Haftanın Sigorta Kararları #1: Tahkimde Maluliyet Raporu, Başvuru Şartı ve Araç Mahrumiyeti

Bu Hafta Öne Çıkanlar

Seçtiğimiz kararların ortak paydası şu: Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkemeler önünde sigorta şirketlerinin en sık kullandığı iki usul savunması, "başvuru şartı yerine getirilmedi" ve "maluliyet raporu usulüne uygun değil", Yargıtay'ın 2026 kararlarında art arda çürüyor. Yargıtay, eksikliği giderilebilecek bir belgenin dosyanın usulden reddine gerekçe yapılamayacağını, muayenesiz düzenlenen bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını ve raporlar çelişiyorsa çelişki giderilmeden karar verilemeyeceğini tekrar tekrar söylüyor. Değer kaybı tarafında ise Sakarya BAM, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin kusur paylaşımının mahkemeyi bağlamadığını ve araç mahrumiyeti bedelinin yalnızca işleten ile sürücüden istenebileceğini bir kez daha teyit etti.

Karar 1: Arabuluculuk Anlaşmama Tutanağı, Sigortacıya Başvuru Yerine Geçer

Kazada yaralanan sürücü, sürekli iş göremezlik tazminatı için Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmuş; Uyuşmazlık Hakem Heyeti, sigorta şirketine yapılan başvuruda maluliyet raporu sunulmadığı gerekçesiyle dosyayı dava şartı yokluğundan usulden reddetmiş, İtiraz Hakem Heyeti de bu kararı onamıştı. Yargıtay, davacı ile sigortacı arasında 07.02.2024 tarihli bir arabuluculuk anlaşmama tutanağı bulunduğunu tespit etti ve bunun Karayolları Trafik Kanunu m. 97 anlamında sigorta şirketine başvuru olarak kabul edilebileceğini belirterek kararı bozdu.

Ders: KTK m. 97'deki yazılı başvuru şartı biçimsel değil, amaçsaldır: sigortacının talebi öğrenip cevaplama fırsatı bulmuş olması yeter. Arabuluculuk sürecinde talebin şirkete iletilmiş olması bu şartı karşılar. Yine de tavsiyemiz değişmiyor: başvuruyu KEP ya da iadeli taahhütlü posta ile, belgeleri liste hâlinde ekleyerek yapın; ön inceleme reddi tartışmasına hiç girmezsiniz.

Karar 2: Muayene Yapılmadan Verilen %0 Maluliyet Raporu Hüküm Kurmaya Elverişli Değildir

Yolcu olarak yaralanan davacı, üniversite adli tıp anabilim dalından aldığı %2 maluliyet raporuyla tahkime başvurdu. Hakem heyetinin görevlendirdiği bir adli tıp ve iki ortopedi uzmanından oluşan bilirkişi kurulu ise maluliyeti %0 olarak belirledi; heyet bu rapora dayanarak sürekli iş göremezlik talebini reddetti, yalnızca 100 TL bakıcı giderine hükmetti. Yargıtay iki gerekçeyle bozdu: iki rapor arasında maluliyetin varlığı konusunda çelişki vardır ve hükme esas alınan rapor davacı muayene edilmeden düzenlenmiştir; bu hâliyle rapor yönetmelikteki şartları taşımaz.

Yargıtay'ın bozma sonrası yol haritası da dikkat çekici: davacının bizzat muayenesi yapılarak, en son film ve grafileri incelenerek, ilk raporu düzenleyen hastane dışında başka bir üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalından, kaza ile illiyet bağını kuran, denetime elverişli yeni bir rapor alınmalıdır.

Ders: Tahkimde "dosya üzerinden" düzenlenen %0 raporları giderek yaygınlaşıyor. Böyle bir rapor geldiğinde itiraz dilekçesinde muayene yapılmadığını ve önceki raporla çelişkiyi açıkça yazın; hakem çelişkiyi gidermeden karar verirse Yargıtay bozuyor. Maluliyet raporunun nasıl olması gerektiğini işgöremezlik tazminatı rehberimizde anlattık.

Karar 3: %3 ile %0 Raporu Çelişiyorsa Çelişki Giderilmeden Hüküm Kurulamaz

Aynı gün verilen bir başka kararda tablo benzer: davacının sunduğu üniversite raporu sol kalça eklem hareket kısıtlılığı nedeniyle %3 sürekli maluliyet ve 8.000 TL tedavi gideri öngörürken, hakem heyetinin aldırdığı rapor maluliyeti %0, tedavi giderini 3.000 TL saymıştı. Heyet ikinci raporu esas aldı; İtiraz Hakem Heyeti itirazı reddetti. Yargıtay, hem maluliyet oranı hem tedavi giderleri bakımından raporlar arasında çelişki bulunduğunu, çelişkinin giderilmesi için davacının bizzat muayenesiyle Adli Tıp Kurumu ya da başka bir üniversite adli tıp anabilim dalından rapor alınması gerektiğini belirterek bozdu. Bozma gerekçesine bir ayrıntı daha ekledi: dosyada kazaya karışan araca ait ZMSS poliçesi bile bulunmuyordu; poliçe celp edilip incelenmeliydi.

Ders: Yargıtay'ın 2026'da yerleşen formülü nettir: iki rapor çelişiyorsa üçüncü ve bağımsız bir rapor şarttır, hakem "kendi bilirkişime güveniyorum" diyerek dosyayı kapatamaz. Dosyanızda poliçe, tedavi evrakı ve grafilerin eksiksiz olması bu aşamada zaman kazandırır.

Karar 4: Raporu Düzenleyen Heyetin Eksikliği Başvurunun Usulden Reddine Gerekçe Olamaz

2015 tarihli bir yaya kazasında yaralanan davacının başvurusunda iki ilginç aşama var. Uyuşmazlık Hakem Heyeti, davacının ceza soruşturmasında sürücüyle edimli uzlaşmış olması nedeniyle CMK m. 253/19 uyarınca tazminat davası açamayacağını söyleyerek talebi reddetmişti; İtiraz Hakem Heyeti bu hükmün Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildiğini belirterek itirazı kabul etti, ancak bu kez maluliyet raporunu düzenleyen heyette yönetmelikte sayılan uzmanların bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun usulüne uygun yapılmadığına hükmedip dosyayı usulden reddetti.

Yargıtay, bu sonucun eksik incelemeye dayandığını belirterek bozdu: maluliyetin varlığı ve oranı, kaza tarihinde yürürlükteki mevzuata göre, davacı bizzat muayene edilerek ve içinde ortopedi ile beyin ve sinir cerrahisi uzmanının da bulunduğu bir heyetten alınacak raporla belirlenmeli; sonuca göre esas hakkında karar verilmelidir. Rapordaki eksiklik, giderilmesi mümkün bir husustur; başvurunun kapısını kapatmaz.

Ders: Sigortacıların "rapor yönetmeliğe uygun değil, dosya usulden reddedilsin" savunması Yargıtay'da tutmuyor. Rapor eksikse tamamlatılır. Bu karar, aynı zamanda ceza dosyasındaki uzlaşmanın tazminat hakkını ortadan kaldırmadığını hatırlatıyor; ayrıntı için trafik kazası ceza davası rehberimize bakabilirsiniz.

Karar 5: 4 TL ile Açılan Tahkim Başvurusu 1.022.411 TL Tazminatla Onandı

Yolcu olarak yaralanan davacı, tahkim başvurusunu dört kalem için 1'er TL, toplam 4 TL ile açtı; bilirkişi raporundan sonra talebini 1.022.412 TL'ye yükseltti. Uyuşmazlık Hakem Heyeti 1.000.000 TL sürekli iş göremezlik, 6.471 TL bakıcı gideri ve 15.940 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 1.022.411 TL'ye hükmetti. Sigortacı itirazında ve temyizinde bildik savunmaları sıraladı: maluliyet raporu usulsüz, başvuru dava şartı yokluğundan reddedilmeli, kusur karşı araçta, emniyet kemeri takılmamış, müterafik kusur indirimi yapılmalı, bakıcı ve tedavi gideri SGK'nın sorumluluğunda. Yargıtay hiçbirini bozma sebebi görmedi ve İtiraz Hakem Heyeti kararını onadı.

Ders: Tahkimde kısmi başvuru yapıp rapordan sonra talebi artırmak hem başvuru ücretini düşürür hem de rakamı bilirkişi raporuna göre netleştirmenizi sağlar. Bir milyon liralık bu dosya, yöntemin en üst sınırda bile işlediğini gösteriyor. Başvuru ücretinin nasıl hesaplandığını tahkim başvuru ücreti yazımızda, talep artırımını ise tahkim rehberimizde bulabilirsiniz.

Karar 6: SBM %50-%50 Dedi, Mahkeme Karşı Tarafı %100 Kusurlu Buldu; Mahrumiyet İşleten ve Sürücüden

Zincirleme kazada arkadan çarpılan davacının aracı karşı şeritteki araca da çarpmıştı. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) kusur değerlendirmesi davacıya ve arkadan çarpan sürücüye %50'şer kusur vermiş, sigortacı arabuluculuk sonrasında 25.000 TL değer kaybı ödemişti. Davacı, bakiye değer kaybı ve araç mahrumiyeti için 100'er TL ile dava açıp talebini rapordan sonra 45.000 TL ve 17.000 TL'ye yükseltti. Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, kaza tespit tutanağıyla uyumlu bilirkişi raporuna dayanarak arkadan çarpan sürücüyü KTK m. 52 ve 56/c uyarınca tam kusurlu buldu; 45.000 TL değer kaybını sigortacı, işleten ve sürücüden, 17.100 TL araç mahrumiyeti bedelini ise yalnızca işleten ve sürücüden tahsil etti. Sakarya BAM her iki tarafın istinafını esastan reddetti.

Karar üç noktada değerli. Birincisi, SBM'nin şirketler arası kusur paylaşımı mahkemeyi bağlamaz; tutanak ve bilirkişi incelemesi belirleyicidir. İkincisi, araç mahrumiyeti bedeli trafik sigortası kapsamında olmadığından sigortacıdan değil, işleten ve sürücüden istenir. Üçüncüsü, BAM makul onarım süresinin hesabında "onarım, parça değişimi, parça lojistik süreleri"nin dikkate alınmasını isabetli buldu; yani parça beklenen günler de mahrumiyet süresine dâhildir. Öte yandan iki talep kabul edildiği hâlde tek vekâlet ücretine hükmedilmesi de onandı.

Ders: Arkadan çarpılma dosyalarında SBM'nin "eşit kusur" sonucunu kabullenmeyin; arkadan çarpma kusur yazımızda anlattığımız gibi kural, arkadaki sürücünün tam kusurudur. Mahrumiyet bedelini hesaplarken yalnızca eksperin işçilik gününü değil, ekspertiz ve parça bekleme sürelerini de sayın; mahrumiyet hesaplama aracımız bu ayrımı yapıyor. Konunun bütünü için araç mahrumiyet bedeli rehberimize bakın.

Kısa Not: Kısmi Dava Açıp Rapora İtiraz Ettiyseniz Temyiz Yolu Kapanmaz

Yolda önlem alınmadan bırakılan rögar kapağına çarpan aracın sahibi, belediyeden 10.000 TL değer kaybı ve 2.000 TL kazanç kaybı istemişti. Dosya önce idari yargı-adli yargı görev tartışmasıyla Uyuşmazlık Mahkemesi'ne kadar gitti; adli yargı görevli bulundu. Mahkeme 4.000 TL değer kaybı ve 300 TL ikame zararına hükmetti, davacının temyiz dilekçesini ise kararın kesin olduğu gerekçesiyle reddetti. Yargıtay, davacının fazlaya ilişkin hakkını saklı tutarak kısmi dava açtığını ve hesap raporuna itiraz ettiğini gözeterek ek kararı kaldırdı; esasa girince kararı onadı.

Ders: Kesinlik sınırı hesabında yalnızca hükmedilen tutar değil, saklı tutulan haklar ve rapora itiraz da önem taşır. Yol kusurundan doğan hasarlar için yoldaki çukur ve altyapı hasarı yazımıza bakabilirsiniz.

Haftanın Özeti

Bu Kararlar Sizi Nasıl Etkiler?

1. Maluliyet dosyanızda %0 raporu geldiyse pes etmeyin. Muayene yapılıp yapılmadığını, önceki raporla çelişkiyi ve raporu düzenleyen heyetin uzmanlık dallarını itiraz dilekçesinde tek tek yazın; Yargıtay bu üç noktadan bozuyor.
2. Sigortacı "başvuru şartı yerine gelmedi" diyorsa şirkete ulaşan her yazılı talep (e-posta, arabuluculuk tutanağı, ihtar) başvuru sayılabilir. Yine de yeni başvurularınızı belgeli ve kayıtlı yapın.
3. Değer kaybı ve mahrumiyet talebinde SBM'nin kusur paylaşımını son söz sanmayın; tutanak ve bilirkişi incelemesi belirleyicidir. Mahrumiyet bedelini sigortacıdan değil, işleten ve sürücüden isteyin; sürede parça bekleme günlerini de sayın.

Kararların tamamı kamuya açık içtihat kaynaklarından alınmış ve künyeleri metinleriyle karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Bir sonraki seçki gelecek hafta yayımlanacak; kendi dosyanızla ilgili bir karar görürseniz iletişim formu üzerinden bize yazabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular