Kasko hasarınız reddedildiyse ilk bilmeniz gereken şudur: ret gerekçesini ispat etmek sigorta şirketinin yüküdür. Alkol, ehliyet, "hasar beyanla uyumsuz" ya da geç ihbar gibi gerekçelerin çoğu, Genel Şartlar'da sanıldığından dar tanımlanmıştır ve mahkemelerce sıkı biçimde aranır. Bu rehberde en sık 10 ret gerekçesini, hukuki karşılıklarını ve itiraz yolunu anlatıyoruz.
- Hasarın teminat dışında kaldığını sigortacı ispatlar (TTK m. 1409/2).
- Alkol ve fazla yük retlerinde kazanın münhasıran bu sebeple olduğu aranır; sürücünün alkollü olması tek başına yetmez.
- Geç ihbar ve yanlış beyan çoğu zaman tam ret değil, indirim sebebidir.
- Şirket 15 iş günü içinde cevap vermezse ya da reddederse Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır.
İspat Yükü Kimde? Ret Gerekçesini Sigortacı Kanıtlamak Zorunda
Kasko bir mal sigortasıdır. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.1 maddesi; çarpışma, çarpma, devrilme, düşme gibi kazaları, üçüncü kişilerin kötü niyetli hareketlerini, yanmayı ve çalınmayı teminata alır. Sizin ispatlamanız gereken, bu rizikolardan birinin gerçekleştiği ve zararınızın miktarıdır.
Bundan sonrası sigortacının yüküdür. Türk Ticaret Kanunu'nun 1409. maddesinin ikinci fıkrasına göre sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Ret yazısında "alkol", "ehliyet" ya da "uyumsuzluk" yazması bu yükü karşılamaz; sigortacı bunu tahkimde veya mahkemede somut delille kanıtlamak zorundadır.
En Sık 10 Ret Gerekçesi ve Hukuki Karşılığı
Aşağıdaki tablo, uygulamada en sık karşılaşılan ret gerekçelerini Genel Şartlar'daki dayanağı ve sigortalı lehine olan kuralla birlikte gösteriyor:
| Ret gerekçesi | Dayanak | Sigortalı lehine kural |
|---|---|---|
| 1. Sürücü alkollü | GŞ A.5.5 | Kaza münhasıran alkolün etkisiyle olmalı; ispat sigortacıda |
| 2. Ehliyet yok / uygun değil | GŞ A.5.4 | Süresi geçmiş belgede Yargıtay'da teminat lehine karar var |
| 3. Hasar beyanla uyumsuz | TTK 1409/2 | Araştırma raporu tek başına yeterli değil; teknik bilirkişi gerekir |
| 4. Geç ihbar | GŞ B.1.1, B.3.3.3 | Tam ret değil; yalnızca artan zarar indirilir |
| 5. Mekanik arıza | GŞ A.4.15 | Kaza sonucu oluşan arıza teminat içinde: motor ve şanzıman arızası |
| 6. Sel, su baskını, dolu | GŞ A.4.4-4.5 | Ek teminatla kapsanır; poliçeye bakın: sel hasarı |
| 7. Olay yerini terk | GŞ A.5.10 | Yalnızca alkol/ehliyet ihlalini gizlemek için ayrılma: olay yerini terk |
| 8. Fazla yük / yolcu | GŞ A.5.8 | Zarar münhasıran istiap haddinin aşılmasından doğmalı |
| 9. Yanlış beyan / ticari kullanım | GŞ C.2, C.3 | Kast ve illiyet yoksa indirim veya prim oranında ödeme |
| 10. Prim ödenmedi | GŞ C.1 | Prim ödenmeden sorumluluğun başlayacağı kararlaştırıldıysa teslimden itibaren 15 gün koruma |
Tek taraflı kazalarda sigortacıların kullandığı altı tipik gerekçeyi ayrıca tek taraflı kaza ve kasko yazımızda inceledik. Araç çalındıysa çalınan araç kasko tazminatı, araç pert sayıldıysa pert bedeline itiraz yazılarımız yol gösterir. Kaskonun değer kaybını ödeyip ödemediği ayrı bir sorudur: kasko değer kaybı rehberi.
Alkol ve Ehliyet Retleri: 2025-2026 Kararları
Alkol. Genel Şartlar'ın A.5.5 maddesi, aracın uyuşturucu madde veya Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirlenen seviyenin üzerinde alkol almış kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararları teminat dışı sayar. Yargıtay'ın yıllardır uyguladığı ölçü ise daha dardır: hasarın teminat dışı kalması için kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmesi gerekir.
Uygulamadaki sonuç şudur: Sürücünün kusuru tam değilse, yol, hava veya karşı aracın etkisi varsa ya da alkol oranı 1,00 promilin altındaysa, ret kararı tartışmaya açıktır. Zorunlu trafik sigortasında alkollü sürücüye yapılan rücu tartışmasını da alkollü sürücüye rücu yazımızda ele aldık.
Ehliyet. A.5.4 maddesi, aracın gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararları teminat dışı sayar. Burada alkoldeki gibi bir münhasırlık şartı aranmaz; hiç ehliyeti olmayan ya da araç sınıfına uygun belgesi bulunmayan sürücüde ret genellikle sonuç verir. Ancak belgenin yalnızca süresinin dolmuş olması farklı değerlendirilebilir.
Ehliyetsiz sürücünün karşı tarafa verdiği zararlar ve trafik sigortacısının rücu hakkı için ehliyetsiz sürücüye rücu yazımıza bakabilirsiniz.
"Hasar Beyanla Uyumsuz" ve "Kurgu Kaza" Retleri
Büromuza gelen kasko dosyalarında en sık karşılaştığımız gerekçe budur: Sigortacı bir hasar araştırma firmasına rapor hazırlatır, rapor "hasar, beyan edilen kaza ile uyumsuz" ya da "kaza kurgu olabilir" der ve ödeme reddedilir. Bu raporlar sigortacının kendi aldırdığı belgelerdir. Mahkemeler ise teknik bir sonucun uzman bilirkişi tarafından değerlendirilmesini arar.
Örneğin Diyarbakır BAM 6. Hukuk Dairesi, E. 2023/1475, K. 2026/574, 24.04.2026 kararında, sigortacı hasar araştırma raporuna dayanarak kamyonun istiap haddini aştığını ve kazanın bu yüzden olduğunu savundu. Daire, istiap haddinin aşılıp aşılmadığının ve kazanın münhasıran bu nedenle olup olmadığının uzmanlık gerektirdiğini belirtti. Bu nedenle kantar fişi, irsaliye ve fabrika teknik bilgileri toplanarak üç kişilik uzman bilirkişi kurulundan rapor alınmasını istedi; yalnızca hasar tutarına ilişkin raporla hüküm kurulamayacağını söyleyerek kararı kaldırdı. Aynı mantık "uyumsuzluk" savunmalarında da geçerlidir: Uyumsuzluğu teknik bilirkişi değerlendirir, araştırma firması değil.
Hasar araştırma firmalarının yetki sınırları için hasar araştırmacıları ve SEDDK sirküleri yazımıza bakın. Ekspertiz raporunda hata olduğunu düşünüyorsanız hatalı ekspertiz raporunda sorumluluk yazısı da işinize yarar.
Geç İhbar, Yanlış Beyan, Fazla Yük: Ret mi, İndirim mi?
Sigortacıların sık başvurduğu bazı gerekçeler, Genel Şartlar'da aslında tam ret değil indirim sebebi olarak düzenlenmiştir:
- Geç ihbar. B.1.1 maddesi rizikonun öğrenilmesinden itibaren en geç beş iş günü içinde bildirim ister. Ancak B.3.3.3 maddesine göre yükümlülüğün yerine getirilmemesi sonucu zarar arttıysa yalnızca artan kısım, kusurun ağırlığına göre indirilir. Hakkınız düşmez. Telefonla yapılan ihbarın değeri için Alo 193 hasar ihbarı yazımıza bakın.
- Sözleşme öncesi yanlış beyan. C.2 maddesine göre rizikodan sonra fark edilen ihmalî beyan ihlali, tazminatın miktarına veya rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikteyse indirim sebebidir. Tazminat ancak ihlal kast derecesindeyse ve ihlal ile riziko arasında bağlantı varsa tamamen düşer. Bağlantı yoksa ödenen prim ile ödenmesi gereken prim oranında ödeme yapılır.
- Kullanım değişikliği ve riziko ağırlaşması. Hususi aracın ticari amaçla kullanılması gibi değişiklikler C.3 maddesine tabidir. Kural yine aynıdır: İhmal hâlinde indirim, kast ve illiyet hâlinde ret, bağlantı yoksa prim oranında ödeme.
- Fazla yük veya yolcu. A.5.8 maddesi yalnızca münhasıran istiap haddinin aşılmasından kaynaklanan zararları teminat dışı sayar. Kazanın virajdan, yol bozukluğundan ya da başka bir araçtan da etkilendiği hâllerde ret hukuken zayıflar.
- Kasıt. A.5.6 ve B.3.3.3 maddelerine göre sigortalının ya da birlikte yaşadığı kişilerin kasten verdiği zararlar teminat dışıdır. Ancak burada da ispat yükü sigortacıdadır; şüphe tek başına yetmez.
Ret Kararına İtiraz: Şirket, Tahkim, Mahkeme
- Ret yazısını ve hasar dosyasını isteyin. Sigortacının dayandığı eksper ve araştırma raporlarını yazılı olarak talep edin. Belgeye erişimde sorun yaşarsanız haklarınızı eksper raporunu beklemeden tahkim yazımızda anlattık.
- Şirkete yazılı itiraz edin. Ret gerekçesine tek tek cevap verin; kaza tespit tutanağı, alkol raporu, ehliyet, fotoğraflar, kamera kaydı ve onarım faturasını ekleyin.
- 15 iş gününü bekleyin. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/13. maddesine göre şirket başvurunuza 15 iş günü içinde yazılı cevap vermezse ya da talebinizi reddederse Sigorta Tahkim Komisyonu'na gidebilirsiniz.
- Tahkime başvurun. Şirket tahkim sistemine üyeyse bu bilgi poliçenizde yazılıdır (GŞ C.8). Tahkimde dosyalar çoğunlukla 2-4 ayda sonuçlanır. Ayrıntılar için Sigorta Tahkim Komisyonu rehberi ve tahkim başvuru ücreti yazılarımıza bakın. Ön incelemede reddedilen başvurular için ön inceleme reddi yazımız yol gösterir.
- Ya da mahkemeye gidin. Görevli mahkeme, aracı ticari mi kişisel mi kullandığınıza göre değişir. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak kural olarak zorunludur. Tüketici hakem heyetine taşınmış bir uyuşmazlık için ayrıca tahkime gidilemez (5684 m. 30/14).
Sıkça Sorulan Sorular
- Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.1, A.4, A.5, B.1.1, B.3.3.3, B.3.3.4, C.1, C.2, C.3, C.8, C.10
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1409/2, m. 1420
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30/13-14
- Adana BAM 9. HD E. 2023/950 K. 2026/1156 · Yargıtay 4. HD E. 2023/13356 K. 2025/6643 · Diyarbakır BAM 6. HD E. 2023/1475 K. 2026/574 · Yargıtay 4. HD E. 2025/8827 K. 2025/15222 · İstanbul BAM 9. HD E. 2023/1553 K. 2026/1319
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş ya da tavsiye niteliği taşımaz ve herhangi bir sonuç taahhüdü içermez. Kasko poliçeleri özel şartlar içerebilir; her dosya kendi poliçesi ve delilleri içinde değerlendirilmelidir.
Sigorta hukuku alanında çalışan avukat; araç değer kaybı, pert, araç mahrumiyeti, bedensel zarar ve Sigorta Tahkim Komisyonu uyuşmazlıklarında müvekkillerini temsil eder. Bu yazıdaki karar künyeleri kamuya açık içtihat kaynaklarından alınmış ve karar metinleriyle karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Hakkında →