Şehirlerin Yeni Kaza Tipi: E-Scooter
Paylaşımlı elektrikli scooterlar (e-skuter) şehir içi ulaşımın parçası hâline geldi — ve beraberinde yeni bir kaza türü getirdi: scooterın yayaya çarpması, aracın scooter sürücüsüne çarpması, kaldırıma bırakılan scootera takılıp düşme, bozuk scooter nedeniyle yaralanma...
Bu kazaların tazminat hukuku, klasik trafik kazalarından önemli noktalarda ayrılıyor; çünkü e-scooter motorlu taşıt değildir ve zorunlu trafik sigortası (ZMSS) kapsamında değildir. Zarar görenin muhatabı; olayın tipine göre scooter sürücüsü, paylaşımlı scooter işletmecisi şirket, çarpan aracın trafik sigortası veya bunların birkaçı birden olabilir. Bu rehberde kim, kime, hangi hukuki zeminde başvurur sorusunu emsal kararlarla açıklıyoruz.
Senaryolara Göre Tazminat Muhatabı
Scooter sürücüsü, çarpan aracın ZMSS poliçesi bakımından üçüncü kişidir. Yaralanma hâlinde geçici/sürekli işgöremezlik, tedavi ve bakıcı giderleri; ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı, kusur oranına göre aracın trafik sigortasından talep edilir. Araç sigortasızsa Güvence Hesabı devreye girer. İşgöremezlik tazminatının nasıl hesaplandığını işgöremezlik rehberimizde, manevi tazminat koşullarını manevi tazminat rehberimizde anlattık.
Zorunlu sigorta olmadığından yaya, zararını scooter sürücüsünden (TBK haksız fiil hükümleri) talep eder. Paylaşımlı scooterlarda, işletmeci şirketin sorumluluk sigortası varsa bu poliçeye; kusur ve denetim eksikliği koşulları gerçekleşmişse işletmeci şirkete de başvurulabilir.
Yönetmeliğe aykırı park, işletmeci şirketin ve scooterı bırakan son kullanıcının sorumluluğunu gündeme getirir. Tersi durumda — kurallara uygun park edilmiş scootera aracın çarpması — araç sürücüsü ve ZMSS'si scooter şirketinin zararından sorumludur (İstanbul 15. ATM'nin aşağıdaki kararına konu uyuşmazlık tam olarak budur).
Fren tutmaması, gidon boşluğu gibi bakım kusurlarında muhatap işletmeci şirkettir. Kiralama ilişkisi nedeniyle sözleşmeye aykırılık ve TBK hükümleri birlikte değerlendirilir; şirketlerin "kullanıcı sözleşmesindeki sorumsuzluk kayıtları" tüketici mevzuatı karşısında mutlak koruma sağlamaz.
Emsal Kararlar: Mahkemeler E-Scooter Kazalarına Nasıl Bakıyor?
E-scooter içtihadı yeni oluşuyor; aşağıdaki kararlar bu alandaki ilk dalga uyuşmazlıkların nasıl çözüldüğünü gösteriyor.
| Esas / Karar | 2022/860 E. — 2025/154 K. |
| Karar Tarihi | 26.02.2025 |
| Konu | E-scooter sürücüsünün yaralanması — işgöremezlik, bakıcı, tedavi gideri ve scooter bedeli |
| Talep Kalemleri | Geçici + sürekli işgöremezlik, bakıcı, tedavi, araç bedeli, manevi tazminat |
Kararın Önemi: E-scooter sürücüsünün bir aracın çarpması sonucu yaralanması hâlinde talep edilebilecek kalemlerin tam listesini gösterir: geçici/sürekli işgöremezlik, bakıcı ve tedavi giderleri, scooterın bedeli ve manevi tazminat. Bu talepler, kusur oranında çarpan aracın ZMSS sigortacısına yöneltilebilir.
| Esas / Karar | 2024/612 E. — 2025/76 K. |
| Karar Tarihi | 21.01.2025 (kesinleşti) |
| Konu | Aracın park hâlindeki paylaşımlı e-skutere çarpması — işletmecinin zararı |
| Sonuç | Yönetmeliğe uygun park — kusur araç sürücüsünde |
Kararın Önemi: Park kurallarına uygunluk, e-scooter kazalarında kusur dağılımının kilit noktasıdır. Yönetmeliğe uygun bırakılmış scootera çarpan araç sürücüsü (ve ZMSS'si) zarardan sorumlu tutulurken; gelişigüzel yol ortasına bırakılan scooter söz konusuysa denge tersine döner. Benzer uyuşmazlık: İstanbul 15. ATM 2023/523 E. — 2025/27 K.
| Esas / Karar | 2024/725 E. — 2026/218 K. |
| Karar Tarihi | 12.03.2026 (kesinleşti) |
| Konu | Paylaşımlı e-skuter kazası — kiralama ilişkisi ve işletmecinin hukuki konumu |
| Sonuç | Kiralama ilişkisi TBK hükümlerine göre değerlendirildi |
Kararın Önemi: Paylaşımlı scooter şirketleri, kullanıcıyla aralarındaki ilişkinin salt "kiralama" olduğunu ve kazalardan sorumlu olmadıklarını savunur. Uyuşmazlıklarda; şirketin bakım-denetim yükümlülüğü, sürücüye ve üçüncü kişilere karşı konumu her somut olayda ayrıca değerlendirilmektedir. Ölümlü kazalarda ceza boyutu için Yargıtay 12. CD 2023/5145 E. — 2023/4159 K. sayılı kararı, e-scooterda ikinci kişi taşınmasının ağır sonuçlarını gösteren güncel bir örnektir.
Kusur Dağılımını Etkileyen Kurallar
E-scooter kazalarında bilirkişiler kusuru şu kurallara göre dağıtır: scooter sürücüsü bakımından kaldırımda sürüş yasağı, bisiklet yolu varken taşıt yoluna çıkma, ikinci kişi taşıma yasağı, 15 yaş sınırı ve gece görünürlük; araç sürücüleri bakımından hız, takip mesafesi ve savunmasız yol kullanıcısına karşı özen yükümlülüğü. Scooter sürücüsünün kural ihlali, tazminatını müterafik kusur oranında azaltır — tamamen ortadan kaldırmaz. Bu ilkenin motosiklet kazalarındaki uygulaması (kasksız sürüşte %20 indirim içtihadı) için Motosiklet Kazaları Rehberi'mize bakın.
Kaza Sonrası 5 Adım
Scooter kazalarında yaralanma sık görüldüğünden tazminatın yanında ceza boyutu da gündeme gelir; bunun için trafik kazası ceza davası rehberimize bakabilirsiniz. Kusurun kimde olduğu tartışmalıysa ücretsiz kusur analizi yapabilir, Ankara'daki scooter ve yaya kazaları için Ankara sigorta avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
E-scooter otomobilinize çarptıysa kusurlu taraftan yalnız onarım bedelini değil, aracınızın ikinci el piyasa değerindeki düşüşü, yani değer kaybını da isteyebilirsiniz. Hesap yöntemi: Araç Değer Kaybı Rehberi 2026 · ön hesap: değer kaybı hesaplama.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sigorta hukuku alanında çalışan avukat; araç değer kaybı, pert, araç mahrumiyeti, bedensel zarar ve Sigorta Tahkim Komisyonu uyuşmazlıklarında müvekkillerini temsil eder. Bu yazıdaki karar künyeleri kamuya açık içtihat kaynaklarından alınmış ve karar metinleriyle karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Hakkında →