Pert (Tam Hasar) Kararı Nasıl Verilir?
Sigorta eksperi, aracınızın onarım maliyetinin piyasa değerini aşması halinde total/pert kararı verir. Bu karar verildiğinde sigorta şirketi iki seçenek sunar: ya aracı sovtajla (hurda olarak) teslim alıp size piyasa değerini öder ya da aracı size bırakıp sovtaj bedeli düşülmüş tutarı öder.
Pert kararının ardından en kritik mesele, sigorta şirketinin rayiç değeri nasıl belirlediğidir. Uygulamada sigorta şirketleri genellikle kendi iç listelerini veya anlaşmalı eksper raporlarını kullanarak piyasanın %15-25 altında teklif sunar. Bu noktada haklarınızı bilmek on binlerce TL fark yaratabilir.
Sigorta şirketi size "mutabakat formu" veya "ibraname" imzalatmak isteyecektir. Bu belgeyi imzalamadan önce mutlaka hukuki destek alın. İmzaladıktan sonra tazminat hakkınız büyük ölçüde kaybolur.
Gerçek Zarar Nasıl Hesaplanır?
Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre pert araçlarda gerçek zarar şu formülle bulunur:
Örnek:
Rayiç (2. el piyasa) değer: 450.000 TL
Sovtaj (hurda) değer: 50.000 TL
Gerçek zarar: 400.000 TL
Sigorta şirketi 320.000 TL teklif ettiyse → 80.000 TL eksik ödeme
Belirlenecek zarardan taraflar kusurları oranında sorumludur. Karşı taraf %100 kusurlu ise tamamı, %75 kusurlu ise %75'i talep edilebilir.
Sovtaj ve Piyasa Rayici: Gerçek Değer Tespiti
Sigorta şirketleri kendi ekspertiz raporlarıyla düşük rayiç değer beyan eder. Gerçek piyasa değerini kanıtlamak için:
- Emsal araç ilanları: sahibinden.com, arabam.com gibi platformlarda aynı marka, model, yıl ve km aralığındaki araçların satış fiyatlarını derleyin. Ekran görüntüleri delil niteliğindedir.
- Bağımsız eksper raporu: Sigorta şirketinden bağımsız bir eksperden değerleme raporu aldırın.
- TRAMER hasar kaydı: e-Devlet üzerinden ücretsiz alınabilen bu kayıt, aracın geçmiş hasar durumunu gösterir.
- Galericilerden yazılı değerleme: Bulunduğunuz ildeki galericilerden aracın hasarsız haliyle piyasa değerine ilişkin yazılı beyan alabilirsiniz.
Yargıtay Bu Konuda Ne Diyor?
Pert araç tazminatında gerçek zararın tespitinde aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin düşülmesi gerektiğini, mahkemenin bu hesaplamayı doğru yapmadığını belirleyerek bozma kararı vermiştir. Bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olması zorunludur.
Pert araçta sovtaj bedelinin rayiçten düşülmesi zorunludur. Araç sigortalıya bırakılmışsa sovtaj mahsup edilir; sigorta şirketine devredilmişse sovtaj düşülmez. Sovtaj değerinin gerçekçi olması ve raporun denetime elverişli olması gerekir.
Anayasa Mahkemesi, sigorta şirketlerinin kendi tavan katsayı ve listelerinin serbest piyasa gerçeğini yansıtmadığına, rayiç değer tespitinin serbest piyasa koşullarında yapılması gerektiğine hükmetmiştir.
İtiraz Süreci: Adım Adım
Emsal araç ilanları, bağımsız eksper raporu, TRAMER kaydı ve galeri değerlemelerini hazırlayın.
Karşı tarafın trafik sigortasına iadeli taahhütlü posta/KEP ile itiraz dilekçesi gönderin. Şirketin 15 iş günü yanıt süresi var.
Ret veya yetersiz yanıt gelirse Tahkim'e online başvuru yapın. Hakem, bağımsız bilirkişi raporu aldırarak gerçek rayiç değeri tespit eder.
Tahkim süreci ortalama 4-6 ayda sonuçlanır. Karar lehinize çıkarsa sigorta şirketi farkı yasal faiziyle birlikte öder.
Kasko ve Trafik Sigortası Karşılaştırması
| Konu | Kasko (Kendi Sigortanız) | Trafik Sigortası (Karşı Taraf) |
|---|---|---|
| Pert tazminatı | Poliçedeki sigorta bedeline kadar | Gerçek rayiç değer üzerinden |
| Sovtaj | Araç size bırakılırsa düşülür | Araç size bırakılırsa düşülür |
| Kusur şartı | Kusur oranı fark etmez | %100 kusurlu olmamanız gerekir |
| Değer kaybı | Kapsam dışı | Ayrıca talep edilebilir |
Sık Yapılan 5 Hata
İbraname imzalandıktan sonra hak kaybı yaşanır. Her zaman piyasa değerini araştırın.
Sigorta şirketi sovtaj bedelini şişirerek net tazminatınızı düşürebilir.
Tahkim için ön koşul olarak sigorta şirketine yazılı başvuru zorunludur.
Delilsiz itirazlar reddedilir. Emsal ilanlar, eksper raporu ve galeri beyanları şarttır.
Süre dolduktan sonra hiçbir hukuki yol kalmaz.
İbraname İmzaladıysanız: Gabin Davası
Piyasa değerinin çok altında bir bedeli kabul ederek ibraname imzaladıysanız, Türk Borçlar Kanunu m. 28 kapsamında gabin (aşırı yararlanma) davası açma hakkınız bulunabilir. Bu davalarda sigorta şirketinin sizin zor durumunuzdan veya deneyimsizliğinizden yararlanarak aşırı kazanç elde ettiğinin ispatlanması gerekir.
Gabin davasında edimler arasında açık oransızlık bulunmalı ve sözleşmenin yapılmasından itibaren 1 yıl içinde dava açılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür.
Pratik Belge Kontrol Listesi
- ✔ Kaza tespit tutanağı
- ✔ Araç ruhsatı fotokopisi
- ✔ Sigorta eksper raporu
- ✔ TRAMER hasar kaydı (e-Devlet'ten)
- ✔ Emsal araç satış ilanları (ekran görüntüleri)
- ✔ Bağımsız eksper veya galeri değerleme belgesi
- ✔ Sigorta şirketine gönderilen yazılı itiraz teyidi
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Pert Araç Tazminatınızı Birlikte Tahsil Edelim
Sigorta şirketinin düşük teklifine razı olmayın. Dosyanızı ücretsiz değerlendirelim.