Kısa Cevap: Üç Kural
1) Başlangıç: Trafik sigortacısı, belgelerin kendisine iletilmesinden itibaren 8 iş günü içinde ödemezse temerrüde düşer; faiz o günden işler (KTK m. 99). Başvuru yapılmadan dava/tahkime gidilmişse faiz dava veya başvuru tarihinden başlar.
2) Tür: Sigortacıya karşı avans faizi istenebilir (ticari iş, 3095 s.K. m. 2/2) — ama yalnızca istenmişse. Dilekçede "yasal faiz" yazdıysanız hakem avans faizine hükmedemez.
3) Oran (2026): Yasal faiz 31 Temmuz 2026'dan itibaren %31 (öncesinde %24); avans faizi %39,75. Aradaki fark eski yıllara göre daraldı ama kapanmadı.
Tazminat dosyalarında faiz, çoğu zaman anaparanın gölgesinde kalan ama bir–iki yıllık bir süreçte tazminatın üçte birine, hatta yarısına ulaşabilen bir kalemdir. 2026 yazında iki değişiklik birden yaşandı: yasal faiz oranı kanunla yeniden tanımlandı ve bedensel zararlarda faiz başlangıcı için TBK m. 55'e yeni kurallar eklendi. Sırayla gidelim.
1. 7589 Sayılı Kanun'la Yasal Faiz Nasıl Değişti?
Belirsiz alacak davasını kaldırmasıyla bilinen 7589 sayılı Kanun'un 10. maddesi, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesini de yeniden yazdı (yürürlük: 31 Temmuz 2026). Yeni kurala göre yasal (kanuni) faiz artık sabit bir yüzde değil, bir formül:
"…bu ödeme yıllık, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden yapılır. Söz konusu reeskont oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından beş puan veya daha çok farklı ise, yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde sekseni geçerli olur."
— 3095 s.K. m. 1 (Değişik: 16/7/2026-7589/10 md.), mevzuat.gov.tr
TCMB'nin 31 Aralık 2025'te uyguladığı reeskont oranı %38,75 olduğundan 2026 için yasal faiz 38,75 × 0,80 = %31'dir. Kanun ayrıca yıl ortası düzeltmesi getirdi: 30 Haziran'daki oran 5 puan ve üzeri değişmişse yılın ikinci yarısı yeni oranla hesaplanır (2026 için böyle bir değişiklik yok). Uygulamada faiz hesabı dönem dönem yapılır; bir alacağın 2024'te başlayan faizi üç farklı oranla hesaplanabilir:
| Dönem | Yasal faiz | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 Ocak 2006 – 31 Mayıs 2024 | %9 | Bakanlar Kurulu / Cumhurbaşkanı kararları |
| 1 Haziran 2024 – 30 Temmuz 2026 | %24 | 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 21.05.2024) |
| 31 Temmuz 2026 → | %31 (reeskont %38,75 × 0,80) | 3095 s.K. m. 1 (7589/10 md.) |
2. Avans Faizi Nedir, Sigortacıya Karşı Neden İstenebilir?
3095 sayılı Kanun'un 2. maddesinin ikinci fıkrası, ticari işlerde temerrüt faizinin, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı orandan istenebileceğini söyler. Sigorta sözleşmesi Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş bir sözleşmedir ve sigortacı tacirdir; bu nedenle sigortacıya yöneltilen tazminat alacağı ticari iş sayılır ve avans faizi istenebilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin trafik sigortası uyuşmazlıklarında sigortacı aleyhine avans faizine hükmedilmesini onayan istikrarlı uygulaması bu esasa dayanır; sigortacılar hemen her dosyada "avans faizi istenemez" itirazı yapar, ancak bu itiraz kural olarak sonuç vermez.
TCMB'nin 20 Aralık 2025'ten itibaren uyguladığı avans faiz oranı %39,75'tir; 2026 yılı boyunca ticari temerrüt faizi bu oran üzerinden hesaplanır (3095 s.K. m. 2/2'deki 5 puan kuralı burada da geçerlidir).
| Yıl | Yasal faiz | Avans faizi | Fark |
|---|---|---|---|
| 2024 (1 Haz.'dan) | %24 | %44,25 (1. yarı) → %51,75 (2. yarı)* | ≈28 puan |
| 2025 | %24 | %49,25 (1. yarı) → %44,25 (2. yarı)* | 20–25 puan |
| 2026 | %24 → %31 (31 Tem.) | %39,75 | 8,75 puan |
* TCMB reeskont ve avans faiz oranları tablosundaki yürürlük tarihleri; yıl içinde uygulanacak oran 3095 s.K. m. 2/2 uyarınca önceki yılın 31 Aralık günkü avans oranıdır; 30 Haziran'daki oran bundan 5 puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranı uygulanır. Dönemleri ve tutarı otomatik ayıran Temerrüt Faizi Hesaplama Robotu ile avans ve yasal faizi karşılaştırabilirsiniz.
3. Faiz Ne Zaman Başlar? Temerrüt Tarihi
Faizin oranı kadar başlangıç günü de önemlidir; bir yıllık bir dosyada birkaç haftalık fark binlerce lira eder. Kural, muhataba göre değişir:
| Muhatap | Faiz başlangıcı | Faiz türü |
|---|---|---|
| Trafik sigortacısı (ZMSS) | Belgelerle başvurunun sigortacıya ulaşmasından 8 iş günü sonra (KTK m. 99, Genel Şartlar B.2). Başvuru yoksa dava/tahkim/icra tarihi. | Avans faizi istenebilir |
| Kasko sigortacısı | Belgelerin tesliminden itibaren Genel Şartlardaki ödeme süresi (15 iş günü) sonunda; TTK m. 1427'deki 45 günlük üst sınır saklı. | Avans faizi istenebilir |
| Güvence Hesabı | Yargıtay çoğunluğu: başvurudan 8 iş günü sonra (aşağıdaki karar); karşı oy ihbar tarihini esas alıyor. | Uygulamada yasal faiz yaygın |
| Kusurlu sürücü / işleten | Haksız fiil: kaza tarihinden itibaren (ihtar gerekmez). | Yasal faiz (tacir değilse) |
⚖️ Yargıtay 4. HD, E. 2025/2234, K. 2025/14514, 22.10.2025
Sigortasız motosikletin karıştığı ölümlü kazada hakem heyeti, Güvence Hesabı'na başvuru dilekçesinin tebliğ edildiği 02.11.2023 tarihinden faiz yürütmüştü. Yargıtay, KTK m. 99/1 ve Genel Şartlar B.2.b uyarınca "rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde" ödeme yükümlülüğünün doğduğunu, temerrüdün bu sürenin sonunda gerçekleştiğini, sigortaya başvurulmadan dava veya icra takibine gidilmişse temerrüdün o tarihlerde oluştuğunu belirterek faiz başlangıcını 15.11.2023 olarak düzeltip kararı onadı. Karar metni →
Bu karar iki pratik ders içerir: (1) başvurunun sigortacıya ulaştığı tarih belgelenmeli (KEP, iadeli taahhütlü, e-posta teslim kaydı); 8 iş günü bu tarihten sayılır. (2) Eksik belgeyle başvuru temerrüdü geciktirebilir; gerekli evrakların ilk başvuruda tam sunulması faizi de erkene çeker.
4. İstemezseniz Alamazsınız: Taleple Bağlılık
Faiz konusunda en pahalı hata dilekçede yapılır. Hakem heyeti ve mahkeme, tarafın talebiyle bağlıdır (HMK m. 26); dilekçede "yasal faiz" yazılmışsa daha yüksek olan avans faizine kendiliğinden hükmedemez.
⚖️ Yargıtay 4. HD, E. 2025/5405, K. 2025/8972, 02.06.2025
Yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde İtiraz Hakem Heyeti, 168.690,80 TL tazminata temerrüt tarihinden avans faizi yürütmüştü. Yargıtay, davacının başvuru ve talep artırım dilekçelerinde yasal faiz istediğini tespit ederek "hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez" gerekçesiyle karardaki "avans" ibaresini "yasal" olarak düzeltip onadı. Karar metni →
Tersi de geçerli: talep avans faiziyse ve hakem yasal faize hükmetmişse, bu kez başvuran itiraz etmelidir. Yargıtay 4. HD, E. 2025/13153, K. 2026/1924 sayılı 19.02.2026 tarihli kararında hakem heyetinin yasal faize hükmettiği bir dosyada sigortacının "avans faizi istenemez" itirazını konusuz bularak reddetmiştir (karar metni) — yani avans faizi tartışması ancak usulüne uygun istendiğinde açılır.
5. Bedensel Zararlarda Yeni Kural: TBK m. 55 (16 Temmuz 2026 Sonrası Kazalar)
Aynı 7589 sayılı Kanun'un 18. maddesi, iş göremezlik ve destekten yoksun kalma tazminatlarında faiz başlangıcını yeniden düzenledi. TBK m. 55'e eklenen fıkraya göre:
- Zarar görenin (veya desteğin) kazancının bilindiği döneme ilişkin tazminat toplamına olay tarihinden,
- kazancın bilinemediği döneme (gelecek dönem) ilişkin tazminat toplamına karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir;
- tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla ödenen bedel (örneğin sigortacının ön ödemesi), ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir.
Bu kurallar 16 Temmuz 2026'dan sonra meydana gelen olaylara uygulanır; önceki kazalarda faiz, yukarıdaki temerrüt kurallarına göre tek başlangıçla hesaplanmaya devam eder. Yeni fıkranın "kanuni faiz" ifadesinin, sigortacıya karşı avans faizi talebini bedensel zarar dosyalarında sınırlayıp sınırlamayacağı ise içtihatla netleşecek bir sorudur; bugün için başvurularda avans faizinin talep edilmesi ve gerekirse alt kademede tartıştırılması hak kaybını önler. Değişikliğin usul ayağı için belirsiz alacak davasının kaldırılması yazımıza bakabilirsiniz.
6. Örnek Hesap: Aynı Tazminat, İki Faiz
Faiz basit faizdir; faize faiz yürütülmez (3095 s.K. m. 3). Formül: Anapara × yıllık oran × gün / 365. Oran değişen tarihlerde dönemler ayrı hesaplanıp toplanır.
| Senaryo | Yasal faiz | Avans faizi | Fark |
|---|---|---|---|
| A) 100.000 TL değer kaybı; temerrüt 15.01.2026, ödeme 15.07.2026 (181 gün) | %24 × 181/365 = 11.901 TL | %39,75 × 181/365 = 19.712 TL | 7.810 TL |
| B) 100.000 TL; temerrüt 01.03.2026, ödeme 31.08.2026 (183 gün, oran değişimi 31 Tem.) | 152 gün %24 = 9.995 + 31 gün %31 = 2.633 → 12.627 TL | 183 gün %39,75 = 19.929 TL | 7.302 TL |
Altı aylık gecikmede fark anaparanın yaklaşık %7-8'i; iki yıllık bir tahkim + itiraz + temyiz sürecinde fark anaparanın dörtte birini aşabilir. Faiz farkı tek başına tahkim masraflarını fazlasıyla karşılayan bir kalemdir.
7. Sigortacı "Yasal Faizle" Ödedi — Ne Yapılır?
Tahkim sürecinde sigortacının bilirkişi raporundan sonra ödeme yapıp "konusuz kaldı, karar verilmesine yer olmadığına karar verilsin" demesi sık görülür. Ödeme dökümünü satır satır kontrol edin:
Adım 1 — Faiz türü: Dökümde "yasal faiz" yazıyor ve siz avans istemişseniz, aradaki fark bakiye alacaktır; hakem heyetinden bu fark için hüküm kurulması istenir.
Adım 2 — Faiz başlangıcı: Sigortacının esas aldığı tarih, başvurunun ulaşmasından 8 iş günü sonrasıyla uyumlu mu? Geç başlatılmış faiz de bakiyedir.
Adım 3 — Anapara kalemleri: Hasar bedeli ödendi ama değer kaybı "0,00" yazıldıysa, o kalem için yargılama sürer; eksik ödeme mantığı faize de uygulanır.
Adım 4 — Beyan süresi: Hakem heyetinin ödeme bildirimine karşı verdiği kısa beyan süresi (çoğunlukla 2 iş günü) içinde faiz farkına ilişkin itiraz sunulmazsa dosya konusuz kalmış sayılabilir. Ödemeyi fazlaya ilişkin haklar saklı tutarak kabul ettiğinizi mutlaka yazın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
2026 yılında yasal faiz oranı yüzde kaç?
31 Temmuz 2026'dan itibaren yıllık %31'dir. 7589 sayılı Kanun'la değişen 3095 sayılı Kanun m. 1'e göre yasal faiz, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni olarak hesaplanır (31.12.2025 reeskont oranı %38,75 × 0,80 = %31). 1 Haziran 2024 – 30 Temmuz 2026 arasında oran %24, 2006 – Mayıs 2024 arasında %9 idi; faiz her dönem için o dönemde geçerli oranla hesaplanır.
Sigorta şirketine karşı avans faizi istenebilir mi?
Evet. Sigorta sözleşmesinden doğan alacak ticari iş niteliğindedir; 3095 sayılı Kanun m. 2/2 uyarınca ticari işlerde temerrüt faizi TCMB kısa vadeli avans faiz oranı üzerinden istenebilir. 2026 için bu oran %39,75'tir. Ancak avans faizi kendiliğinden uygulanmaz; başvuru ve dava dilekçesinde açıkça istenmesi gerekir.
Sigorta tazminatında faiz ne zaman başlar?
Trafik sigortacısı, gerekli belgelerin kendisine iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yapmak zorundadır (KTK m. 99). Bu sürenin sonunda ödeme yapılmamışsa sigortacı temerrüde düşer ve faiz o günden işler. Sigortacıya hiç başvurulmadan doğrudan dava veya tahkim yoluna gidilmişse faiz dava/başvuru tarihinden başlar. Kusurlu sürücü ve işletene karşı ise faiz kaza tarihinden itibaren işler.
Başvurumda yasal faiz yazdım, hakem avans faizine hükmedebilir mi?
Hayır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, başvuru ve talep artırım dilekçesinde yasal faiz istenmişken hakem heyetinin avans faizine hükmetmesini taleple bağlılık ilkesine (HMK m. 26) aykırı bulmuş ve kararı "avans" yerine "yasal" yazılarak düzeltmiştir. Hangi faizi istiyorsanız dilekçede açıkça onu yazmanız gerekir.
Sigorta şirketi tazminatı yasal faizle ödedi; avans faizi farkını isteyebilir miyim?
Başvurunuzda avans faizi istemişseniz evet; ödenen yasal faiz ile avans faizi arasındaki fark bakiye alacağınızdır ve tahkim veya dava sürecinde talep edilebilir. Ödemeyi kabul ederken fazlaya ilişkin haklarınızı saklı tuttuğunuzu belirtmeniz ve dosyada "karar verilmesine yer olmadığı" kararı çıkmadan faiz farkına ilişkin beyanınızı sunmanız önemlidir.
Bedensel zararlarda faiz kuralı 2026'da değişti mi?
Evet. 7589 sayılı Kanun'la TBK m. 55'e eklenen fıkraya göre iş göremezlik ve destekten yoksun kalma tazminatlarında, kazancın bilindiği döneme ait tutara olay tarihinden, bilinemediği döneme ait tutara karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir; sigortacının tahkikat öncesi ödemeleri oransal olarak mahsup edilir. Bu kural 16 Temmuz 2026'dan sonraki olaylara uygulanır.
Faiz hesabında bileşik faiz uygulanır mı?
Hayır. 3095 sayılı Kanun m. 3'e göre kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken faize faiz (mürekkep faiz) yürütülemez. Hesap basit faizle yapılır: anapara × yıllık oran × gün sayısı / 365; oranın değiştiği tarihlerde dönemler ayrı ayrı hesaplanıp toplanır.
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; faiz oranları ve başlangıç tarihleri somut dosyaya, başvuru tarihine ve talep içeriğine göre değişir. Yazıdaki karar özetleri kararların tam metninden aktarılmış olup bağlantıları verilmiştir; hukuki değerlendirme için bir avukata danışınız.
Ödeme Dökümünüzü Birlikte İnceleyelim
Sigortacının ödediği faiz türü ve başlangıç tarihi doğru mu? Dosyanızdaki bakiye faiz alacağını ücretsiz değerlendirelim.