Kaza Yerini Terk Etme: Sigorta Sizden Rücu Alır mı?

Elinize bir rücu ihtarı veya ödeme emri geldiyse süreler ve savunma adımları için usul rehberimize bakın: sigorta şirketi benden para istiyor, ne yapmalıyım?

Kısa Cevap: 1 Temmuz 2026'dan Sonra Kaza Yerini Terk Rücu Sebebi — Ama Otomatik Değil

Zorunlu trafik sigortası zararı mağdura öder, sonra sınırlı hâllerde sigortalısından geri ister; buna rücu denir. 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle kaza yerini terk etmek ve kaza belgelerini düzenletmemek de Genel Şartlar B.4'teki rücu sebepleri arasına girdi. Ancak rücu kendiliğinden doğmaz; ispat yükü sigortacıdadır ve savunma dört eksende kurulur: kazanın hangi Genel Şartlar döneminde gerçekleştiği, ayrılmayı haklı kılan zorunlu hâl (saldırı tehlikesi, sağlık durumu, yaralıya yardım), ödenen tazminatın gerçek kusur dağılımına uygunluğu ve alkol iddiası varsa münhasırlık şartı.

Size sigortadan rücu ihtarı veya icra takibi geldiyse: Sigorta her ödediğini geri isteyemez; rücu ancak Genel Şartlar’da sayılan sebeplerden biri varsa ve gerçek zarar kadar mümkündür. İcra ödeme emrine itiraz süresi 7 gündür. Ayrıntısı: rücu ihtarı ve icra takibi rehberi.

Sigorta Ödedi, Sonra Sizden Geri İstedi: Rücu Nedir?

Trafik sigortası (ZMSS), kusurlu tarafın karşıya verdiği zararı öder — ancak bazı hâllerde sigorta şirketi, zarar görene ödediği tazminatı dönüp kendi sigortalısından geri ister. Buna rücu denir. Rücu hâlleri KTK m.95 ve ZMSS Genel Şartları'nın B.4 maddesinde sayılıdır: kasıt, alkol/uyuşturucu etkisiyle araç kullanma, ehliyetsizlik, çalıntı araç gibi.

Bu listeye 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle uygulamayı doğrudan etkileyecek bir bent eklendi: kaza yerini terk etmek ve kaza belgelerini düzenletmemek. Yıllardır Yargıtay kararlarına konu olan bu tartışma artık genel şartlarda açıkça düzenleniyor. Kazadan sonra "aramızda anlaşırız" diyerek veya panikle olay yerinden ayrılan sürücüler için bunun bedeli, sigortanın ödediği tazminatın tamamını cebinden geri ödemek olabilir.

⚠️ Yeni B.4/(f) bendi (yürürlük: 1 Temmuz 2026):
"Trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma hali ile bedeni hasara neden olan trafik kazalarında tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu ve benzeri kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" sigortacı, ödediği tazminat için sigortalısına rücu edebilir.

Yeni Bent Ne Getiriyor?

❌ Olay yerini terk etmek

Kaza sonrası zorunlu bir neden olmaksızın olay yerinden ayrılmak, tek başına rücu sebebi hâline geldi. Karşı tarafla "anlaşıp" tutanak tutmadan ayrılmak da bu kapsamda risk taşır.

❌ Belgeleri düzenletmemek

Kaza tespit tutanağı, alkol raporu ve benzeri "kazanın oluş koşullarına ilişkin belgelerin" düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranmak ayrı bir rücu sebebi. Örneğin alkol muayenesinden kaçınmak veya tutanak tutturmamak.

✅ İstisna: Can güvenliği nedeniyle uzaklaşma

Kaza sonrası saldırı, linç girişimi veya benzeri bir tehlike nedeniyle olay yerinden uzaklaşan sürücüye rücu edilemez. Yargıtay, saldırı korkusuyla ayrılan sürücü lehine bu savunmayı eski dönemde de kabul etmiştir (17. HD, 2013/20201 E. — 2014/469 K.).

✅ İstisna: Tedavi ve yardım amacıyla ayrılma

Yaralanmalı kazalarda kendisinin veya bir yaralının tedavisi için sağlık kuruluşuna gitmek üzere olay yerinden ayrılmak rücu sebebi değildir.

Dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı: bent, yalnızca sigortalıyı (işleteni) değil, sigortalının "eylemlerinden sorumlu olduğu kişileri" — örneğin aracı fiilen kullanan sürücüyü — de kapsıyor. Aracınızı emanet ettiğiniz kişinin kaza yerinden kaçması, işleten sıfatıyla size açılacak bir rücu davasına dönüşebilir.

İçtihat Nereden Nereye Geldi?

Bu bendin tarihçesini bilmek önemli; çünkü kazanın tarihi, hangi kuralın uygulanacağını belirler ve eski dönem kazaları için savunma imkânları farklıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ESKİ DÖNEM — SİGORTALI LEHİNE

Esas / Karar	2021/468 E. — 2022/1143 K.
Karar Tarihi	22.09.2022
Konu	Sürücünün kaçması (firar) — sigortacının sigortalıya rücu talebi
Sonuç	Terk tek başına rücu sebebi DEĞİL — ispat yükü sigortacıda

"...poliçe genel şartlarının B.4. maddesinde sigorta şirketinin sigortalısına rücu edebileceği haller düzenlenmiş olup, rücu hakkının doğduğunun ve maddede sayılan bu hallerin mevcut olduğunu ispat yükü sigorta şirketindedir. Davacı vekili dava dilekçesinde rücu nedeni olarak sürücünün firar ettiğini belirtmiş olup sürücünün olay yerini terk etmesi sigortacıya rücu hakkı..." [vermez]

Kararın Önemi: Eski Genel Şartlar döneminde (özellikle 01.06.2015 öncesi kazalarda) Yargıtay'ın yerleşik çizgisi, olay yerini terkin B.4'te sayılmadığı için tek başına rücu hakkı vermediği yönündeydi. Aynı yönde: 17. HD 2011/7220 E. — 2012/1164 K.; 17. HD 2015/14237 E. — 2018/7746 K.; 17. HD 2009/495 E. — 2009/2832 K.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2015 SONRASI — RÜCU KABUL

Esas / Karar	2023/11866 E. — 2023/12935 K.
Karar Tarihi	30.11.2023
Konu	Bedensel hasarlı kazada olay yerini terk — 01.06.2015 sonrası Genel Şartlar
Sonuç	Zorunlu hâller dışında TERK = RÜCU SEBEBİ

"...Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesine göre olay yerini terk nedeniyle rücu davası açabilecektir. Zira bedensel hasarlı trafik kazalarında 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların B.4 maddesinde ifade edilen haller ile benzer zorunlu haller dışında olay yerini terkin, işletene rücu sebebi olduğu kabul edilmiştir."

Kararın Önemi: 01.06.2015 tarihli Genel Şartlar'la başlayan dönemde Yargıtay, bedensel hasarlı kazalarda zorunlu hâller dışında olay yerini terki rücu sebebi olarak kabul etmeye başladı. 2026 değişikliği bu çizgiyi tüm kazalar bakımından açık bir genel şart hükmüne dönüştürdü.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi GÜNCEL — İSTİSNALARIN KAPSAMI

Esas / Karar	2024/11202 E. — 2025/2473 K.
Karar Tarihi	13.02.2025
Konu	Olay yerini terkin zorunlu olduğu hâllerin ve belge yükümlülüğünün kapsamı
Sonuç	Zorunlu hâller SINIRLI SAYIDA DEĞİL — örnekseme yoluyla genişler

"...uzaklaşması gibi zorunlu hallerde sigortalı bu maddeden kaynaklanan rücu sebebinden kurtulacaktır. Olay yerini terkin zorunlu olduğu haller ve kazanın oluş koşullarına ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması halleri sınırlı sayıda olmayıp örnek olarak sayılmıştır."

Kararın Önemi: Yargıtay'a göre genel şartlardaki "can güvenliği" ve "tedavi amacıyla ayrılma" istisnaları örnekleyicidir; benzer ağırlıkta başka zorunlu hâller de rücuyu engelleyebilir. Bu, rücu davasıyla karşılaşan sigortalının en önemli savunma alanıdır.

Rücu Davasıyla Karşılaşırsanız: 4 Savunma Ekseni

Kaza tarihini kontrol edin. Kaza, hangi Genel Şartlar döneminde gerçekleşti? Eski dönem kazalarında HGK içtihadı uyarınca terk tek başına rücu sebebi olmayabilir; ispat yükü her durumda sigortacıdadır.

Zorunlu hâl savunmasını belgeleyin. Saldırı tehlikesi, sağlık durumu, yaralıya yardım — ayrılmanızın nedenini tanık, kamera kaydı, hastane kaydı gibi delillerle ortaya koyun. İstisnalar sınırlı sayıda değildir.

İlliyet bağını sorgulayın. Sigortacının ödediği tazminatın kazadaki gerçek kusur dağılımına ve zarara uygun olup olmadığı denetlenmelidir; rücu, ancak usulüne uygun ödenmiş tazminat için söz konusu olabilir. Kusur itirazı için Kusur Oranına İtiraz Rehberi'mize bakın.

Alkol iddiasında "münhasırlık" şartını hatırlayın. Sigortacı terkin yanında alkol iddiasına da dayanıyorsa, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiğini ispat etmesi gerekir. Ayrıntı: Alkollü Sürücüye Rücu Rehberi.

💡 En iyi savunma, kaza anında kurulur: Ne kadar küçük olursa olsun, kaza sonrası olay yerinde kalın; anlaşmalı tutanak veya resmî tutanak düzenletin, gerekiyorsa alkol muayenesi yaptırın. Tutanak hataları için Kaza Tespit Tutanağı Hataları rehberimize bakabilirsiniz.

Kaza yerini terk etmek sigorta rücuunun yanında ceza soruşturmasını da gündeme getirebilir; taksirle yaralama ve yargılama süreci için trafik kazası ceza davası rehberimize bakın. Kusur oranının nasıl belirlendiğini ücretsiz kusur analizi sayfamızda görebilir, Ankara'daki dosyalar için Ankara sigorta avukatı sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Maddi hasarlı kazada yazılı saptama yapılmadan ayrılmanın 12.02.2026 sonrası cezası ve tutanaksız kazada ispat sorunu için "aramızda anlaştık" diyerek tutanak tutmamanın bedeli yazımıza bakın.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kaza yaptım ve olay yerinden ayrıldım; sigortam ödediği parayı benden isteyebilir mi?

1 Temmuz 2026 sonrasında kural olarak evet. Yeni B.4/(f) bendine göre zorunlu hâller dışında olay yerini terk etmek rücu sebebidir. Ancak can güvenliği nedeniyle uzaklaşma, tedavi amacıyla sağlık kuruluşuna gitme gibi zorunlu hâllerde rücu edilemez ve Yargıtay'a göre bu istisnalar sınırlı sayıda değildir.

Kazam 2026'dan önceyse de aynı kural geçerli mi?

Hayır, dönem önemlidir. 01.06.2015 öncesi Genel Şartlar döneminde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, olay yerini terkin tek başına rücu hakkı vermediğine karar vermiştir. 01.06.2015-01.07.2026 arası bedensel hasarlı kazalarda ise Yargıtay, zorunlu hâller dışında terki rücu sebebi kabul etmektedir.

Karşı tarafla anlaşıp tutanak tutmadan ayrıldık; risk var mı?

Evet. Yeni düzenleme yalnızca terki değil, kaza tutanağı, alkol raporu ve benzeri belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırılığı da rücu sebebi sayar. Maddi hasarlı kazalarda anlaşmalı kaza tespit tutanağı düzenleyerek ayrılmak bu riski ortadan kaldırır.

Aracımı kullanan arkadaşım kaçtı; bana rücu edilebilir mi?

Evet. Bent, sigortalının eylemlerinden sorumlu olduğu kişileri de kapsar; işleten sıfatıyla sigorta ettiren, sürücünün terk fiilinden kaynaklanan rücu talebiyle karşılaşabilir. Somut olayda işletenin sorumluluğunun kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.

Saldırıya uğrama korkusuyla olay yerinden ayrıldım; ne yapmalıyım?

Can güvenliği nedeniyle uzaklaşma açık istisnadır. Tanık beyanı, kamera kaydı, telefon kayıtları gibi delillerle durumu belgeleyin ve en kısa sürede kolluk birimine giderek kazayı bildirin. Yargıtay saldırı korkusuyla ayrılan sürücü lehine karar vermiştir.

Rücu davasında ispat yükü kimde?

Sigorta şirketindedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2021/468 E. — 2022/1143 K. sayılı kararı uyarınca rücu hakkının doğduğunu ve B.4'te sayılan hâllerin gerçekleştiğini sigortacı ispatlamak zorundadır.

Av. Melih Küçükcankurtaran · Ankara Barosu (Sicil No: 32834)
Sigorta hukuku alanında çalışan avukat; araç değer kaybı, pert, araç mahrumiyeti, bedensel zarar ve Sigorta Tahkim Komisyonu uyuşmazlıklarında müvekkillerini temsil eder. Bu yazıdaki karar künyeleri kamuya açık içtihat kaynaklarından alınmış ve karar metinleriyle karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Hakkında →

Kaza Yerini Terk Eden Sürücüye Sigorta Rücusu