Kısa Cevap: Tazminat Alırsınız, Ama Baş Yaralanmasında %20 Eksik
Kask takma zorunluluğu 2918 sayılı KTK m.78 ve Karayolları Trafik Yönetmeliği m.150'de düzenlenmiştir; motosiklet sürücüsü de yolcusu da koruma başlığı takmak zorundadır. Bu kurala uyulmaması kazadaki kusur dağılımını değiştirmez — kasksız olmanız, size çarpan sürücüyü daha az kusurlu yapmaz. Değiştirdiği tek şey tazminat miktarıdır: Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre, kask takmamanın zararın artmasına katkı sunduğu hâllerde 6098 sayılı TBK m.52 uyarınca tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılır.
Müterafik (ortak) kusur, kazanın oluşumuyla ilgili değildir; zarar görenin, kendi menfaati gereği kaçınması gereken bir davranışla zararın büyümesine katkıda bulunmasıdır. Kask takmamak bunun ders kitabı örneğidir: kazayı kask çıkarmaz ama kafa travmasını kask önler.
Kasksız kazada tazminat hakkı devam eder; baş/yüz yaralanmasında hesaplanan tutardan %20 kesilir, baş dışındaki yaralanmalarda ise indirim yapılmaması gerekir — sigortacı yine de kesmişse itiraz edin.
Kritik Ayrım: İndirim Her Yaralanmada Uygulanmaz
Müterafik kusur indiriminin meşruiyeti nedensellik bağına dayanır: kask, başı ve yüzü korur. Dolayısıyla indirim ancak kaskın önleyebileceği zararlarda — kafa travması, çene ve yüz kırıkları, diş kaybı gibi — uygulanabilir. Yaralanmanız yalnızca bacak, kol, omuz veya gövdede ise, kask taksaydınız da aynı zarar doğacaktı; bu durumda kasksız olmanız ile zarar arasında illiyet yoktur ve indirim yapılmamalıdır.
| Yaralanma Bölgesi | Kasksızsa %20 İndirim | Gerekçe |
|---|---|---|
| Kafa travması, beyin hasarı | Uygulanır | Kaskın birincil koruma alanı |
| Çene kırığı, diş kaybı, yüz yaralanması | Uygulanır | Yargıtay 2026 kararında tam kapamalı kask koruması kapsamında görüldü |
| Bacak/kol kırıkları, omuz, gövde | Uygulanmamalı | Kask ile zarar arasında nedensellik bağı yok |
| Karma yaralanma (baş + uzuv) | Tartışmalı | Maluliyetin ağırlıklı kaynağına göre değerlendirilmeli; itiraz alanı geniş |
Yargıtay'ın Güncel Kararı: Kask Belirsizse Bile İndirim
Motosiklet sürücüsü, ZMSS'li traktörle çarpışmış ve %70 malul kalmıştı; hakem heyeti 330.000 TL tazminata hükmetti. Yargıtay; kaza tespit tutanağında kask takıp takmadığı belirsiz olmasına rağmen, maluliyete esas yaralanmanın çene kırığı ve diş kaybı (yüz bölgesi) olmasından hareketle, "koruyucu başlık takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısı bulunduğu" gerekçesiyle TBK m.52 uyarınca %20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirtip kararı bozdu ve bunu "Dairemizin yerleşik uygulaması" olarak niteledi (karar metni).
Bu karardan çıkan pratik ders şudur: ispat yükü fiilen motosikletlinin aleyhine işlemektedir. Tutanakta kask bilgisi yoksa ve yaralanma baş/yüz bölgesindeyse, indirim uygulanma riski çok yüksektir. Kask taktıysanız bunu dosyaya sokmak sizin işinizdir: olay yeri fotoğrafları, çevre kameraları, sağlık kayıtlarındaki "kasklı getirildi" ibaresi ve tanık beyanları toplanmalıdır. Kaza tespit tutanağının bu tür eksiklikleri nasıl sonuç doğurduğunu tutanak hataları rehberimizde ayrıntılı anlatmıştık.
İndirim Nasıl Hesaplanır? Örnek
Müterafik kusur indirimi, kaza kusuru indiriminden sonra ve ayrıca uygulanır. Örnek: hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatınız 500.000 TL olsun.
- Kazada tamamen kusursuzsanız: 500.000 TL − %20 (kask) = 400.000 TL ödenir.
- Kazada %25 kusurluysanız: 500.000 TL × %75 = 375.000 TL; − %20 (kask) = 300.000 TL ödenir.
- Yaralanma yalnızca bacakta ise: Kask indirimi uygulanmaz; yalnızca kaza kusuru oranı düşülür.
Kendi durumunuz için kabaca bir tahmin almak isterseniz yaralanma tazminatı hesaplama robotumuzu kullanabilirsiniz. Emniyet kemeri takmamanın otomobil kazalarında yol açtığı benzer indirim için yolcu hakları rehberimize bakın.
Sigorta %20'den Fazlasını mı Kesti?
Uygulamada sigortacıların bacak yaralanmasında da indirim uyguladığını veya müterafik kusuru %20'nin üzerinde kestiğini sık görüyoruz. Teklif belgenizi gönderin; 24 saat içinde ücretsiz kontrol edelim.
Kusur Kimde? — Ücretsiz AnalizSık Yapılan 5 Hata
- "Kasksızdım, hakkım yok" diye hiç başvurmamak: En pahalı hata. %80 hâlâ sizindir; kazada karşı taraf kusurluysa tazminat hakkınız devam eder.
- Bacak yaralanmasında yapılan kask indirimine ses çıkarmamak: Nedensellik bağı yoksa indirim hukuka aykırıdır; itiraz ve tahkim yolu açıktır.
- Kask taktığı hâlde ispat delillerini toplamamak: Tutanakta "belirsiz" yazması aleyhinize sonuç doğurur; kamera kaydı ve tanıkları ilk günlerde temin edin.
- Müterafik kusur ile kaza kusurunu karıştırmak: Sigortanın "size %50 verdik" demesi hem kusur hem kask indirimini içeriyor olabilir; kalemleri ayrı ayrı denetletin.
- İbranameyi kontrolsüz imzalamak: Eksik hesaplanmış indirimli tutara imza atmak, bakiye alacağınızın peşine düşmeyi zorlaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yasal Uyarı: Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. %20 oranı Yargıtay uygulamasında yerleşik olmakla birlikte her dosyanın sonucu kendi delil durumuna ve yargı merciinin takdirine göre değişir. Somut olayınız için bir avukata danışmanız önerilir.
İndirimin Doğru Uygulanıp Uygulanmadığını Kontrol Edelim
Yaralanma bölgenize ve delil durumunuza göre indirimin hukuka uygunluğunu birlikte değerlendirelim. İlk değerlendirme ücretsizdir; sonuçlar dosya bazında değişir.