İki Adımda Gelen Düzenleme: Yönetmelik + Sirküler
Sigorta şirketlerinin özellikle yangın, hırsızlık, pert ve yüksek bedelli kasko dosyalarında görevlendirdiği "hasar araştırma" şirketleri, uzun süredir mevzuatta tanımsız bir alanda faaliyet gösteriyordu. Araştırmacıların sigortalıya uzun sorgular yaptığı, hasar tutarı hakkında görüş bildirdiği, hatta raporlarının ret kararlarının fiilî dayanağı hâline geldiği uygulamada sıkça görülüyordu. Temmuz 2026'da bu alan iki adımda düzenlendi:
- 23 Temmuz 2026: Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'te değişiklik yapılarak (RG: 23.07.2026) hasar araştırma faaliyeti ilk kez kapsamlı biçimde düzenlendi; "hasar araştırmacısı" tanımı ve 8/B maddesi eklendi.
- 29 Temmuz 2026: SEDDK, 1846 sayılı Kurul Kararı ile 2026/01 sayılı "Hasar Araştırmacıları Hakkında Kurum Sirküleri"ni yayımlayarak yetki sınırlarına ilişkin tereddütleri giderdi.
Sirkülerin İki Temel Açıklaması
| Kurul Karar Sayısı | 1846 |
| Karar Tarihi | 29.07.2026 |
| Dayanak | Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelik (23.07.2026 değişikliği), 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu |
2- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile 'Sigorta konusu risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarını, nedenlerini ve niteliklerini belirleme ve mutabakatlı kıymet tespiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi gibi işleri yapma' yetkileri sadece sigorta eksperlerine tanınmıştır ve hasar araştırmacılarının bu alanda yetkileri bulunmamaktadır."
Önemi: Sirküler, araştırmacı raporlarının fiilen birer "ikinci ekspertiz raporu" gibi kullanılmasına kapıyı kapatmakta; görev alanını suistimal/şüpheli hasar incelemesiyle sınırlamaktadır.
Yönetmelik Değişikliği Ne Getirdi? (Madde 8/B)
Sirkülerin arkasındaki asıl çerçeve, yönetmeliğe eklenen hükümlerde. Öne çıkan noktalar:
Hasar araştırmacısı: tazminat talebine ilişkin olarak hasarın nedeni ve kapsamının, zararın niteliği ve miktarının tespiti ile sigorta suistimali bulunup bulunmadığının incelenmesi amacıyla hizmet sunan gerçek veya tüzel kişiler. (Tanımdaki geniş ifade, sirkülerle daraltılarak suistimal/şüpheli hasar incelemesine hasredilmiştir.)
Şirket çalışanları dışında hasar araştırmacılığı SEDDK iznine bağlandı. Gerçek kişiler için: en az iki yıllık yükseköğretim mezuniyeti, sektörde hasar işlemlerinde en az iki yıl deneyim, SEGEM eğitimini başarıyla tamamlama, belirli suçlardan hükümlü olmama. Tüzel kişilerde imza yetkililerinin izinli gerçek kişi olması şartı arandı.
Araştırmacılar kanaatlerini somut bilgi ve belgeye dayandırmak zorunda. Gerekli incelemeyi yapmayan, taraflı karar veren veya ilgili tarafları suçlayıcı tutum gösteren araştırmacının izni SEDDK tarafından iptal edilebilecek.
Hâlihazırda faaliyette olan araştırmacılar 31.12.2026'ya kadar 8/B hükümlerine uyum sağlayacak; mevcutlar için mezuniyet şartına şartlı muafiyet tanındı.
Eksper — Araştırmacı Ayrımı: Neden Bu Kadar Önemli?
5684 sayılı Kanun'un sistematiğinde sigorta eksperliği ruhsata bağlı, tarafsızlık yükümlülüğü olan düzenlenmiş bir meslektir. Hasarın miktarı, nedeni ve niteliği ancak eksper raporuyla belirlenebilir. Uygulamada ise araştırmacı raporlarında "hasar beyan edilen şekilde oluşmamıştır", "talep edilen bedel fahiştir" gibi doğrudan ekspertiz alanına giren değerlendirmelere rastlanmaktaydı. Sirküler sonrasında bu tür değerlendirmeler yetki aşımıdır:
| Sigorta Eksperi | Hasar Araştırmacısı | |
|---|---|---|
| Hukuki dayanak | 5684 sayılı Kanun — ruhsatlı meslek | Destek Hizmetleri Yönetmeliği m. 8/B — SEDDK izni |
| Görev alanı | Hasar miktarı, nedeni, niteliği; mutabakatlı kıymet, ön ekspertiz, gözetim | Yalnızca suistimal ve şüpheli hasar incelemesi |
| Miktar tespiti | ✓ Yetkili | ✗ Yetkisiz (Sirküler m. 2) |
| Raporun işlevi | Tazminatın belirlenmesinde esas alınan teknik delil | Suistimal iddiası yönünden inceleme; miktar konusunda delil değeri yok |