"Eski Hastalık" (Mevcut Hastalık) Gerekçesiyle Red Nedir?
Sağlık sigortası veya tamamlayıcı sağlık sigortası poliçeniz kapsamında tedavi giderlerinizi sigorta şirketine bildirdiğinizde, şirketin "bu hastalık poliçe öncesinde mevcut olan bir rahatsızlıktır, teminat kapsamı dışındadır" yanıtıyla ödemeyi reddetmesi uygulamada son derece yaygın bir durumdur.
Sigorta şirketleri bu reddi genellikle şu gerekçelere dayandırır:
- Sağlık beyan formunda belirtilmeyen bir hastalığın sonradan ortaya çıkması
- Hastalığın poliçe başlangıç tarihinden önce teşhis edilmiş olduğu iddiası
- Poliçede yer alan "bekleme süresi" şartının henüz dolmamış olması
- Sigortalının sağlık geçmişini eksik veya yanlış beyan ettiği iddiası
Sigorta şirketinin "eski hastalık" gerekçesiyle tazminat ödemesini reddetmesi otomatik olarak hukuka uygun değildir. TTK m.1435 ve devamı hükümleri, sigortacıya da önemli yükümlülükler yüklemektedir.
Sigorta Hukukunda Beyan Yükümlülüğü (TTK m.1435)
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1435. maddesi uyarınca, sigorta ettiren sözleşmenin yapılması sırasında bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Sağlık sigortasında bu yükümlülük genellikle sağlık beyan formunun doldurulması sırasında yerine getirilir.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken iki kritik nokta vardır:
Sigortacı, sözleşme öncesinde sigortalının sağlık durumunu check-up, tıbbi muayene veya sağlık raporu ile araştırma imkânına sahiptir. Bu araştırmayı yapmadan poliçeyi düzenleyen sigortacı, sonradan "eski hastalık" gerekçesine dayanarak tazminatı reddedemez. TTK m.1436/3 uyarınca "Sigortacı, bilmesi gereken hususlara dayanamaz."
Beyan yükümlülüğünün ihlali ile gerçekleşen riziko arasında illiyet bağı bulunmuyorsa, sigortacı tazminat ödemekle yükümlüdür. Yani, beyan edilmeyen hastalık ile sigorta edilen hastalık arasında doğrudan bağlantı yoksa, sigorta şirketi ödeme yapmak zorundadır.
Sigorta Şirketinin Tazminat Reddedemeyeceği Durumlar
Yargıtay kararları ve TTK hükümleri ışığında, sigorta şirketinin "eski hastalık" gerekçesiyle tazminatı hukuka aykırı biçimde reddettiği başlıca durumlar şunlardır:
Sigortacı, sözleşme öncesi tıbbi muayene yaptırmadan veya sağlık raporlarını incelemeden poliçe düzenlediyse, sigortalının bilmediği bir eski hastalığı gerekçe göstererek tazminatı reddedemez.
Sigortacının sağlık beyan formunda yeterince açık ve kapsamlı sorular sormaması, beyan yükümlülüğü ihlali iddiasını geçersiz kılar. Sorulmayan bir konu hakkında sigortalının beyan yükümlülüğü yoktur.
Beyan edilmeyen eski hastalık ile tazminat talep edilen tedavi arasında nedensellik bağı yoksa red hukuka aykırıdır. Örneğin: daha önce tansiyon tedavisi gören birine, tamamen farklı bir ortopedik tedavi teminatı reddedilemez.
Sigortalının poliçe düzenlendiğinde bilmediği ve makul olarak bilemeyeceği bir hastalık, "beyan yükümlülüğü ihlali" kapsamında değerlendirilmez. Kişi bilmediği bir durumu beyan edemez.
Güncel Yargıtay İçtihadı
| Esas No | 2025/3840 E. |
| Karar No | 2026/530 K. |
| Karar Tarihi | 28.01.2026 |
Özet: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, sigorta tazminatı uyuşmazlıklarında sigortacının sözleşme öncesi araştırma yükümlülüğünü yerine getirmemesinin, sonradan beyan yükümlülüğü ihlaline dayanarak tazminat reddetme hakkını ortadan kaldırdığını istikrarlı biçimde vurgulamaktadır. Daire; "Sigortacı, sigorta sözleşmesinin yapılmasından önce sigorta ettireni tıbbi muayeneye tabi tutma veya sağlık raporlarını inceleme imkânına sahip olmasına rağmen bunu yapmamışsa, sonradan öğrendiği sağlık durumuna dayanarak sözleşmeden cayamaz veya tazminat ödemeyi reddedemez" ilkesini benimsemektedir.
Kararda ayrıca, TTK m.1439 uyarınca beyan yükümlülüğü ihlali ile rizikonun gerçekleşmesi arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığının ayrıca araştırılması gerektiği ve bu araştırma yapılmadan tazminat talebinin reddedilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, birçok kararında sigortacının beyan yükümlülüğü ihlalini ispat yükünün sigortacıda olduğunu, sigortalının kasıtlı olarak bilgi gizlediğinin kanıtlanamaması halinde tazminatın ödenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. (Yargıtay 11. HD, E. 2020/6543, K. 2021/4782; Yargıtay 11. HD, E. 2019/3184, K. 2020/5291)
Sık Yapılan 5 Hata
Sigorta şirketinin red kararı kesin değildir. İtiraz hakkınız her zaman mevcuttur.
Sözleşme aşamasında formu imzalarken mutlaka bir nüshasını saklayın. İhtilaf durumunda en önemli delildir.
İtirazınızı mutlaka yazılı yapın. E-posta, iadeli taahhütlü mektup veya KEP ile gönderim yapın ve kayıt altına alın.
Tedavi gördüğünüz hastaneden tüm epikriz, laboratuvar sonuçları ve doktor raporlarını bizzat temin edin.
Red kararı aldıktan sonra vakit kaybetmeden bir avukata danışın. Süreler sizin aleyhinize işlemektedir.
Adım Adım İtiraz Süreci
Sigorta şirketinin red gerekçesini, poliçe özel şartlarını ve sağlık beyan formunuzu birlikte inceleyin. Hangi maddeye dayandığını tespit edin.
Tedavi öncesi ve sonrası tüm sağlık kayıtlarını temin edin. Hastalığın poliçe döneminde mi yoksa öncesinde mi ortaya çıktığını gösteren doktor raporu çok önemlidir.
Red kararına karşı hukuki gerekçelerinizi (TTK m.1435, m.1436, m.1439) içeren yazılı bir itiraz dilekçesi hazırlayın ve iadeli taahhütlü posta veya KEP ile gönderin.
İtirazınız reddedilirse veya 15 iş günü içinde yanıt alamazsanız, Sigorta Tahkim Komisyonu'na online başvuru yapabilirsiniz. Bu süreç mahkemeye göre çok daha hızlı ve ekonomiktir.
İlgili Kanun Maddeleri
- TTK m.1435: Sigorta ettirenin sözleşme öncesi beyan yükümlülüğü
- TTK m.1436: Beyan yükümlülüğünün kapsamı ve sigortacının bildiği veya bilmesi gereken hususlar
- TTK m.1439: Beyan yükümlülüğü ihlali ile riziko arasında illiyet bağı yoksa tazminat ödeme zorunluluğu
- TTK m.1440: Sigortacının cayma hakkının sınırları