Yat ve Tekne Sigortası Neyi Kapsar?
Gezinti Tekneleri (Yat) Sigortası; teknenin gövdesi, makineleri ve donanımında fırtına, karaya oturma, çatışma, yangın gibi deniz tehlikeleri sonucu oluşan zararları teminat altına alır. Poliçeler çoğunlukla Institute Yacht Clauses (CL.328) gibi uluslararası klozlara atıf yapar ve seyir alanı, daimi yatma yeri (mooring), kullanım amacı gibi özel şartlar içerir.
Uygulamada uyuşmazlıkların büyük kısmı hasarın kendisinden değil, bu özel şartların sigorta şirketince geniş yorumlanmasından doğar. Aşağıda, büromuzca Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yürütülen ve İtiraz Hakem Heyeti aşamasında lehe sonuçlanan güncel bir dosya üzerinden bu savunmaların akıbetini inceliyoruz.
Somut Olay: Fırtınada Karaya Oturan Motoryat
Müvekkile ait, yaklaşık 160.000 USD bedelle sigortalı motoryat, Güney Ege kıyılarında alargada (açıkta) demirli bulunduğu sırada ani fırtınada çapasının taraması sonucu sürüklenerek karaya oturdu ve su alarak yarı batık hale geldi. Gövde, makine ve donanımda ağır hasar oluştu.
Sigorta şirketi tazminat başvurusunu reddedince uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu'na taşındı. Yargılamada iki ayrı bilirkişi, teknenin onarımının teknik ve ekonomik olarak mümkün olmadığını, yani hükmî tam ziya (tamire değmez) niteliğinde olduğunu tespit etti: kaza tarihindeki rayiç değer 90.000 USD, sovtaj (kurtarılan) değeri 10.000 USD, ödenebilecek tazminat 80.000 USD.
Sigorta Şirketinin Ret Gerekçeleri
Teknenin poliçede yazılı daimi yatma yerinde (marina) bulunmadığı, uzun süredir alargada durduğu, bu nedenle hasarın teminat kapsamı dışında kaldığı ileri sürüldü. Bilirkişi raporları da bu yönde görüş bildirmişti.
Teknenin daimi konaklama (ev) amacıyla kullanıldığı ve poliçedeki bildirim yükümlülüğünün ihlal edildiği savunuldu.
Alargada demirdeyken tek makinenin çalışır durumda olması ve ırgatın devrede olmaması nedeniyle sigortalının gerekli dikkat ve özeni göstermediği iddia edildi.
Bir ödeme çıkacaksa dahi poliçedeki %1 oranındaki tenzili muafiyetin tazminattan indirilmesi gerektiği savunuldu.
Hakem Heyeti Bu Savunmaları Neden Reddetti?
1. Marina klozu seçimlik şart içeriyordu: "veya" kelimesi davayı belirledi
Poliçedeki kloz, sigortanın geçerliliğini "teknenin daimi yatma yeri veya limanının bir Türk limanı ve/veya marinası olması veya teknenin Türk bayraklı olması" koşuluna bağlıyordu. Hakem heyeti, "veya" bağlacının iki ayrı seçimlik şart getirdiğini; teknenin Türk bayraklı olduğu dosyada sabit olduğundan, marina şartı tartışmasından bağımsız olarak teminatın geçerli olduğunu kabul etti. Bilirkişilerin aksi yöndeki "teminat dışı" değerlendirmesi hukuken isabetsiz bulundu.
Ayrıca hasar yeri, poliçede "Karadeniz, Marmara, Ege, Akdeniz (Yunan Adaları dâhil)" olarak belirlenen seyir alanının içindeydi. Heyet, teknenin poliçede yazılı yatma yeri dışında bulunmasının, seyir alanı içinde kaldığı sürece teminatı ortadan kaldırmayacağını vurguladı.
2. İspat yükü sigortacıda (TTK m. 1409)
"Ev olarak kullanım" ve "ağır kusur" iddiaları, yalnızca eksper raporundaki "öğrenilmiştir" şeklindeki soyut ifadelere dayanıyordu. Heyet, 6102 sayılı TTK m. 1409 uyarınca rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükünün sigortacıya ait olduğunu; somut teknik veri, uzman görüşü, video, kayıt veya liman raporu sunulmadan bu savunmaların dinlenemeyeceğini belirtti. Denizde demirde bekleme sırasında tek makine ile konaklamanın tek başına ağır kusur oluşturmayacağı da kabul edildi.
3. Tam ziyada muafiyet uygulanmaz
Heyet, muafiyet hükümlerinin yalnızca kısmi hasarlarda uygulanabileceğini; hükmî tam ziya halinde sigorta konusu mal tamamen ortadan kalktığından %1 muafiyet indiriminin hukuken mümkün olmadığını kabul etti. Araç sigortalarındaki paralel uygulama için Pert Araç Tazminatı Rehberi'mize ve Sovtaj Bedeli yazımıza bakabilirsiniz.
4. Temerrüt ve döviz faizi (TTK m. 1427, 3095 s.K. m. 4/a)
Gerekli bilgi ve belgeler sunulmasına rağmen TTK m. 1427'deki 45 günlük sürede ödeme yapılmadığından sigortacı temerrüde düştü. Tazminat USD cinsinden yabancı para borcu niteliğinde olduğundan, 3095 sayılı Kanun m. 4/a uyarınca devlet bankalarının 1 yıl vadeli USD mevduatına uyguladığı en yüksek faiz ile birlikte tahsile karar verildi.
Yargıtay'ın Yaklaşımı: Teminat İstisnaları Dar Yorumlanır
| Esas / Karar | 2025/5439 E. — 2026/827 K. |
| Karar Tarihi | 09.02.2026 |
| Konu | Gezinti Tekneleri Sigorta Poliçesi — fırtınada yarı batık hale gelen tekne, kloz kapsamının sınırları |
| Sonuç | Tekne sahibi lehine İtiraz Hakem Heyeti kararı onandı ✓ |
Kararın Önemi: Yargıtay, tekne poliçesindeki istisna klozunun kapsamı dışında kalan hasar kalemlerinin teminat içinde olduğunu kabul eden İtiraz Hakem Heyeti kararını onamıştır (karar metni). Teminat istisnaları dar yorumlanır; sigortacı, poliçede açıkça yazmayan bir istisnayı sonradan genişleterek uygulayamaz.
Tekne Sahipleri İçin 5 Pratik Öneri
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yasal uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Anılan kararlar somut olayların özelliklerine göre verilmiş olup her dosya kendi şartlarına göre değerlendirilir; sonuçlar dosya bazında değişir. Somut durumunuz için bir avukatla görüşmenizi tavsiye ederiz.