Yabancı Plakalı Araçla Kaza Yaptım: Değer Kaybı ve Hasar Tazminatı Nereden, Nasıl Alınır?

Tatile gelen gurbetçiler, uluslararası tır şoförleri, komşu ülkelerden gelen turistler: Türkiye yollarında yabancı plakalı araç görmek sıradan. Bu araçlardan biri size çarptığında ilk soru aynıdır: “Karşı tarafın Türk sigortası yok, hasarımı ve değer kaybımı kimden alacağım?” Cevap, yabancı aracın Türkiye'de hangi güvenceyle dolaştığına bağlıdır. Doğru muhatabı seçmek, dosyanın ne kadar sürede sonuçlanacağını doğrudan etkiler. Bu yazıda üç ihtimali, başvuru belgelerini ve Yargıtay ile bölge adliye mahkemesi kararlarını anlatıyoruz.

Kaza Yerinde: Yeşil Kart mı, Sınır Sigortası mı?

Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi, Türkiye'de geçerli sigortası olmayan yabancı plakalı taşıtlar için zorunlu trafik sigortasının sınıra girişte yapılacağını söyler. Yani yabancı bir araç Türkiye'de iki yoldan biriyle güvence altındadır: Ya Türkiye'de geçerli bir Yeşil Kartı (Uluslararası Motorlu Taşıt Sigorta Kartı) vardır ya da gümrükte Türk bir sigorta şirketinden trafik sigortası alınmıştır. Hangisinin olduğu kaza anında, olay yerinde öğrenilmelidir; sonradan tespit etmek çok zorlaşır.

1. Belgeyi isteyin ve fotoğraflayın. Yeşil Kart belgesinin ya da sınır sigortası poliçesinin iki yüzünü, aracın plakasını ve sürücünün pasaport ile ehliyet bilgilerini kayda alın.
2. Tutanağa eksiksiz yazdırın. Yeşil Kart numarası, ülke kodu, düzenleyen yabancı sigorta şirketi ve geçerlilik tarihleri tutanakta yer almalıdır. Dil sorunu varsa ya da sürücü imzadan kaçınıyorsa polis veya jandarma çağırın (kaza tespit tutanağı hataları).
3. Kusuru belgeleyin. Yabancı sürücü ülkesine döndükten sonra ifadesine ulaşmak güçleşir; araç içi kamera, tanık ve olay yeri fotoğrafları bu dosyalarda daha da değerlidir (kusur ön analiz aracımız).

Genel kaza sonrası adımlar için trafik kazası sonrası ne yapmalı rehberimize, telefonla ihbar ve başvuru kanalları için Alo 193 hasar ihbarı yazımıza bakabilirsiniz.

Üç İhtimal, Üç Muhatap: Kime Başvurulur?

Yeşil Kartlı Araç: Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'na Başvuru

Yeşil Kart sistemi, bir ülkede düzenlenen trafik sigortasının sisteme üye diğer ülkelerde de geçerli olmasını sağlar. Türkiye'deki ayağı Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'dur. Büro, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik uyarınca sigorta şirketleri birliği bünyesinde tüzel kişiliği olan bir kuruluştur; yurt dışında düzenlenip Türkiye'de geçerli olan sigorta belgeleri kapsamında yabancı araçların verdiği hasarların “tedvir ve tasfiyesini”, yani dosyanın yürütülmesini ve ödenmesini üstlenir. Güvence Hesabı Yönetmeliği de Büro'nun tamamladığı Yeşil Kart hasar dosyalarının tazminatının Hesap tarafından ödeneceğini düzenler (m. 9/2, 11).

Büro'nun sorumluluğunun iki sınırı vardır:

• Limit Türk trafik sigortasının limitidir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 18.02.2026 tarihli, 2025/13331 E. 2026/1802 K. sayılı kararıyla onanan dosyada Bölge Adliye Mahkemesi, Büro'nun sorumluluğunun kaza tarihindeki Türk trafik sigortası limitleriyle sınırlı olduğunu belirtmişti; zarar görenin “yabancı ülkenin teminatı daha yüksekse o uygulanmalı” itirazı Yargıtay'da sonuç vermedi. Güncel limitler için trafik sigortası teminat limitleri yazımıza bakın.
• Geçerli bir Yeşil Kart şarttır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 05.07.2012 tarihli, 2012/3755 E. 2012/12039 K. sayılı kararında, İran plakalı otobüsün Yeşil Kartı yargılama boyunca bulunamadığı hâlde “sınırdan Yeşil Kartsız araç geçirilmez” varsayımıyla Büro'yu sorumlu tutan kararı bozdu. Belgenin varlığı kesin olarak tespit edilmeli, sertifika dosyaya getirtilmelidir.

Başvuru belgeleri. Büro'nun internet sitesinde maddi hasarlı kazalar için imzalı başvuru formu, kaza tespit tutanağı ya da polis veya jandarma raporu, zarar gören aracın ruhsatı, karşı aracın Yeşil Kart bilgisi ve kopyası, kimlik numarası ve banka hesap bilgileri isteniyor; şirket araçlarında imza sirküleri de eklenir. Başvurular kargo veya e-posta ile Büro'nun İstanbul'daki merkezine gönderiliyor. Bedensel zararlarda sağlık kurulu raporu ve ücret belgeleri de istenir. Hasar ve değer kaybı belgeleri için değer kaybı için gerekli evraklar listemizi kullanabilirsiniz.

Sınırda Yapılan Trafik Sigortası: Sıradan Bir Trafik Dosyası

Yabancı aracın Yeşil Kartı yoksa ya da Yeşil Kart Türkiye'yi kapsamıyorsa, araç sınır kapısında Türk bir sigorta şirketinden trafik sigortası yaptırmak zorundadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun aşağıda anılan kararında belirtildiği gibi, bu durumda yabancı sürücü sigorta ettiren sıfatını alır ve hem zarar görenler hem sigortacı bakımından Karayolları Trafik Kanunu hükümleri aynen uygulanır.

Uygulamada bu, dosyanın Türk plakalı bir araçla yaşanan kazadan farkı olmadığı anlamına gelir: Poliçeyi düzenleyen şirkete yazılı başvuru yapılır, şirket 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu'na gidilebilir (KTK m. 97). Sigortacı, gerekli belgeler kendisine ulaştıktan sonra sekiz iş günü içinde ödeme yapmakla yükümlüdür (KTK m. 99). Başvuru dilekçesi için değer kaybı başvuru dilekçesi örneğimizi kullanabilirsiniz.

Sigortası Yoksa: Güvence Hesabı Yalnızca Bedensel Zararı Öder

Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi, geçerli teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabı'na başvurulabileceğini söyler. Araç hasarı ve değer kaybı bu kapsamda değildir; Kanun, eşyaya gelen zararların Hesap'tan karşılanmasını ayrıca Cumhurbaşkanı kararına bağlamıştır. Başvuru usulü için Güvence Hesabı başvuru rehberimize bakabilirsiniz.

Sigortasız bir yabancı aracın verdiği araç hasarında iki yol kalır: Kaskonuz varsa hasarı kaskodan almak ya da yabancı sürücü ve işletene doğrudan dava açmak. Kaçan ve tespit edilemeyen araçlarda izlenecek yol için park hâlindeki araca çarpma ve kaçan sürücü yazımıza bakabilirsiniz.

Hasar, Değer Kaybı, Mahrumiyet: Hangi Kalem Kimden?

Değer kaybı. Trafik sigortası, onarılan aracın piyasada kaybettiği değeri de karşılar. 1 Temmuz 2026'dan beri Trafik Sigortası Genel Şartları'na göre araç hasarı için başvuran hak sahibi değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılıyor (GŞ A.5); Yeşil Kart dosyalarında da başvuruda değer kaybını açıkça yazmanız yararlı olur. Ödenen tutarı kontrol etmek için değer kaybı ödemem yeterli mi aracımızı, hesaplama yöntemleri için araç değer kaybı rehberimizi kullanabilirsiniz.

Araç mahrumiyeti. Genel Şartlar'ın A.6 maddesinin (k) bendi gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları teminat dışı sayar. Bu yüzden aracınızın serviste kaldığı günlerin bedeli ne Büro'dan ne sınır sigortacısından istenebilir; muhatap yabancı sürücü ve işletendir (KTK m. 85). Hesap için araç mahrumiyet bedeli rehberimize bakın.

Kasko. Kaskonuz varsa hasarı kendi sigortacınızdan almak çoğu zaman en hızlı yoldur. Kasko ödediği tutar kadar sizin haklarınıza halef olur ve sorumluya rücu eder (TTK m. 1472); kaskonun karşılamadığı kalemleri sorumlulardan istemeye devam edersiniz. Kasko reddederse kasko hasarı reddedildi, ne yapmalı yazımıza bakabilirsiniz.

Tahkim mi Mahkeme mi? Yetki ve Süreler

Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesi, zorunlu sigortalardan doğan uyuşmazlıklarda ilgili kuruluş tahkim sistemine üye olmasa bile hak sahiplerinin tahkimden yararlanabileceğini ve Hesap ile Hesap'tan faydalanacak kişiler arasındaki uyuşmazlıkların da Komisyon'da çözülebileceğini düzenler. Buna göre:

• Sınır sigortası Türk bir şirketin trafik poliçesidir; 15 günlük başvuru şartı tamamlandıktan sonra Sigorta Tahkim Komisyonu'na gidilebilir. Komisyonda dosyalar ortalama 2-4 ayda sonuçlanır.
• Güvence Hesabı aleyhine bedensel zarar başvurularında da Komisyon yolu açıktır; yabancı plakalı aracın yayaya çarptığı yukarıdaki 4. Hukuk Dairesi dosyası da tahkimde görülmüştü.
• Yeşil Kart dosyalarında Büro aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonu'nda verilmiş yayımlanmış bir hakem kararına rastlamadık; incelediğimiz Büro davalarının tamamı asliye ticaret mahkemelerinde görülmüştü. Bu dosyalarda tahkime gitmeden önce Komisyon'un başvuruyu kabul edip etmeyeceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Yetkili mahkeme. Motorlu araç kazalarından doğan davalar, sigortacının şubesinin veya poliçeyi yapan acentenin bulunduğu yerde açılabileceği gibi, her durumda kazanın olduğu yer mahkemesinde de açılabilir (KTK m. 110). Yabancı sürücü ve işletene karşı haksız fiil davasında zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (HMK m. 16). Adana dosyasında asliye hukukta açılan dava görevsizlikle ticaret mahkemesine gönderilmişti; sigortacı veya Büro aleyhine dava açarken görevli mahkemeyi baştan doğru seçmek zaman kazandırır.

Zamanaşımı. Maddi zarar talepleri, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (KTK m. 109). Ayrıntılar için trafik kazası tazminatında zamanaşımı yazımıza bakın.

Yabancı Sürücüye ve İşletene Dava: Tebligat, Hukuk, Teminat

Limit aşan zarar, araç mahrumiyeti ve sigortasız araçtaki hasar için yabancı sürücüye ve araç işletenine dava açmak gerekir. Bu davaların kendine özgü üç meselesi vardır:

1. Türk mahkemesi yetkili, Türk hukuku uygulanır. Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi iç hukuktaki yer itibarıyla yetki kurallarıyla belirlenir (MÖHUK m. 40); kaza Türkiye'de olduğu için kaza yeri mahkemesi yetkilidir. Haksız fiilden doğan borçlar da haksız fiilin işlendiği ülke hukukuna tabidir (MÖHUK m. 34/1); işleten sorumluluğu Karayolları Trafik Kanunu'na göre belirlenir.
2. Tebligat yurt dışından yapılır. Yabancı ülkedeki davalıya tebligat, o ülkenin yetkili makamı aracılığıyla, evrakın Dışişleri Bakanlığı ve Türk temsilciliği kanalıyla gönderilmesi suretiyle yapılır (Tebligat Kanunu m. 25). Çeviri ve diplomatik yazışma nedeniyle bu süreç aylar sürebilir; dava dilekçesine davalının yurt dışı adresini, pasaport bilgilerini ve aracın tescil ülkesini eksiksiz yazmak gerekir.
3. Teminat sizden istenmez. Türk mahkemesinde dava açan yabancı gerçek ve tüzel kişiler yargılama giderleri için teminat göstermek zorundadır; mahkeme karşılıklılık varsa bu teminatı kaldırabilir (MÖHUK m. 48). Davacı Türk vatandaşıysa bu yükümlülük doğmaz; ancak zarar gören yabancı bir turistse konu gündeme gelebilir.

Kararın yabancı ülkede icrası o ülkenin tanıma ve tenfiz kurallarına bağlı olduğundan, sigortanın kapsadığı kalemleri önce Büro'dan veya sınır sigortacısından almak, dava yükünü yalnızca kalan kalemlere indirir. Sigortadan sonra sürücüye dava için tahkimden sonra sürücüye dava yazımıza da bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş ya da tavsiye niteliği taşımaz ve herhangi bir sonuç taahhüdü içermez. Sorumlu kurum ve izlenecek yol, yabancı aracın sigorta belgesine, kusur durumuna ve kaza tarihindeki mevzuata göre değişir; her dosya kendi belgeleri içinde değerlendirilmelidir.