1 Temmuz 2026: Trafik Sigortasında Yeni Dönem
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartları'nda kapsamlı değişiklikler yaptı. Değişiklikler 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Bu değişiklik paketi; araç değer kaybının nasıl hesaplanacağından onarımda hangi parçanın kullanılacağına, sakatlık ve ölüm tazminatlarının hesap yönteminden sigortacının size hangi hallerde rücu edebileceğine kadar trafik kazası tazminat sürecinin neredeyse her aşamasını etkiliyor. Bu rehberde, yeni düzenlemenin hak sahipleri bakımından ne anlama geldiğini madde madde açıklıyoruz.
① Değer kaybında sabit formül kaldırıldı; tespiti artık sigorta eksperi yapacak. ② Hasar başvurusu yapan, değer kaybını da talep etmiş sayılacak. ③ Onarımda kural orijinal parça; istisnaların ispatı sigortacıda. ④ Sakatlık ve ölüm tazminatları TBK haksız fiil hükümlerine göre hesaplanacak. ⑤ Olay yerini terk ve kaza belgesi düzenlememe, açık rücu sebebi oldu. ⑥ Ağır hasarlı (pert) araçta "trafikten çekilmiştir" belgesi olmadan ödeme yapılmayacak.
1) Değer Kaybı: Formül Gitti, Eksper Tespiti Geldi
Eski Genel Şartlar'ın Ek-1'inde yer alan ve baz değer ile katsayılara dayanan sabit değer kaybı hesaplama formülü yürürlükten kaldırıldı. Yeni A.5 maddesine göre değer kaybı, SEDDK'nın belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde atanacak sigorta eksperi tarafından; aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza öncesi ikinci el değeri ile onarım sonrası ikinci el değeri arasındaki fark dikkate alınarak tespit edilecek.
Bu, yıllardır Yargıtay içtihatlarında benimsenen "gerçek zarar" ilkesinin genel şartlara taşınması anlamına geliyor: değer kaybı artık soyut bir formülün değil, aracın piyasadaki gerçek değer düşüşünün karşılığı olacak.
Otomatik talep karinesi: Araç hasarı için sigortaya başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır — ayrı bir değer kaybı başvurusu yapılmasa bile. Araç hasarına eksper atandığında, eksper değer kaybı tutarını da raporunda göstermek zorunda.
Hızlı bildirim yükümlülüğü: Sigortacı, hesaplanan değer kaybı tutarını nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı (SMS, e-posta, e-Devlet vb.) aracılığıyla hak sahibine bildirmek zorunda.
Uygulamada bu iki yenilik, sigorta şirketlerinin "değer kaybı için ayrıca başvurmadınız" savunmasını ortadan kaldırıyor. Değer kaybının kapsamı ve tahsili için Araç Değer Kaybı Rehberi'mize bakabilirsiniz.
2) Onarımda Orijinal Parça Kuralı
Yeni B.2 maddesi, onarım uygulamasındaki en tartışmalı konuyu netleştirdi. Kural şu: hasar gören orijinal parçanın onarımı mümkün değilse, parça orijinaliyle değiştirilir. Eşdeğer veya yeniden kullanılabilir (çıkma) parça ancak iki hâlde gündeme gelebilir: hak sahibinin onayının alınması veya orijinal parça ile değişime imkân bulunmaması.
Daha da önemlisi: onayın alındığını veya orijinal parça temininin imkânsız olduğunu ispat yükü sigortacıya ait. Onarım sonucu araçta kıymet artışı meydana gelse dahi bu fark tazminattan indirilemeyecek. Hasar gören parça zaten orijinal değilse öncelik eşdeğer/yeniden kullanılabilir parçada; bu imkân varken orijinal parça ile onarım yapılırsa sigortacının sorumluluğu eşdeğer parça bedeliyle sınırlı kalıyor.
Eşdeğer parça tanımı da değişti: eşdeğer parça esasları artık Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgesine göre değil, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca 5684 sayılı Kanun m.11/6 uyarınca belirlenecek.
3) Sakatlık ve Ölüm Tazminatlarında TBK Esası
Yeni Genel Şartlar, sakatlanma ve destekten yoksun kalma teminatlarının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümlerine göre belirleneceğini açıkça düzenledi; eski Ek-2 ve Ek-3'teki tazminat hesaplama esasları yürürlükten kaldırıldı. Bu, Yargıtay'ın ve Anayasa Mahkemesi'nin yıllardır işaret ettiği çizginin genel şartlara işlenmesi demek: tazminat hesabında ölçü, genel hükümlere göre belirlenen gerçek zarardır.
Diğer önemli başlıklar: geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlığın sakatlanma teminatı kapsamında olduğu netleşti; sakatlık oranı ve geçici iş göremezlik süresinin tespitinde Kurul Raporu esas alınacak; tedavi sürecindeki bakıcı giderleri ile sakatlık oranı belirlendikten sonra tıbben gerekli sürekli bakıcı giderlerinin sigortacı (veya Güvence Hesabı) tarafından karşılanacağı açıkça yazıldı. Kaza belgelerinde illiyet bağına ilişkin tespit varsa aksini ispat yükü sigorta şirketinde. Uygulamadaki karşılığı için İşgöremezlik Tazminatı ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatı rehberlerimize bakabilirsiniz.
4) Yeni Rücu Sebebi: Olay Yerini Terk ve Belge Düzenlememe
Sigortalılar bakımından paketin en kritik değişikliği, B.4 maddesine eklenen yeni (f) bendi. Buna göre sigortacı, zarar görene ödediği tazminatı; sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin olay yerini terk etmesi ya da kaza tutanağı, alkol raporu ve benzeri belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması hâlinde sigortalıdan geri isteyebilecek.
İki istisna tanındı: can güvenliği nedeniyle uzaklaşma ve bedeni hasarlı kazalarda tedavi veya yardım amacıyla sağlık kuruluşuna gitme. Bu düzenlemenin içtihat geçmişini, istisnaların kapsamını ve savunma imkânlarını ayrı bir rehberde ayrıntılı inceledik: Kaza Yerini Terk Eden Sürücüye Sigorta Rücusu.
5) Pert Araçta "Trafikten Çekilmiştir" Şartı
Zarar gören aracın eksper raporuyla ağır hasarlı olduğunun tespit edilmesi hâlinde, aracın trafikten çekildiğine dair "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmeyecek. Pert süreci yürüten araç sahiplerinin ödeme öncesinde bu belgeyi hazırlaması gerekiyor; sürecin tamamı için Pert Araç Tazminatı Rehberi'mize bakabilirsiniz.
6) Dijitalleşme: Kalıcı Veri Saklayıcısı ve Telefon Doğrulama
Genel Şartlar'a "kalıcı veri saklayıcısı" tanımı eklendi: SMS, e-posta, mobil uygulama, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi ve e-Devlet üzerinden yapılacak bildirimler resmî bildirim niteliği kazandı. Tazminat başvurularında hak sahibinin cep telefonu numarasının doğrulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi SEDDK'ya verildi; başvuru belgelerini düzenleyen Ek-6 da bu doğrultuda yenilendi.
Yeni Genel Şartlar 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi. Kaza tarihiniz ve poliçenin düzenlenme tarihi, dosyanıza eski mi yeni mi kuralların uygulanacağını belirler. Devam eden başvuru ve davalarda bu geçiş döneminin doğru değerlendirilmesi önemlidir — dosyanızı bir uzmana inceletin.