Motosiklet kazasında zarar yalnızca motordan ibaret değildir. Sürücünün kaskı çatlar, montu yırtılır, interkomu parçalanır, kuryenin telefonu ve teslimat kutusu kırılır. Üstüne, yaralanan kurye haftalarca çalışamaz. Bu kalemlerin çoğu, kusurlu karşı aracın trafik sigortasından istenebilir; ancak her birinin ispatı ve dayanağı farklıdır.
Bu yazı, motosiklet sürücüleri ve özellikle kuryeler için iki konuyu birlikte ele alıyor: kazada zarar gören ekipmanın tazmini ve çalışılamayan dönemin karşılığı. Kurye kazasının SGK ve gelir ispatı boyutunu motokurye kazasında tazminat yazımızda ayrıca anlattık.
- Ekipman trafik sigortasından istenir. Kask, mont, eldiven, bot ve interkom, zarar görenin doğrudan malıdır; maddi zararlar teminatına girer (ZMSS Genel Şartları A.5/a).
- Limit motorla ortaktır. 2026'da araç başına maddi zarar limiti 400.000 TL; motor hasarı, değer kaybı ve ekipman bu limitten karşılanır.
- Faturasız ekipman da istenebilir. Fotoğraf ve hasarlı ekipmanın kendisi delildir; miktar tam ispatlanamazsa hâkim hakkaniyete göre belirler.
- Yaralanınca çalışamamak sigortadan karşılanır. Geçici iş göremezlik, Genel Şartların güncel A.5/c maddesinde sakatlanma teminatı içinde açıkça sayılıyor.
- Motor serviste diye çalışamamak sigortadan karşılanmaz. Bu dolaylı zarardır (A.6/k); kusurlu sürücüden ve işletenden istenir.
Kask, Mont ve İnterkom Trafik Sigortasından Ödenir mi?
Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. maddesi, motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin yaralanmasına "yahut bir şeyin zarara uğramasına" sebep olursa işleteni sorumlu tutar. Trafik sigortası da işletenin bu sorumluluğunu üstlenir. Kanun "şey" derken yalnızca aracı kastetmez; zarar görenin kazada hasar gören her malı bu kapsamdadır.
Trafik sigortası Genel Şartları'nın 12.06.2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yeniden yazılan A.5/a maddesi, maddi zararlar teminatını "hak sahibinin … değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalma" olarak tanımlıyor. Sürücünün üzerindeki kask ve mont, kaskına takılı interkom, elindeki eldiven tam olarak bu tanıma girer.
Sigorta şirketleri uygulamada "kıyafet ve ekipman poliçe teminatı dışındadır" savunmasını sık kullanıyor. Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10.06.2026 tarihli kararında da bu savunma ileri sürülmüş, ancak mahkeme bilirkişinin belirlediği kıyafet ve kask zararına hükmetmişti (Ankara 12. ATM 2024/282 E. 2026/548 K., kesinleşmedi). O dosyada trafik sigortası limiti daha önce tükendiği için ekipman bedeli araç işleteni ile ihtiyari mali sorumluluk sigortacısından birlikte istenmişti.
Kendi kaskonuz ise farklıdır. Kasko Genel Şartları'nın A.1 maddesi, poliçede belirtilen aracın uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır. Sürücünün kaskı ve montu araç değildir. Kendi kusurunuzla düştüğünüz tek taraflı bir kazada ekipmanınızı kaskonuz kural olarak karşılamaz; poliçenize kişisel eşya için ek teminat eklenmişse o ölçüde ödeme alınabilir. Tek taraflı kazada kaskonun kapsamı için tek taraflı kaza ve kasko yazımıza bakabilirsiniz.
Hangi Ekipmanlar İstenebilir?
İstenebilecek ekipmanın kapalı bir listesi yok; kazada zarar gören ve size ait olan her eşya talep konusu olabilir. Kararlarda en sık karşılaşılan kalemler ve dikkat edilecek noktalar şöyle:
| Ekipman | En güçlü delil | Dikkat |
|---|---|---|
| Kask | Darbe izini gösteren fotoğraf, iç etiketteki model ve üretim tarihi, kaskın kendisi | Üreticiler darbe almış kaskın, dışında görünür hasar olmasa bile değiştirilmesini önerir; bunu bilirkişiye ayrıca sorun. |
| Mont, pantolon, eldiven, bot | Sürtünme ve yırtık fotoğrafları, marka ve model bilgisi | Korumalı motosiklet giysisi sıradan kıyafetten pahalıdır; modeli gösterin. |
| İnterkom, kask kamerası | Sipariş kaydı, seri numarası, kaskta takılı hâlde fotoğraf | Kaç cihaz kullanıldığı gerçekçi olmalı; iki kamera iddiası bir dosyada ilk derece mahkemesince inandırıcı bulunmadı. |
| Cep telefonu, telefon tutucu | Ekranı kırık telefon, servis tespiti, fatura | Kazanın hemen ardından çekilmiş fotoğraflar telefonun kazada kırıldığını gösterir. |
| Teslimat kutusu, çanta, motor aksesuarı | Eksper raporuna yazdırılması | Motora monteli parçalar motor hasarıyla birlikte değerlendirilir. |
Motosikletin kendisinde kalan bakiye hasar ve değer kaybı ayrı kalemlerdir; bunlar için motosiklette değer kaybı ve bakiye hasar ve eksik ödeme yazılarımıza bakabilirsiniz.
Ekipman Hasarı Nasıl İspatlanır?
Ekipman dosyalarında asıl tartışma, eşyanın kazada gerçekten zarar görüp görmediği ve değerinin ne olduğudur. İspat yükü zarar görendedir (TBK m. 50/1). Ancak kanun, miktarı tam ispatlanamayan zararda hâkime takdir yetkisi de verir.
Değerin nasıl bulunacağına Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararı iyi bir örnektir. Makine mühendisi bilirkişi, zarar gören motosiklet kıyafetinin kaza tarihindeki rayiç değerini 16.500 TL, kaskın değerini 14.500 TL olarak belirledi. Mahkeme toplam 31.000 TL kıyafet ve ekipman zararına hükmetti. Yani ölçü, eşyanın kaza tarihindeki piyasa değeridir; yeni ürün fiyatı otomatik olarak esas alınmaz.
Kazadan sonra şunları yapın:
- Kaza yerinde fotoğraf çekin. Kask, mont ve telefon kaza yerinde, motorla aynı karede görünsün.
- Hasarlı ekipmanı atmayın. Bilirkişi veya eksper inceleyebilir; kaskın iç köpüğündeki ezilme dışarıdan görünmeyebilir.
- Alım belgelerini toplayın. Fatura yoksa e-ticaret sipariş geçmişi, banka ekstresi, garanti belgesi veya kutusu işe yarar.
- Tutanağa ve sağlık kayıtlarına yansıtın. Ambulans ya da acil kaydında kaskın çıkarıldığı veya kesildiği yazıyorsa saklayın; tutanakta ekipman hasarını belirtin. Tutanak yoksa tutanaksız kazada tazminat yazımızdaki deliller işe yarar.
- Başvuruda kalem kalem yazın. "Ekipman zararı" demek yerine kask, mont, interkom gibi her kalemi model ve tutarıyla ayrı yazın.
Kuryenin Taşıdığı Paket, Telefon ve Teslimat Kutusu
Kuryelerde kazanın bir de yük boyutu vardır. Genel Şartların A.6/e maddesi, sigortalı araçta taşınan eşyanın zararını teminat dışında tutar. Bu istisna kusurlu karşı aracın, yani sigortalı aracın taşıdığı eşya içindir. Zarar gören motosikletin üzerindeki paket bu istisnaya girmez; karşı aracın trafik sigortasının maddi zararlar teminatı kapsamında değerlendirilir.
Paket kuryeye ait değilse tazminat hakkı malın sahibine, yani müşteriye veya işletmeye aittir. Kurye, paketin bedelini platforma ya da işverene ödemek zorunda kaldıysa ödemeyi belgelemeli ve dosyasında ayrıca değerlendirmelidir. Kuryenin kendi telefonu, telefon tutucusu ve teslimat çantası ise kendi malıdır ve ekipman gibi talep edilir. Motora monte edilmiş teslimat kutusu motorun aksesuarı sayılacağından eksper raporuna motor hasarıyla birlikte yazdırılmalıdır.
Kurye motosikletinin ticari kullanımı, kasko poliçesinde muafiyet veya istisna sebebi yapılabiliyor. Kendi kaskonuza başvuracaksanız poliçenizdeki kullanım şeklini kontrol edin. Ret hâlinde izlenecek yol kasko hasarı reddedildi: ne yapmalı? yazımızda.
Yaralanınca Çalışamamak: Geçici İş Göremezlik
Kazada yaralanan kişinin tedavi ve iyileşme süresince çalışamamasından doğan kazanç kaybı, geçici iş göremezlik tazminatıdır. Türk Borçlar Kanunu'nun 54. maddesi kazanç kaybını bedensel zarar kalemleri arasında sayar. Kalıcı bir sakatlık kaldıysa ayrıca sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı istenir; bunun için motosiklet kazasında maluliyet tazminatı yazımıza bakın.
Sigorta şirketleri yıllarca geçici iş göremezliğin trafik sigortası kapsamında olmadığını savundu. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ise geçici iş göremezliği bedensel zarar olarak gördü ve trafik sigortacısını bundan sorumlu tuttu. Oy çokluğuyla verilen karara göre bu zarar sürekli sakatlık teminatı limiti içinde karşılanır (Yargıtay 4. HD 2022/14422 E. 2025/314 K.). Bugün Genel Şartların 12.06.2026 değişikliğiyle yeniden düzenlenen A.5/c maddesi de bunu açıkça söylüyor: "Trafik kazası nedeniyle mağdurun geçici iş göremezliği ve sürekli sakatlığı bu teminattan karşılanır." 2026'da sakatlanma teminatı kişi başına 3.600.000 TL'dir.
Hesap, iyileşme süresi ile kazancınıza göre yapılır. İyileşme süresi adli tıp veya sağlık kurulu raporundan, kazanç ise belgelerden çıkar. Kazanç belgelenemezse mahkemeler net asgari ücreti esas alıyor; Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararında üç haftalık iyileşme süresi için net asgari ücretle hesaplanan 3.850,14 TL'ye hükmedildi. Kurye gelirinin nasıl ispatlanacağı, yani platform kazanç dökümleri, banka hareketleri ve vergi kayıtları, motokurye kazası yazımızda ayrıntılı.
Bu yüzden kuryenin çalışma biçimi önemlidir:
- Bordrolu (4/a) kurye: İş kazasında SGK, istirahat raporu süresince geçici iş göremezlik ödeneği öder. Ödenek ayakta tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısıdır (5510 s. Kanun m. 18). Bu tutar sigortadan istenecek tazminattan düşülür; kalan fark istenir.
- Esnaf (4/b) kurye: SGK ödeneği yalnızca yatarak tedavi süresi ve onu izleyen istirahat için, prim borcu bulunmaması şartıyla ödenir (m. 18/2). Ayakta tedavi gören esnaf kuryenin kaybı çoğu zaman tamamen tazminat yoluyla karşılanır.
İş kazası boyutuyla işverene karşı haklar için iş kazası tazminatı yazımıza, geçici iş göremezliğin genel kuralları için geçici iş göremezlik tazminatı yazımıza bakabilirsiniz. Ön hesap için yaralanma tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Motor Serviste Kalınca Çalışamamak: Dolaylı Zarar
Kuryelerin en sık karıştırdığı nokta şudur: Yaralanmadınız ama motorunuz bir ay serviste kaldı ve bu sürede çalışamadınız. Bu kayıp geçici iş göremezlik değildir. Kanun ve Genel Şartlar, gelir kaybı, kâr kaybı ve iş durması gibi dolaylı zararları trafik sigortasının dışında tutar (KTK m. 92/k, Genel Şartlar A.6/k).
| Kalem | Yaralandığım için çalışamadım | Motor serviste olduğu için çalışamadım |
|---|---|---|
| Zarar türü | Geçici iş göremezlik (bedensel zarar) | Araç mahrumiyeti / kazanç kaybı (dolaylı zarar) |
| Trafik sigortası öder mi? | Evet, sakatlanma teminatından (A.5/c) | Hayır, teminat dışı (A.6/k) |
| Kimden istenir? | Trafik sigortacısı, sürücü, işleten | Kusurlu sürücü ve işleten; varsa İMM poliçesinin kapsamı incelenir |
| Ölçü | Rapordaki iyileşme süresi × gerçek kazanç | Makul onarım süresi × ikame araç bedeli veya ispatlanan kazanç |
| SGK mahsubu | İş kazasında ödenen ödenek düşülür | Yok |
Motor serviste kaldığı için doğan zararın hesabı ve kimden isteneceği için araç mahrumiyet bedeli rehberimize ve ticari kullanımda ticari araçta kazanç kaybı yazımıza bakın. Ön hesap için mahrumiyet hesaplama aracımız kullanılabilir.
Kask ve Eldiven Takmamanın Tazminata Etkisi
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150. maddesi, motosiklet sürücülerine koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolculara koruma başlığı takma zorunluluğu getirir. 04.11.2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle maddeye yeni bir bent eklendi: motosiklet sürücüleri ve taşınıyorlarsa yolcular koruyucu eldiven de takmak zorundadır (m. 150/2-b).
Kask takmamak tazminatı ortadan kaldırmaz; ancak bedensel zarar tazminatını azaltabilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, kasksız motosiklet sürücüsünün kafa bölgesinden yaralandığı olayda, TBK m. 52 uyarınca yerleşik uygulamasına göre yüzde 20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine hükmetti (Yargıtay 4. HD 2024/3475 E. 2025/9966 K.). Daire bu indirimi, kask takılmadığının kafa bölgesindeki yaralanmayla sabit olmasına dayandırıyor. Bu nedenle yaralanma kafada değilse indirimin dayanağı tartışılır. Ayrıntılar ve hesap örneği kasksız motosiklet kazasında yüzde 20 indirim ve motosiklet kazası tazminat rehberi yazılarımızda.
Eldiven zorunluluğu yeni olduğundan, el ve bilek yaralanmalarında sigorta şirketlerinin benzer bir indirim savunması ileri sürmesi beklenebilir. Bu konuda yerleşmiş bir içtihat henüz yok; savunma geldiğinde yaralanma ile eldiven takmama arasında gerçekten bağ olup olmadığı tıbbi rapor üzerinden tartışılmalıdır. Ekipman hasarı ise bu indirimlerden bağımsız bir maddi zarardır. Kaza kusurunun paylaşımına itiraz için kusur oranına itiraz rehberimize bakın veya kusur ön analiz aracımızı kullanın.
Başvuru, Süre ve Tahkim: Adım Adım
Dava veya tahkimden önce kusurlu aracın trafik sigortacısına yazılı başvuru yapmak zorunludur. Şirket 15 gün içinde cevap vermez ya da cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir (KTK m. 97). Ekipman, motor hasarı, değer kaybı ve geçici iş göremezlik aynı başvuruda istenebilir; ancak bedensel zarar için sağlık belgeleri gerekir.
- Belgeleri toplayın: Kaza tespit tutanağı veya polis raporu, ruhsat, ehliyet, karşı aracın poliçe bilgisi, kaza yeri fotoğrafları, ekipman listesi ve alım belgeleri, sağlık kayıtları ve istirahat raporları.
- Kuryeyseniz gelir belgelerini ekleyin: Bordro ve SGK hizmet dökümü ya da platform kazanç dökümleri, banka hareketleri ve vergi kayıtları. SGK'dan ödenek aldıysanız ödeme yazısını da ekleyin.
- Kalem kalem talep edin: Motor hasarı, değer kaybı, kask, mont, interkom, telefon ve geçici iş göremezlik ayrı satırlarda yazılmalıdır. Örnek metin için başvuru dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
- 15 günü bekleyin, sonra tahkim veya dava: Tahkim süreci ve masrafları için Sigorta Tahkim Komisyonu rehberimize bakın.
- Zamanaşımını kaçırmayın: Süreler için trafik kazasında zamanaşımı yazımıza bakın.
Manevi tazminat trafik sigortasının kapsamında değildir; kusurlu sürücüden ve işletenden istenir (trafik kazasında manevi tazminat).
Sıkça Sorulan Sorular
- 2918 s. Karayolları Trafik Kanunu m. 85, 92, 97 · 6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 49, 50, 52, 54 · 5510 s. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 18
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 (RG 12.06.2026, 33278 ile değişik), A.6/e, A.6/k · Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.1 · Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 150 (RG 04.11.2025, 33067 ile değişik)
- Yukarıda bağlantısı verilen Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi ve Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi kararları
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş ya da tavsiye niteliği taşımaz ve herhangi bir sonuç taahhüdü içermez. Ekipman ve iş göremezlik tazminatının miktarı kusur oranına, delillere, sağlık raporlarına ve sigortalılık durumuna göre değişir; her dosya kendi belgeleri içinde değerlendirilmelidir. Anılan bölge adliye mahkemesi ve ilk derece mahkemesi kararlarının bir kısmı henüz kesinleşmemiştir.
Sigorta hukuku alanında çalışan avukat; araç değer kaybı, pert, araç mahrumiyeti, bedensel zarar ve Sigorta Tahkim Komisyonu uyuşmazlıklarında müvekkillerini temsil eder. Bu yazıdaki karar künyeleri kamuya açık içtihat kaynaklarından alınmış ve karar metinleriyle karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Hakkında →