Temel Kural: KTK m. 109 ve 2 Yıllık Süre
Karayolları Trafik Kanunu m. 109'a göre trafik kazasından doğan tazminat talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Maddi hasarlı kazalarda (değer kaybı, pert farkı, bakiye hasar, mahrumiyet) uygulamada geçerli süre budur ve kural olarak kaza tarihinden işlemeye başlar.
Uzamış (Ceza) Zamanaşımı: 8 ve 15 Yıl
Aynı maddeye göre, eylem aynı zamanda suç teşkil ediyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, tazminat davasında da o süre uygulanır. Yaralanmalı kazalarda taksirle yaralama, ölümlü kazalarda taksirle öldürme suçu söz konusu olduğundan uygulamada süreler şöyle şekillenir:
| Kaza türü | Zamanaşımı | Dayanak |
|---|---|---|
| Yalnız maddi hasarlı kaza | 2 yıl | KTK m. 109/1 |
| Yaralanmalı kaza | 8 yıl | KTK m. 109/2 + TCK (taksirle yaralama) |
| Ölümlü kaza | 15 yıl | KTK m. 109/2 + TCK (taksirle öldürme) |
| İbraname sonrası gabin davası | 1 yıl | TBK m. 28 (hak düşürücü) |
Not: Süreler somut olayın niteliğine (ör. birden fazla ölü/yaralı, bilinçli taksir) göre değişebilir; tablo genel uygulamayı gösterir.
En Sinsi Tuzak: Islahla Artırılan Talebe Zamanaşımı Def'i
Kısmi dava açıp bilirkişi raporundan sonra talebinizi ıslahla artırdığınızda, karşı taraf artırılan kısım için zamanaşımı def'i ileri sürebilir. Islah tarihinde süre dolmuşsa, artırılan bölüm reddedilir — dava kazanılmış görünürken tazminatın büyük kısmı kaybedilebilir.
2001 tarihli ağır yaralanmalı kazada dava 2008'de kısmi açılmış, maddi tazminat talebi 2012'de ıslahla 600.098 TL'ye çıkarılmıştır. Davalının süresinde ileri sürdüğü zamanaşımı def'i üzerine — Hukuk Genel Kurulu incelemesinden de geçen süreçte — ıslahla artırılan kısım zamanaşımından reddedilmiştir. Karar, süre yönetiminin ve dava türü seçiminin ne kadar belirleyici olduğunun çarpıcı bir örneğidir. Kararın tam metni →
Çözüm: Tutarı bilirkişi incelemesiyle netleşecek alacaklarda davayı HMK m. 107 kapsamında belirsiz alacak davası olarak açmak, ıslah kaynaklı zamanaşımı riskini büyük ölçüde ortadan kaldırır. Dava stratejisi bu yüzden ilk dilekçede kurulmalıdır.
Süreyi Ne Keser, Ne Durdurur?
- Dava açılması ve icra takibi zamanaşımını keser; kesilen süre yeniden işlemeye başlar.
- Sigorta şirketine yazılı başvuru tahkim ve dava için ön şarttır; ancak süre yönetiminde ihtiyatlı davranıp başvuru yanıtını beklerken zamanaşımını sonlandıracak adımları (dava/tahkim) geciktirmemek gerekir.
- Ceza davasının varlığı uzamış zamanaşımını belirler; hukuk davasının süresini ayrıca takip etmek yine de şarttır.
Pratik Süre Kontrol Listesi
- Kaza tarihini ve türünü (maddi/yaralanmalı/ölümlü) not edin — geçerli süre buna göre belirlenir.
- Değer kaybı, pert farkı ve mahrumiyet gibi maddi taleplerde 2 yılı baz alın; pert itiraz sürecini erken başlatın.
- Yaralanmalı dosyalarda maluliyet raporu beklenirken sürenin işlediğini unutmayın; gerekiyorsa davayı belirsiz alacak olarak açın.
- Tahmini tazminatınızı hesaplama robotlarımızla görüp süreç planını bir avukatla kurun.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Süreniz Daralmadan Harekete Geçin
Kaza tarihinize göre kalan sürenizi ve doğru dava stratejisini ücretsiz değerlendirelim.
Yasal uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya kendine özgü değerlendirilir; somut durumunuz için bir avukatla görüşmenizi tavsiye ederiz.