Sık Karşılaşılan Senaryo: "Alkol Ölçülemedi" Gerekçeli Ret
Gece tek taraflı kaza yapan sürücü aracını bırakıp evine gidiyor; ertesi sabah kaskosuna hasar ihbarında bulunuyor. Şirketin cevabı çoğu dosyada aynı: "Olay yeri terk edildiği için alkol muayenesi yapılamamıştır; hasarınız teminat dışıdır." Bu gerekçe, uygulamada o kadar yaygın ki neredeyse standart bir ret şablonuna dönüşmüş durumda.
Oysa hukuki durum şirket uygulamasından çok farklıdır. Bu yazıda kasko cephesindeki üç temel kuralı — teminat dışı hâllerin sınırlı sayıda oluşu, ispat yükünün sigortacıda oluşu ve münhasırlık şartı — güncel içtihatla birlikte inceliyoruz. Trafik sigortası cephesindeki rücu boyutu için Kaza Yerini Terk ve Sigorta Rücusu rehberimize bakabilirsiniz; 1 Temmuz 2026 sonrası bu iki cephe birlikte değerlendirilmelidir.
Kural 1: Olay Yerini Terk, Kaskoda Teminat Dışı Hâl Değildir
Kasko Genel Şartları'nın A.5 maddesi teminat dışında kalan zararları sayar: kasıt, ehliyetsizlik, aracın uyuşturucu madde veya mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararlar (A.5.5) ve benzerleri. Bu listede "olay yerini terk etmek" diye bir bent yoktur.
Sigorta hukukunda teminat dışı hâller dar yorumlanır; sözleşmede ve genel şartlarda sayılmayan bir davranış, kıyas yoluyla teminat dışına çıkarılamaz. Dolayısıyla şirketin ret yazısında dayanabileceği tek gerçek zemin, terkin kendisi değil, terk nedeniyle ispatlanamayan alkol/uyuşturucu iddiasıdır — ve bu da bizi ikinci kurala getirir.
Kural 2: İspat Yükü Sigortacıdadır — Varsayım İspat Değildir
Türk Ticaret Kanunu m. 1409/2 açıktır: sözleşmede öngörülen rizikolardan birinin teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Alkol muayenesinin yapılamamış olması, sürücünün alkollü olduğunu göstermez; "alkollü olabilirdi" bir varsayımdır, delil değildir.
Sigortacı; tanık beyanı, kamera kaydı, olay yeri bulguları, sürücünün o geceki hareketlerine ilişkin kayıtlar gibi somut delillerle hem alkol durumunu hem de kazanın bu nedenle meydana geldiğini ortaya koymak zorundadır. İspatsızlık riski sigortacının üzerindedir; şüphe sigortalı lehine sonuç doğurur.
Kural 3: Münhasırlık Şartı — 2025'te Yargıtay Tarafından Teyit Edildi
Şirketlerin ikinci savunma hattı şudur: "2015'te genel şartlar değişti; artık yasal sınırın üzerinde alkol tespiti yeterli, kazanın salt alkolden kaynaklanması aranmaz." Bu tartışma yıllarca sürdü ve Bölge Adliye Mahkemeleri arasında görüş ayrılığına yol açtı. Uyuşmazlık, 2025'te Yargıtay önüne taşındı ve kesin biçimde sonuçlandı:
| Esas / Karar | 2025/2402 E. — 2025/4431 K. |
| Karar Tarihi | 23.06.2025 (kesin) |
| Konu | 2015 sonrası genel şartlarda kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmesi şartının aranıp aranmayacağı |
| Sonuç | MÜNHASIRLIK ŞARTI KORUNDU — illiyet bağı zorunlu |
Kararın Önemi: Karar, mevzuattan "güvenli sürüş yeteneğini kaybetme" ibaresinin çıkarılmış olmasının illiyet bağı aranması zorunluluğunu ortadan kaldırmadığını; normlar hiyerarşisinde kanun (TBK, TTK) karşısında genel şart hükmünün bu ilkeyi bertaraf edemeyeceğini belirtir. Kasko bakımından da aynı çizgiye atıf yapılır: 17. HD, 28.06.2021, 2021/15097 E. — 2021/3716 K. ve 10.12.2018, 2018/4623 E. — 2018/11940 K. sayılı kararlarında Kasko Genel Şartları A.5.5 için de münhasırlık koşulu aranmıştır.
Terkin Kaskoya Gerçek Etkisi: Delil Durumunu Zayıflatmak
Buraya kadarki tablo sigortalı lehine olsa da olay yerini terk etmenin hiçbir riski olmadığı sanılmamalıdır. Terk;
Kaskoda rizikonun (kazanın) poliçe teminatı kapsamında gerçekleştiğini önce sigortalı ortaya koyar. Tutanaksız, tanıksız, fotoğrafsız bir kazada hasarın oluş şekli tartışmalı hâle gelir; şirket "hasar beyan edilen şekilde oluşmamıştır" savunmasına alan kazanır.
Terk edilen olay yeri, dosyanın hasar araştırmasına sevkinin en sık gerekçelerindendir; süreç uzar, sorgu derinleşir. Bu sürecin sınırları için SEDDK Sirküleri (2026/01) analizimize bakın.
Karşı tarafa zarar verdiyseniz, 1 Temmuz 2026 sonrası kazalarda ZMSS B.4/(f) uyarınca sigortacınız ödediği tazminat için size rücu edebilir. Ayrıntılar rücu rehberimizde.