Yaya Geçidi Cezası 2026: Ne Kadar, Kaç Puan, Nasıl İtiraz Edilir, Kaza Olursa Ne Olur?

E-Devlet'e bir bildirim düşer ya da kapıya tebligat gelir: “Yayalara ilk geçiş hakkı vermemek.” Sürücülerin ilk sorusu tutarla ilgilidir, ikincisi itirazla: “Ben geçitte yaya görmedim”, “Aracı ben kullanmıyordum”, “Sadece bir tutanak var, fotoğraf yok.” Geçitte bir kaza yaşanmışsa soru büyür: idari cezanın yanında ceza davası, ehliyet ve sigortanın rücu talebi gündeme gelir.

Bu yazıda önce idari para cezasını (tutar, indirim, puan, itiraz) anlatıyoruz. Sonra geçitte bir yayaya çarpılması hâlinde kusurun, ceza sorumluluğunun ve sigortanın nasıl işlediğini Yargıtay ve bölge adliye mahkemesi kararlarıyla gösteriyoruz. Kazanın ceza davası tarafını ayrıntılı olarak yayaya çarpan sürücünün cezası yazımızda ele aldık.

Yaya Geçidi Cezası 2026 Ne Kadar?

Yaya geçidinde durmama, yani yayaya yol vermeme cezası Karayolları Trafik Kanunu'nun 74. maddesine dayanır. Kanunun ilk metnindeki tutar, Kabahatler Kanunu m. 17/7 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve küsurat atılır. Bu artışlarla 2026 yılı tutarı 5.662 TL'dir. Ağustos 2026'da İzmir'de bir taksi sürücüsüne yazıldığı basına yansıyan ceza da bu tutardaydı.

Kabahatler Kanunu m. 17/6'ya göre idari para cezası bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirim yapılır. Böylece yaya geçidi cezası erken ödemede 4.246,50 TL'ye düşer. Aynı fıkranın 2022'de eklenen son cümlesi önemlidir: ödeme yapılması, karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. İndirimden yararlanıp itiraz etmeniz mümkündür.

2027'de ne olacak? Ekim 2026 enflasyon verisinden sonra 2027 yeniden değerleme oranı yüzde 27,83 olarak hesaplandı ve basında 2027 ceza tutarları yayımlandı. Bu oranla yaya geçidi cezası 1 Ocak 2027'den itibaren yaklaşık 7.237 TL olur. Tutar, oranın resmî tebliğle ilanı ve cezanın kesildiği tarihe göre kesinleşir; 2026'da işlenen ihlalde ihlal tarihindeki tutar uygulanır.

KTK 74 Ne Diyor? 74/a ve 74/b Farkı

Karayolları Trafik Kanunu m. 74'e göre sürücüler, görevli bir kişi veya ışıklı trafik işareti bulunmayan, ancak trafik işareti veya levhalarıyla belirlenmiş kavşak giriş ve çıkışları ile yaya veya okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak, varsa buralardan geçen veya geçmek üzere bulunan yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermek zorundadır.

Ceza tutanaklarında ve uygulamada madde iki bentle anılır: 74/a işaretli kavşak giriş ve çıkışlarında, 74/b yaya ve okul geçitlerinde yayaya yol vermemeyi ifade eder. Tutar ve puan ikisinde de aynıdır. Maddenin üç unsuru, itirazda da tartışılan noktalardır:

• Geçit işaretli olmalıdır. Yer çizgisi veya levhayla belirlenmemiş bir yerde 74. madde uygulanmaz. Işıklı geçitte ise konu ışık ihlalidir; o durumda kırmızı ışık ihlali kuralları devreye girer.
• Geçen ya da geçmek üzere bulunan bir yaya olmalıdır. Geçitte veya kenarında geçmek üzere bekleyen yaya yoksa durma yükümlülüğü doğmaz; yavaşlama yükümlülüğü ise her zaman vardır.
• Sürücü yavaşlamalı ve durmalıdır. Yayanın önünden ya da arkasından “sıyırarak” geçmek, yayanın durup beklemek zorunda kalması da ihlaldir.

Trafik kurallarına aykırılığın kazadaki kusur karşılığını KTK 84 asli kusur hâlleri yazımızda bent bent anlattık.

Kaç Ceza Puanı? Ehliyete Etkisi

Yaya geçidi ihlali 20 ceza puanı getirir. Puanlar sürücü belgesine işlenir ve bir yıllık dönemde toplanır. Bir yıl içinde 100 puanı dolduran sürücünün belgesi geçici olarak geri alınır; tekrar eden hâllerde süre uzar ve ek eğitim ile sınav şartları gelir. Yani yalnızca yaya geçidi ihlaliyle bir yılda beş kez ceza alan sürücü ehliyetsiz kalır; başka ihlallerle birlikte eşik çok daha çabuk dolar.

Aday sürücüler için tablo daha serttir. Aday sürücülük döneminde 75 ceza puanı belgenin iptaline yol açar. Ayrıntıları ve iptale karşı dava yolunu aday sürücü belgesi iptali rehberimizde anlattık. Aday sürücüyseniz 20 puanlık bir cezaya itiraz edip etmemeyi bu eşiği gözeterek değerlendirin.

Ceza Nasıl Tespit Edilir, Plakaya Yazılır mı?

Yaya geçidi ihlali üç yolla tespit edilir: trafik polisi veya jandarmanın sürücüyü yerinde durdurması, kamera kayıtları (şehir kameraları ve elektronik denetim sistemleri) ve fahri trafik müfettişlerinin düzenlediği tutanaklar. Yerinde durdurmada ceza sürücü adına yazılır ve tutanak elden verilir.

Sürücü durdurulamamışsa ihlal plakadan tespit edilir ve ceza, aracın tescil kaydındaki araç sahibine tebliğ edilir. “Yaya geçidi cezası plakaya yazılır mı” sorusunun cevabı bu yüzden çoğu zaman evettir. Aracı o gün başkası kullanıyorsa, bunu itiraz dilekçesinde kira sözleşmesi, görev çizelgesi gibi belgelerle açıklamanız gerekir. Şirket araçlarında ve kiralık araçlarda bu ayrım ayrıca önem taşır.

Tebligat elektronik ortamda (e-Tebligat) yapılmışsa süre, bildirimin size ulaştığı tarihten değil, tebligatın hukuken yapılmış sayıldığı tarihten işler. e-Devlet'teki “ceza sorgulama” ekranında görmeniz tek başına tebliğ sayılmayabilir; tebliğ tarihini netleştirmeden süre hesabı yapmayın.

Yaya Geçidi Cezasına İtiraz: 15 Gün ve Delil

Kabahatler Kanunu m. 27'ye göre idari para cezasına karşı kararın tebliğ veya tefhiminden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurulur. Bu süre içinde başvurulmazsa ceza kesinleşir. Mücbir sebep varsa engelin kalktığı tarihten itibaren 7 gün içinde başvuru yapılabilir. Dilekçe bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından verilir; cezaya ilişkin bilgiler ve deliller açıkça gösterilir.

Hakimlik, idareden işlem dosyasının tamamını ister, gerekirse tarafları dinler; tanık, bilirkişi ve keşif hükümleri uygulanır. Sonunda ya başvuruyu reddeder ya da cezayı kaldırır. İtirazda en çok tartışılan konular şunlardır:

1. Somut delil var mı? Kasım 2026'da basına yansıyan İzmir dosyasında yalnız fahri trafik müfettişinin tutanağına dayanan ve fotoğraf, video ya da şehir kamerası kaydı içermeyen ceza, ihlalin nasıl gerçekleştiği somut delille gösterilmediği gerekçesiyle kaldırıldı. Bu, bağlayıcı bir üst mahkeme kararı değil, bir ilk derece örneğidir; ama tutanağın içeriğinin denetlenebilir olması gerektiğini gösterir.
2. Geçit işaretli miydi? Levha veya yer çizgisi yoksa ya da silikse 74. maddenin şartı tartışmalıdır. Yerin fotoğrafını hemen çekin.
3. Yaya gerçekten geçiyor ya da geçmek üzere miydi? Araç içi kamera kaydı en güçlü delildir. Kaydı silmeden saklayın.
4. Aracı kim kullanıyordu? Plakadan yazılan cezada sürücü başkasıysa bunu belgeyle gösterin.
5. Tutanak usulüne uygun mu? Yer, saat, ihlal tarifi ve düzenleyenin kimliği eksik mi; tebliğ doğru adrese mi yapılmış?

Şehir kamerası kayıtları kısa süre saklanır. Kaydın varlığına güveniyorsanız itiraz dilekçesinde hakimlikten kaydın celbini isteyin, mümkünse ilgili kurumdan da hemen yazılı talepte bulunun.

Geçitte Kaza Olursa: Asli Kusur ve Bilinçli Taksir

Yaya geçidinde bir yayaya çarpılması hâlinde iş 5.662 TL'lik idari cezayla bitmez. Yaralanma varsa TCK m. 89, ölüm varsa TCK m. 85 kapsamında ceza soruşturması başlar. Adli Tıp raporlarında geçitte ilk geçiş hakkını vermeyen sürücü kural olarak asli kusurlu, geçidi kullanan yaya ise kusursuz kabul edilir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi bir adım daha ileri gidiyor: geçitte durmamayı bilinçli taksir sayıyor. Bilinçli taksirde TCK m. 22/3 uyarınca ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.

Ceza dosyasının seyri, uzlaştırma ve hapis cezasının infazı gibi ayrıntıları trafik kazası ceza davası rehberimizde anlattık. Yayanın tazminat hakları ise yaya kazasında tazminat yazımızın konusudur. Kusur oranlarının genel tablosu için trafik kazası kusur oranları tablosuna bakabilirsiniz.

Her geçit kazası aynı sonucu doğurmaz. Yayanın geçide aniden, park hâlindeki bir aracın önünden çıkması, görüşü kapatan bir aracın varlığı ya da geçidin işaretlemesinin eksikliği kusur dağılımını değiştirebilir. Rapor size haksız bir oran vermişse kusur oranına itiraz yollarını kullanın.

Sigorta Öder mi, Rücu Gelir mi?

Yaya geçidinde yayaya çarpan aracın zorunlu trafik sigortası, yayanın bedensel zararlarını poliçe limitleri içinde öder. Sigorta şirketi bu ödemeyi daha sonra sigortalısından geri isteyebilir mi? Trafik sigortası genel şartları, rücuya izin veren hâller arasında trafik kurallarının ağır kusurla ihlalini sayar. Şirketler zaman zaman yaya geçidi kazalarını da bu kapsamda görerek sürücüye ve araç sahibine rücu ihtarı gönderir.

Bu karar, yaya geçidi kazasının tek başına rücu sebebi olmadığını gösteriyor. Ancak alkol, aşırı hız, ehliyetsizlik gibi ek unsurlar varsa durum değişebilir; bunları alkollü sürücüye rücu ve ehliyetsiz sürücüye rücu yazılarımızda ele aldık. Elinize bir rücu ihtarı ya da ödeme emri geldiyse ilk yapmanız gerekenleri sigorta rücu ihtarı ve icra takibi yazımızda sıraladık.

Kazada sizin aracınız da hasar gördüyse, aracınızın hasarı için kusur oranına göre karşı tarafa başvurma imkânınız ayrıca değerlendirilmelidir. Yüzde 100 kusurlu bulunduğunuz durumda bile bazı haklarınız bulunur; bunları yüzde 100 kusurlu sürücünün hakları yazımızda anlattık.

Adım Adım Ne Yapmalı?

1. Tebliğ tarihini netleştirin. 15 günlük itiraz süresi ve bir aylık indirimli ödeme süresi tebliğle başlar.
2. Delilinizi koruyun. Araç kamerası kaydını, yerin ve işaretlerin fotoğrafını, o gün aracı kimin kullandığını gösteren belgeleri saklayın.
3. Ödeme ve itiraz kararını birlikte verin. İndirimli ödeme itiraz hakkını kaldırmaz; puan ve aday sürücülük eşiğini düşünerek karar verin.
4. Dilekçede somut olun. Tutanakta yer, saat, yayanın konumu, ihlalin tarifi ve kamera kaydı yoksa bunu açıkça yazın; kayıtların celbini isteyin.
5. Kaza varsa ayrı plan yapın. İdari ceza, ceza soruşturması, yayanın tazminatı ve sigortanın rücu ihtimali birbirine bağlıdır. Kusur raporu her dosyanın kilididir; kendi olayınızın kusur dağılımını ön değerlendirmek için Kusur Kimde aracımızı kullanabilirsiniz.
6. Tazminat davasında doğru usulü seçin. 7589 sayılı Kanun'dan sonra açılan yeni davalarda belirsiz alacak davası yoktur; zarar baştan kesin belli değilse kısmi dava (HMK m. 109) açılır ve bilirkişi raporundan sonra HMK m. 109/4 uyarınca talep artırılır.

Hayvana çarpma gibi diğer “ceza mı, tazminat mı” sorularını hayvana çarpma cezası yazımızda; kaza sonrası atılacak adımların tamamını kaza sonrası ne yapmalı rehberimizde bulabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez ve sonuç taahhüdü içermez. İdari para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; 2027 tutarı tahminidir ve resmî ilanla kesinleşir. Ceza puanı ve ehliyet yaptırımlarını kendi kaydınızdan teyit edin. Yazıda anılan kararlar somut olaylara ilişkindir ve her dosyada aynı sonucu doğurmayabilir; İzmir BAM kararı yayın tarihi itibarıyla kesinleşmemiştir.