendiliğinden sıfırlamaz, kaza öncesi rayici etkiler. Ayrıntısı önceden hasarlı ya da boyalı araçta değer kaybı ve TRAMER hasar kaydı yazılarımızda. Rapordaki tutarın makul aralıkta olup olmadığını kabaca görmek için değer kaybı ödemem yeterli mi? aracını kullanabilirsiniz. Uyuşmazlık değer kaybında değil de onarım kalemlerindeyse eşdeğer parça kesintisine itiraz, pert hesabındaysa pert bedeline itiraz, kusur raporundaysa kusur oranına itiraz yazılarımıza bakın.
Dört Güncel Karar: İtiraz Karşılanmadan Hüküm Kurulamaz
Aşağıdaki dört kararın tam metni okunmuş, künyeleri doğrulanmıştır. İlk ikisi doğrudan sigorta tahkim dosyalarına, son ikisi değer kaybı raporlarının denetlenebilirliğine ilişkindir.
İtiraz Dilekçesi Nasıl Kurulur?
Etkili bir itiraz, hakemin ek rapor ara kararına neredeyse kopyalayabileceği kadar somut sorular içerir. Önerilen iskelet:
- Başlık ve dosya bilgisi: Komisyon dosya numarası, hakem, taraflar; "… tarihli bilirkişi raporuna itirazlarımızın sunulmasıdır."
- Süre beyanı: raporun bildirildiği tarih ve itirazın süresinde olduğu.
- Numaralı itirazlar: her itiraz tek bir hataya ayrılır; raporun ilgili sayfası/satırı, karşısında dosyadaki belge (eksper raporu s. …, fotoğraf no …, fatura kalemi …) gösterilir.
- Emsal ve dayanak: kaza tarihine yakın emsal ilanlar, varsa uzman görüşü (HMK m. 293), yukarıdaki türden içtihat.
- Bilirkişiye sorulacak sorular: "Sağ arka kapı ve bagaj kapağındaki işlemler değer kaybı hesabına katılmış mıdır? Katılmamışsa gerekçesi nedir?" gibi kapalı uçlu sorular.
- Sonuç ve talep: öncelikle ek rapor; bilirkişi itirazları karşılayamıyorsa yeni bilirkişi ya da kurul; rapor lehe kısmı yönünden talep artırımı hakkının saklı tutulması.
Rapor Lehinizeyse: Talep Artırımı ve Ek Ücret
Değer kaybı başvuruları çoğu zaman düşük bir tutarla açılır ve tutar bilirkişi raporundan sonra netleşir. Hakem talepten fazlasına hükmedemez; ikinci kararda 39.678,58 TL'lik hesap yerine 100 TL'ye hükmedilmesinin sebebi budur. Rapor talebinizi aşıyorsa hakemin verdiği süre içinde talep artırım dilekçesi sunulur ve artırılan tutar üzerinden başvuru ücreti farkı yatırılır; dekont dilekçeye eklenir. Masrafların kimde kalacağını tahkim masrafları, artırılan kısma faizin ne zamandan işleyeceğini sigorta tazminatında faiz yazımızda anlattık. 2026'daki usul değişikliklerinin kısmi taleplere etkisi için belirsiz alacak davasının kaldırılması yazımıza bakın.
İtiraz Reddedilirse: İtiraz Hakem Heyeti ve Temyiz
Hakem itirazı yerinde görmeyip mevcut raporla karar verirse, 2026 yılı için uyuşmazlık tutarı 35.000 TL ve üzerinde olan kararlara karşı bildirimden itibaren 10 gün içinde İtiraz Hakem Heyeti'ne gidilebilir; itiraz kararın icrasını durdurur. Daha yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda (2026 için 383.000 TL üzeri) temyiz yolu da açıktır. İtiraz dilekçesinin omurgası, rapora karşı süresinde sunduğunuz itirazların hakem kararında karşılanmadığını göstermektir; birinci karardaki bozma gerekçesi tam olarak budur. Bu nedenle rapora itiraz aşamasında yazdıklarınız, bir sonraki aşamanın da delilidir.
Değer kaybının genel çerçevesi için araç değer kaybı rehberimize göz atabilirsiniz.
İlgili rehber: Henüz sigortacıya başvurmadıysanız değer kaybı başvuru dilekçesi örneğimiz ile başlayın. Aracı kazadan sonra sattıysanız hakkınızın sürüp sürmediğini Aracımı Sattım, Değer Kaybı Alabilir miyim? yazısında açıkladık.
Sıkça Sorulan Sorular
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş ya da tavsiye niteliği taşımaz ve herhangi bir sonuç taahhüdü içermez. Süreler ve parasal sınırlar yazının yayım tarihindeki mevzuata göredir; her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.
Tahkimde itirazınıza rağmen değer kaybı düşük kaldıysa, aradaki farkı kusurlu sürücü ve araç sahibine açılacak davada, tahkim ödemesini düşerek isteyebilirsiniz; mahrumiyet bedeli de bu davada istenir. Ayrıntısı tahkimden sonra sürücüye dava yazımızda.
Sigorta hukuku alanında çalışan avukat; araç değer kaybı, pert, araç mahrumiyeti, bedensel zarar ve Sigorta Tahkim Komisyonu uyuşmazlıklarında müvekkillerini temsil eder. Bu yazıdaki karar künyeleri kamuya açık içtihat kaynaklarından alınmış ve karar metinleriyle karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Hakkında →