Aracım Yandı: Kasko Öder mi? Kısa Devre, Motor Arızası ve Kundaklama Şüphesi

Araç yangınları genellikle kısa sürede biter ama asıl tartışma sonra başlar. Geride kalan yanık gövdeye bakan kasko şirketi çoğu zaman üç cevaptan birini verir: “elektrik arızası teminat dışı”, “araç bakımsız” ya da “olay şüpheli”. Bu cevapların hiçbiri kendiliğinden doğru değildir; ama hiçbiri de baştan yok sayılamaz.

Bu yazı, kendi aracı yanan kasko sigortalısı için yazıldı. Kendiliğinden oluşan motor arızasının kasko karşısındaki durumunu motor ve şanzıman arızası yazımızda anlattık; burada arızanın yangına dönüştüğü dosyalara odaklanıyoruz.

Yanma Teminatı: Genel Şartlar Ne Diyor?

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.1 maddesi, kaskonun karşıladığı riskleri sayarken çarpma ve devrilmeden ayrı olarak “aracın yanması”nı da gösterir. Kararlarda bu bent, Genel Şartlar'ın dönemine göre A.1/c ya da A.1/d diye anılır. Önemli olan şudur: yanma için “ani ve harici etki” aranmaz.

Bugünkü metinde iki istisna ek sözleşme başlığı altında geçer: A.4.14 (yağsızlık, eskime, bakımsızlık) ve A.4.15 (sigorta kapsamına giren bir olaydan doğmayan ya da böyle bir olayla sonuçlanmayan arızalar). İkinci bendin lafzı sigortalının lehinedir: arıza, kapsamdaki yangınla “sonuçlanmışsa” bent uygulanmaz. Şirketin ödemeyeceği şey, en fazla arızanın kendisidir.

İlk kontrol yine poliçenizdir. Teminat tablosunda “yanma” satırı olup olmadığına ve muafiyetlere bakın. Dar kapsamlı ürünlerde veya özel şartlarda farklılık olabilir.

Yangının Nedenine Göre Şirketin Savunması ve Kararlar

Tablo, bu yazı için tam metinleri okunan kararlardan derlendi. Sonuçlar somut dosyaya bağlıdır; tablodaki hiçbir satır garanti değildir.

Ankara kararı özellikle dikkat çekicidir. Hafif hasarlı aracı onarmadan kullanmanın yol açtığı indirim tartışmasında mahkeme, sigortalının riski bilip bilemeyeceğine baktı: kablodaki sorun ancak bir elektrikçinin farı sökmesiyle anlaşılabilirdi ve eksper de uyarı yapmamıştı. Arıza belirtisi görüp sürmeye devam edilen dosyalar farklı sonuçlanabilir; bu ayrımı kasko ve motor hasarı yazısında yüzde 75'e varan indirim örneğiyle ele aldık.

Kundaklama ve Kasıt Şüphesi: En Riskli Dosyalar

Üç ayrı ihtimali karıştırmamak gerekir.

• Üçüncü kişinin kundaklaması: A.1, üçüncü kişilerin kötü niyetli hareketlerini de teminata alır. Şikâyet dilekçesi ve soruşturma numarası dosyaya girmelidir.
• Sigortalının kastı: TTK m. 1429/1'e göre sigorta ettiren veya sigortalı rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep olursa sigortacı tazminat borcundan kurtulur ve primleri geri vermez. İhmal ise tazminatı düşürmez.
• Gerçeğe aykırı olay anlatımı: Kararlarda, sigortalının doğru ihbar yükümlülüğünü kasten ihlal etmesi hâlinde rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükünün ona geçeceği kabul ediliyor (İstanbul BAM 9. HD).

Bu karar iki şeyi gösteriyor. Şirket “şüphe” dediğinde dosya kendiliğinden kazanılmış olmaz; ama tek taraflı olayda tutanağın yangından sonra ve sürücü beyanıyla düzenlenmesi gibi zayıflıklar da önemlidir. Bu yüzden olayı ilk anlatımdan itibaren tutarlı biçimde ve yalnızca bildiğiniz kadarıyla aktarın. Kolluk tutanağı, olay yeri fotoğrafı, kamera görüntüsü ve tanık gibi bağımsız delilleri en baştan toplayın. Tek taraflı kazalarda kasko yazımızdaki delil listesi burada da geçerlidir. Şirket doğrudan araştırmacı görevlendirdiyse hasar araştırmacısı kuralları yazımıza da bakın.

“Bakımsızlık” Reddi: Belgeler Neden Belirleyici?

En yaygın red gerekçesi budur. Şirket eksper raporuna “yağ kaçırdı, egzoza damladı, eskime kaynaklı” cümlesini yazar. Konya kararında mahkeme, yangının elektrik kablosundan ya da yağ sızıntısından çıkmış olmasının sonucu değiştirmediğini söyledi. Ancak İstanbul 9. Hukuk Dairesi başka bir otobüs yangınında daha temkinli davrandı: eksper bakımsızlık, heyet ise tersini söylüyordu ve daire çelişki giderilmeden verilen tazminat kararını kaldırdı.

Pratik sonuç: bakım faturası, servis kaydı ve muayene raporu dosyanın kaderini etkileyebilir. Elinizde değilse yetkili servisten ve TÜVTÜRK kayıtlarından toplayın. Şirketin “bakımsızlık” sözünü hangi tespite dayandırdığını yazılı sorun. Teknik yanıt yoksa, ispat yükünün şirkette olduğunu TTK m. 1409/2 ile hatırlatın. Sakarya'daki yeni araç dosyasında da şirket teminat dışı hâli ispatlayamadığı için sorumlu tutuldu.

İlk 24 Saat: Yangın Raporu ve Delil Listesi

1. İtfaiye raporunu isteyin. Bu yazıdaki kararların çoğunda yangının çıkış yeri itfaiye raporuyla tartışıldı. Rapor belediye itfaiyesinden alınır.
2. Kolluğu çağırın, tutanak düzenletin. Olay tek taraflıysa veya kundaklama şüphesi varsa savcılık soruşturma numarasını not edin.
3. Kasko şirketine bildirin. TTK m. 1446 “gecikmeksizin” ihbar ister; Genel Şartlar B.1.1 ise beş iş günü öngörür. Geç ihbar tek başına hakkı düşürmez, tazminatı artırmışsa kusura göre indirim yapılır. Yazılı iz bırakın.
4. Yanmış aracı olduğu gibi koruyun. Eksper ve bilirkişi incelemesi bitmeden parça sökmeyin, sattırmayın, hurdaya vermeyin.
5. Görüntüleri toplayın: ilk anların videosu, araçtaki hasar, çevredeki kameralar. Kamera kayıtları kısa sürede silinebilir.
6. Araç geçmişini hazırlayın: bakım faturaları, muayene, son servis iş emri, varsa LPG ve ek donanım belgeleri.
7. Delil tespiti düşünün. Şirket aracı incelemeden red verecekse, sulh hukuk mahkemesinden tespit istenebilir. Ankara dosyasında da böyle bir tespit raporu vardı.

Eksper raporu gecikiyorsa bekleme tuzağına düşmeyin: eksper raporu beklemeden tahkim başvurusu yazımız bu aşamaya ilişkindir.

Ne Kadar Ödenir? Pert, Sovtaj, Eşya ve İkame Araç

Kısmi yanmada onarım bedeli, ağır yanmada ise rayiç değer üzerinden hesap yapılır. İstanbul kararındaki hesap tipik bir örnektir:

Araç bütünüyle yanmışsa sovtaj tartışması da değişir: İzmir BAM 20. HD 2021/411 E., 2023/1370 K. tamamen yanan araçta sovtaj bedeli bulunmadığı yönündeki kabulü hatalı görmedi. Rayiç ve sovtaj değerine itiraz için pert bedeline itiraz ve sovtaj bedeli yazılarımıza bakabilirsiniz.

Araçtaki eşya ve ikame araç. Sakarya BAM 7. HD 2024/1138 E., 2025/2077 K. (05.12.2025, kesinleşmedi) kararında park hâlinde yanan yeni araç için araç bedelinin yanında araçtaki eşya ile aracın önündeki binanın tadilat bedeli de kasko şirketine yüklendi. Aynı kararda poliçedeki ikame araç klozu yalnız kısmi hasarı kapsadığı için pert araçta kiralama gideri reddedildi; ayıp iddiası da ispatlanamadığından üretici sorumlu tutulmadı. Bu karar kesinleşmediği gibi her poliçeye de uyarlanamaz; eşya için önce poliçenizin özel şartlarını ve ek teminatlarını okuyun. İkame araç hakkı konusunu ayrıca anlattık.

Yangın Başka Araçtan Sıçradıysa ya da Serviste Çıktıysa

Yan araçtan sıçrayan yangın. Sezgisel olarak yanan aracın trafik sigortası akla gelir, ama mahkemeler park hâlinde yanan araç için bunu kabul etmiyor. Ankara BAM 35. HD 2022/799 E., 2023/500 K. park hâlindeki aracın işletilme hâlinde sayılmadığını ve KTK m. 85/3'teki kusur sorumluluğunun trafik sigortası kapsamında olmadığını belirtti. İzmir BAM 20. HD ise aynı durumda yanan aracın birleşik kaskosundaki İMM teminatından ödemeye hükmedilmesini doğru buldu; İMM'de işletilme hâli şartı olmadığını, ZMSS'nin yanıt vermediği noktada İMM'nin baştan devreye gireceğini kabul etti. Bu iki karar birlikte şu yol haritasını verir: kendi kaskonuz, yanan aracın İMM teminatı ve işleten yönünden kusur ya da araçtaki bozukluğun ispatı. Yanan araç seyir hâlindeyse işletilme tartışması farklı olabilir; bu ihtimal ayrıca incelenmelidir.

Serviste çıkan yangın. Araç serviste yandıysa önce kasko işletilir; şirket isterse ödediği bedeli sorumluya rücu eder. Ama servisin sorumluluğu otomatik değildir: Ankara BAM 21. HD 2024/99 E., 2025/1742 K. (kesinleşmedi) iş emri zincir değişimi gibi mekanik işlerle sınırlıyken yangın elektrik aksamından çıktığı için, bilirkişinin aksi görüşüne rağmen servisi kusurlu saymadı ve 415.000 TL'lik rücu davasını reddetti. Kaskosu olmayan araç sahibi aynı savunmayla karşılaşabilir; iş emrini ve teslim kayıtlarını saklayın. Serviste yaşanan diğer zararlar için araç serviste uzun süre kaldı yazımıza bakın. Yeni araçta üretim hatası iddianız varsa ispat yükü sizdedir; ayıplı araç yazımız yol gösterir.

Red Geldiyse: Süreler, Tahkim ve Mahkeme

Red yazısı geldiğinde iki yol vardır: Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme. Teknik uyuşmazlıklarda hakem de bilirkişi raporuna dayanır; rapora itiraz bu dosyalarda çok önemlidir (tahkimde bilirkişi raporuna itiraz). Yangın uzmanı içermeyen tek kişilik inceleme yetersiz kalabilir; Sakarya'daki dosyada sigorta uzmanı, yangın uzmanı ve makine mühendisinden oluşan heyet görev yaptı. Ret gerekçesine göre genel yol haritası için kasko hasarı reddedildi yazımıza bakın.

Mahkeme yolunda tutar belli değilse, 7589 sayılı Kanun sonrası yeni davalarda kısmi dava (HMK m. 109) açılır ve m. 109/4 uyarınca artırım yapılır. Araç ticari kullanımdaysa görevli mahkeme ve faiz türü de değişebilir: Sakarya kararında mesleki faaliyette kullanılan çekici için asliye ticaret mahkemesi görevli kabul edildi ve avans faizine hükmedildi. Şirkete yazılan başvuruda yangın raporunu, poliçeyi, teminat satırını ve ödeme talebini eksiksiz koyun; tahkim başvuru masrafı için tahkim başvuru ücreti yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez ve sonuç taahhüdü içermez. Kararlardaki değerlendirmeler somut dosyalara özgüdür; kesinleşmemiş kararlar değişebilir. Poliçe özel şartları sonucu değiştirebilir.